1. Kiến thức trọng tâm
Tách chất khỏi hỗn hợp là quá trình tách riêng từng chất ra khỏi hỗn hợp dựa vào sự khác nhau về tính chất của các chất thành phần. Trong đời sống và sản xuất, con người thường xuyên cần tách chất: lọc nước để có nước sạch, tách muối khỏi nước biển, tách cát khỏi gạo.
Một số phương pháp tách chất thường dùng:
- Phương pháp lọc: dùng giấy lọc hoặc vải để tách chất rắn không tan ra khỏi chất lỏng, ví dụ lọc cát khỏi nước, lọc cặn khỏi nước đậu.
- Phương pháp cô cạn: đun nóng dung dịch để dung môi bay hơi, thu lại chất tan, ví dụ cô cạn nước muối để thu muối ăn.
- Phương pháp chưng cất: đun nóng hỗn hợp chất lỏng rồi ngưng tụ hơi để thu chất lỏng tinh khiết, ví dụ chưng cất nước để thu nước cất, chưng cất rượu.
- Phương pháp chiết: dùng dung môi để tách chất cần lấy ra khỏi hỗn hợp, ví dụ ngâm hoa quả vào rượu để chiết hương liệu.
- Phương pháp dùng nam châm: tách các vật liệu có từ tính (sắt) ra khỏi hỗn hợp, ví dụ tách mạt sắt khỏi cát bằng nam châm.
Việc lựa chọn phương pháp tách chất phụ thuộc vào tính chất của các chất trong hỗn hợp: chất tan hay không tan, bay hơi hay không bay hơi, có từ tính hay không.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Có một hỗn hợp gồm cát và muối ăn. Làm thế nào để tách riêng cát và muối?
Hướng dẫn: Cho hỗn hợp vào nước rồi khuấy đều: muối tan trong nước, cát không tan. Dùng giấy lọc để lọc lấy cát (phương pháp lọc). Đun nóng dung dịch nước muối còn lại cho nước bay hơi hết, thu được muối ăn (phương pháp cô cạn). Như vậy, đã tách riêng được cả cát và muối khỏi hỗn hợp.
Bài tập: Nêu phương pháp tách mạt sắt ra khỏi hỗn hợp mạt sắt và bột gỗ.
3. Ghi nhớ
- Tách chất khỏi hỗn hợp dựa vào sự khác nhau về tính chất của các chất thành phần.
- Các phương pháp thường dùng: lọc, cô cạn, chưng cất, chiết, dùng nam châm.
- Lựa chọn phương pháp tách phù hợp với tính chất của chất cần tách.