Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 11: Thực hành: Sự phân bố các lục địa và đại dương trên bề mặt Trái Đất? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Trên Trái Đất có sáu lục địa: Á – Âu, Phi, Bắc Mỹ, Nam Mỹ, Ô-xtrây-li-a và Nam Cực. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 11: Thực hành: Sự phân bố các lục địa và đại dương trên bề mặt Trái Đất, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Trên Trái Đất có bốn đại dương: Thái Bình Dương, Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương và Bắc Băng Dương. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 11: Thực hành: Sự phân bố các lục địa và đại dương trên bề mặt Trái Đất, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. Bài thực hành này giúp học sinh quan sát bản đồ thế giới và nhận biết sự phân bố các lục địa và đại dương trên bề mặt Trái Đất.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 11: Thực hành: Sự phân bố các lục địa và đại dương trên bề mặt Trái Đất, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Lục địa Á – Âu là lục địa lớn nhất, gồm hai châu lục là châu Á và châu Âu. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 11: Thực hành: Sự phân bố các lục địa và đại dương trên bề mặt Trái Đất, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Ví dụ: Trên bản đồ thế giới, em hãy cho biết đại dương nào nằm giữa châu Á, châu Mỹ và châu Ô-xtrây-li-a?
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 11: Thực hành: Sự phân bố các lục địa và đại dương trên bề mặt Trái Đất để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Lời giải: Đó là Thái Bình Dương. Thái Bình Dương tiếp giáp với phía đông châu Á, phía tây châu Mỹ và phía đông bắc châu Ô-xtrây-li-a, là đại dương lớn nhất thế giới.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Vào ngày 22/12, tia sáng Mặt Trời chiếu thẳng góc với vĩ tuyến nào? Bán cầu nào đang là mùa hè?
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Nêu nguyên nhân gây ra hiện tượng ngày, đêm dài ngắn theo mùa.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Ở Việt Nam, ngày nào trong năm có ngày dài nhất? Ngày nào có đêm dài nhất? Giải thích.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Trên Trái Đất có sáu lục địa: Á – Âu, Phi, Bắc Mỹ, Nam Mỹ, Ô-xtrây-li-a và Nam Cực."
- Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Trên Trái Đất có bốn đại dương: Thái Bình Dương, Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương và Bắc Băng Dương."
- Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Bài thực hành này giúp học sinh quan sát bản đồ thế giới và nhận biết sự phân bố các lục địa và đại dương trên bề mặt Trái Đất."
- Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Lục địa Á – Âu là lục địa lớn nhất, gồm hai châu lục là châu Á và châu Âu."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Bài thực hành này giúp học sinh quan sát bản đồ thế giới và nhận biết sự phân bố các lục địa và đại dương trên bề mặt Trái Đất. Trên Trái Đất có sáu lục địa: Á – Âu, Phi, Bắc Mỹ, Nam Mỹ, Ô-xtrây-li-a và Nam Cực.
- Tổng kết ghi nhớ: Trên Trái Đất có sáu lục địa: Á – Âu, Phi, Bắc Mỹ, Nam Mỹ, Ô-xtrây-li-a và Nam Cực.; Trên Trái Đất có bốn đại dương: Thái Bình Dương, Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương và Bắc Băng Dương.; Thái Bình Dương là đại dương lớn nhất và sâu nhất.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Trên bản đồ thế giới, em hãy cho biết đại dương nào nằm giữa châu Á, châu Mỹ và châu Ô-xtrây-li-a?
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 11: Thực hành: Sự phân bố các lục địa và đại dương trên bề mặt Trái Đất (Trên Trái Đất có sáu lục địa: Á – Âu, Phi, Bắc Mỹ, Nam Mỹ, Ô-xtrây-li-a và Nam Cực.; Trên Trái Đất có bốn đại dương: Thái Bình Dương, Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương và Bắc Băng Dương.; Thái Bình Dương là đại dương lớn nhất và sâu nhất.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Đó là Thái Bình Dương. Thái Bình Dương tiếp giáp với phía đông châu Á, phía tây châu Mỹ và phía đông bắc châu Ô-xtrây-li-a, là đại dương lớn nhất thế giới.
- Bài 4: Ngày 22/12, tia sáng Mặt Trời chiếu thẳng góc với chí tuyến Nam (23°27'N). Bán cầu Nam đang là mùa hè.
- Bài 5: Do trục Trái Đất nghiêng và không đổi hướng khi chuyển động quanh Mặt Trời nên thời gian chiếu sáng ở mỗi bán cầu thay đổi theo mùa.
- Bài 6: Ngày 22/6 có ngày dài nhất, ngày 22/12 có đêm dài nhất ở Việt Nam, vì Việt Nam ở bán cầu Bắc.