Bài tập — Bài 61: Thực hành tính toán và ước lượng về vận tốc, quãng đường, thời gian trong chuyển động đều

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 61: Thực hành tính toán và ước lượng về vận tốc, quãng đường, thời gian trong chuyển động đều? A. Ba công thức cần nhớ: $v = s : t$, $s = v \times t$, $t = s : v$. B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 61: Thực hành tính toán và ước lượng về vận tốc, quãng đường, thời gian trong chuyển động đều, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Luôn đổi đơn vị về cùng một hệ trước khi tính. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 61: Thực hành tính toán và ước lượng về vận tốc, quãng đường, thời gian trong chuyển động đều, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Trong chuyển động đều, vận tốc, quãng đường và thời gian liên hệ với nhau bằng ba công thức: $v = s : t$, $s = v \times t$ và $t = s : v$. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 61: Thực hành tính toán và ước lượng về vận tốc, quãng đường, thời gian trong chuyển động đều, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục. D. Trước khi tính, cần đổi các đơn vị về cùng một hệ: vận tốc thường dùng km/giờ hoặc m/giây, thời gian dùng giờ hoặc giây, quãng đường dùng ki-lô-mét hoặc mét.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 61: Thực hành tính toán và ước lượng về vận tốc, quãng đường, thời gian trong chuyển động đều, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Ví dụ 1: Một xe máy đi quãng đường $96$ km trong $2$ giờ. Tính vận tốc của xe máy.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 61: Thực hành tính toán và ước lượng về vận tốc, quãng đường, thời gian trong chuyển động đều để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Giải: Vận tốc của xe máy là $v = s : t = 96 : 2 = 48$ (km/giờ). Đáp số: $48$ km/giờ.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Trong biểu đồ hình quạt tròn, ba phần chiếm lần lượt $40$, $35$ và còn lại. Hỏi phần còn lại chiếm bao nhiêu phần trăm?

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Một lớp có 4 tổ, mỗi tổ có 8 học sinh. Hỏi lớp có bao nhiêu học sinh?

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Gieo một con xúc xắc 20 lần, mặt 6 chấm xuất hiện 5 lần. Tìm tỉ số của số lần xuất hiện mặt 6 chấm so với tổng số lần gieo.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

• Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.
• Giải thích chi tiết:
  • Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Ba công thức cần nhớ: $v = s : t$, $s = v \times t$, $t = s : v$."
  • Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Luôn đổi đơn vị về cùng một hệ trước khi tính."
  • Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Trong chuyển động đều, vận tốc, quãng đường và thời gian liên hệ với nhau bằng ba công thức: $v = s : t$, $s = v \times t$ và $t = s : v$."
  • Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Trước khi tính, cần đổi các đơn vị về cùng một hệ: vận tốc thường dùng km/giờ hoặc m/giây, thời gian dùng giờ hoặc giây, quãng đường dùng ki-lô-mét hoặc mét."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

• Bài 1:
  • Nội dung cốt lõi cần trình bày: Trong chuyển động đều, vận tốc, quãng đường và thời gian liên hệ với nhau bằng ba công thức: $v = s : t$, $s = v \times t$ và $t = s : v$. Trong đó $v$ là vận tốc, $s$ là quãng đường, $t$ là thời gian.
  • Tổng kết ghi nhớ: Ba công thức cần nhớ: $v = s : t$, $s = v \times t$, $t = s : v$.; Luôn đổi đơn vị về cùng một hệ trước khi tính.; Ước lượng kết quả trước khi tính giúp phát hiện sai sót nhanh chóng.
• Bài 2:
  • Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ 1: Một xe máy đi quãng đường $96$ km trong $2$ giờ. Tính vận tốc của xe máy.
  • Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
• Bài 3:
  • Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 61: Thực hành tính toán và ước lượng về vận tốc, quãng đường, thời gian trong chuyển động đều (Ba công thức cần nhớ: $v = s : t$, $s = v \times t$, $t = s : v$.; Luôn đổi đơn vị về cùng một hệ trước khi tính.; Ước lượng kết quả trước khi tính giúp phát hiện sai sót nhanh chóng.).
  • Lời giải mẫu/Nhận xét: Giải: Vận tốc của xe máy là $v = s : t = 96 : 2 = 48$ (km/giờ). Đáp số: $48$ km/giờ.
• Bài 4: Phần còn lại: $100$.
• Bài 5: $4 \times 8 = 32$ (học sinh).
• Bài 6: Tỉ số: $5 : 20 = \frac{5}{20} = \frac{1}{4}$.