Bài tập — Bài 19: Khí áp và gió trên Trái Đất

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 19: Khí áp và gió trên Trái Đất? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Khí áp là sức ép của không khí, đơn vị milibar; trung bình ở mặt biển là $1013$ mb. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 19: Khí áp và gió trên Trái Đất, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Nhiệt độ tăng, khí áp giảm; lên cao, khí áp giảm. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 19: Khí áp và gió trên Trái Đất, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. Khí áp là sức ép của không khí lên bề mặt Trái Đất, đo bằng khí áp kế, đơn vị là milibar (mb).

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 19: Khí áp và gió trên Trái Đất, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Nơi có khí áp cao hơn mức trung bình gọi là áp cao, nơi thấp hơn gọi là áp thấp. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 19: Khí áp và gió trên Trái Đất, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Ví dụ: Tại hai địa điểm A và B, khí áp ở A là $1020$ mb, ở B là $1000$ mb. Hỏi gió thổi từ đâu đến đâu? Vì sao?

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 19: Khí áp và gió trên Trái Đất để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải: Gió thổi từ A đến B. Vì gió luôn thổi từ nơi có khí áp cao đến nơi có khí áp thấp, mà khí áp ở A ($1020$ mb) cao hơn ở B ($1000$ mb).

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Nêu đặc điểm của đới khí hậu hàn đới.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Khu vực nào có lượng mưa nhiều nhất, khu vực nào có lượng mưa ít nhất? Vì sao?

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Gió Tín phong và gió Tây ôn đới khác nhau như thế nào?

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

• Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
• Giải thích chi tiết:
  • Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Khí áp là sức ép của không khí, đơn vị milibar; trung bình ở mặt biển là $1013$ mb."
  • Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Nhiệt độ tăng, khí áp giảm; lên cao, khí áp giảm."
  • Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Khí áp là sức ép của không khí lên bề mặt Trái Đất, đo bằng khí áp kế, đơn vị là milibar (mb)."
  • Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Nơi có khí áp cao hơn mức trung bình gọi là áp cao, nơi thấp hơn gọi là áp thấp."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

• Bài 1:
  • Nội dung cốt lõi cần trình bày: Khí áp là sức ép của không khí lên bề mặt Trái Đất, đo bằng khí áp kế, đơn vị là milibar (mb). Khí áp trung bình ở ngang mặt biển là $1013$ mb.
  • Tổng kết ghi nhớ: Khí áp là sức ép của không khí, đơn vị milibar; trung bình ở mặt biển là $1013$ mb.; Nhiệt độ tăng, khí áp giảm; lên cao, khí áp giảm.; Gió là sự chuyển động của không khí từ áp cao đến áp thấp.
• Bài 2:
  • Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Tại hai địa điểm A và B, khí áp ở A là $1020$ mb, ở B là $1000$ mb. Hỏi gió thổi từ đâu đến đâu? Vì sao?
  • Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
• Bài 3:
  • Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 19: Khí áp và gió trên Trái Đất (Khí áp là sức ép của không khí, đơn vị milibar; trung bình ở mặt biển là $1013$ mb.; Nhiệt độ tăng, khí áp giảm; lên cao, khí áp giảm.; Gió là sự chuyển động của không khí từ áp cao đến áp thấp.).
  • Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Gió thổi từ A đến B. Vì gió luôn thổi từ nơi có khí áp cao đến nơi có khí áp thấp, mà khí áp ở A ($1020$ mb) cao hơn ở B ($1000$ mb).
• Bài 4: Hàn đới: lạnh giá quanh năm, nhiệt độ rất thấp, lượng mưa rất ít, băng tuyết bao phủ.
• Bài 5: Mưa nhiều nhất: vùng xích đạo (nóng, ẩm, không khí bốc lên). Mưa ít nhất: vùng cực và hoang mạc (lạnh, khô, áp cao).
• Bài 6: Gió Tín phong thổi về xích đạo, khô và ổn định. Gió Tây ôn đới thổi về ôn đới, ẩm, gây mưa nhiều.