1. Kiến thức trọng tâm
Sông là dòng nước chảy thường xuyên trên bề mặt lục địa, có nguồn cung cấp nước chủ yếu từ mưa, băng tuyết tan và nước ngầm. Mỗi con sông có nguồn, thượng lưu, trung lưu, hạ lưu và cửa sông. Lưu vực sông là vùng đất cung cấp nước cho sông. Hệ thống sông gồm sông chính, phụ lưu và chi lưu.
Hồ là những vùng trũng chứa nước, không thông với biển, có nước ngọt hoặc nước mặn. Hồ được hình thành do nhiều nguyên nhân: do kiến tạo, do núi lửa, do sông, do băng hà, do con người đắp đập. Hồ có vai trò điều hòa khí hậu, cung cấp nước, nuôi trồng thủy sản, phát triển du lịch và thủy điện.
Sông, hồ có vai trò quan trọng với đời sống và sản xuất: cung cấp nước sinh hoạt, tưới tiêu, giao thông, thủy điện, nuôi trồng thủy sản. Tuy nhiên, sông, hồ đang bị ô nhiễm do rác thải và nước thải. Con người cần bảo vệ nguồn nước, không xả rác và nước thải bừa bãi xuống sông, hồ.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Em hãy phân biệt phụ lưu và chi lưu của một hệ thống sông.
Lời giải: Phụ lưu là sông nhỏ chảy vào sông chính, cung cấp nước cho sông chính. Chi lưu là sông tách ra từ sông chính, mang nước đi nơi khác. Ví dụ, sông Đuống là chi lưu của sông Hồng, còn sông Lô là phụ lưu của sông Hồng. Cả phụ lưu và chi lưu đều thuộc hệ thống sông.
3. Ghi nhớ
- Sông gồm nguồn, thượng lưu, trung lưu, hạ lưu, cửa sông.
- Lưu vực sông là vùng đất cung cấp nước cho sông.
- Hồ là vùng trũng chứa nước, có vai trò điều hòa khí hậu, cung cấp nước, nuôi trồng thủy sản.
- Cần bảo vệ sông, hồ, không xả rác và nước thải bừa bãi.