1. Kiến thức trọng tâm
Biển và đại dương là những vùng nước mặn rộng lớn bao phủ khoảng diện tích bề mặt Trái Đất. Đại dương gồm Thái Bình Dương, Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương, Bắc Băng Dương và Nam Đại Dương. Biển là bộ phận của đại dương, nằm gần lục địa, nhỏ hơn và nông hơn đại dương.
Nước biển và đại dương vận động không ngừng dưới các hình thức: sóng, thủy triều và dòng biển. Sóng do gió tạo ra trên mặt biển. Thủy triều là hiện tượng nước biển lên xuống theo chu kì, do lực hút của Mặt Trăng và Mặt Trời. Dòng biển là sự chuyển động của nước biển theo hướng nhất định, có dòng biển nóng và dòng biển lạnh, ảnh hưởng lớn đến khí hậu các vùng ven biển.
Biển và đại dương cung cấp hải sản, muối, dầu mỏ, khí đốt, là đường giao thông quan trọng và điều hòa khí hậu. Con người cần khai thác biển hợp lí và bảo vệ môi trường biển.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Vì sao các vùng ven biển chịu ảnh hưởng của dòng biển nóng thường ấm và ẩm hơn các vùng cùng vĩ độ?
Lời giải: Vì dòng biển nóng mang nước ấm từ vùng xích đạo về vùng ôn đới, làm không khí phía trên ấm lên và chứa nhiều hơi nước, gây mưa. Ngược lại, dòng biển lạnh làm không khí lạnh và khô. Vì vậy, dòng biển nóng làm khí hậu ven biển ấm và ẩm hơn.
3. Ghi nhớ
- Biển và đại dương bao phủ khoảng bề mặt Trái Đất.
- Năm đại dương: Thái Bình Dương, Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương, Bắc Băng Dương, Nam Đại Dương.
- Nước biển vận động qua sóng, thủy triều và dòng biển.
- Biển cung cấp hải sản, muối, dầu mỏ, giao thông và điều hòa khí hậu; cần khai thác hợp lí.