Bài tập — Bài 3: Sử dụng kính lúp

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 3: Sử dụng kính lúp? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Kính lúp gồm thấu kính hội tụ gắn trong khung có tay cầm, dùng để phóng to ảnh của vật nhỏ. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 3: Sử dụng kính lúp, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Cách dùng: đặt kính gần vật rồi từ từ di chuyển ra xa đến khi thấy ảnh rõ nét nhất.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 3: Sử dụng kính lúp, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kính lúp là dụng cụ quang học đơn giản dùng để quan sát các vật nhỏ mà mắt thường khó nhìn rõ, như gân lá, con kiến, sợi vải hay chữ nhỏ. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 3: Sử dụng kính lúp, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Thấu kính hội tụ làm cho ảnh của vật hiện lên lớn hơn vật thật, giúp mắt quan sát chi tiết rõ ràng hơn. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 3: Sử dụng kính lúp, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Ví dụ: Bạn Lan muốn quan sát gân lá của chiếc lá bàng. Bạn đặt lá lên bàn, cầm kính lúp $5\times$ đưa lại gần lá rồi từ từ di chuyển kính ra xa cho đến khi thấy gân lá hiện rõ. Bạn Lan vẽ lại hình ảnh gân lá quan sát được vào vở.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 3: Sử dụng kính lúp để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Hướng dẫn: Khi quan sát bằng kính lúp, em cần điều chỉnh khoảng cách giữa kính và vật đến khi ảnh rõ nét nhất. Nếu ảnh bị mờ, hãy di chuyển kính chậm lại và giữ yên tay. Ghi chép hoặc vẽ lại những gì quan sát được giúp em nhớ bài lâu hơn.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Đơn vị đo chiều dài trong hệ SI là gì? Kể tên 2 dụng cụ đo chiều dài.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Đổi: a) 2 m = … cm; b) 500 cm = … m; c) 3 km = … m.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Đơn vị đo khối lượng trong hệ SI là gì? Kể tên 2 loại cân.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

• Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
• Giải thích chi tiết:
  • Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Kính lúp gồm thấu kính hội tụ gắn trong khung có tay cầm, dùng để phóng to ảnh của vật nhỏ."
  • Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Cách dùng: đặt kính gần vật rồi từ từ di chuyển ra xa đến khi thấy ảnh rõ nét nhất."
  • Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Kính lúp là dụng cụ quang học đơn giản dùng để quan sát các vật nhỏ mà mắt thường khó nhìn rõ, như gân lá, con kiến, sợi vải hay chữ nhỏ."
  • Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Thấu kính hội tụ làm cho ảnh của vật hiện lên lớn hơn vật thật, giúp mắt quan sát chi tiết rõ ràng hơn."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

• Bài 1:
  • Nội dung cốt lõi cần trình bày: Kính lúp là dụng cụ quang học đơn giản dùng để quan sát các vật nhỏ mà mắt thường khó nhìn rõ, như gân lá, con kiến, sợi vải hay chữ nhỏ. Kính lúp có cấu tạo gồm một thấu kính hội tụ được gắn trong khung có tay cầm.
  • Tổng kết ghi nhớ: Kính lúp gồm thấu kính hội tụ gắn trong khung có tay cầm, dùng để phóng to ảnh của vật nhỏ.; Cách dùng: đặt kính gần vật rồi từ từ di chuyển ra xa đến khi thấy ảnh rõ nét nhất.; Không dùng kính lúp nhìn trực tiếp vào Mặt Trời; giữ kính sạch, cất cẩn thận sau khi dùng.
• Bài 2:
  • Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Bạn Lan muốn quan sát gân lá của chiếc lá bàng. Bạn đặt lá lên bàn, cầm kính lúp $5\times$ đưa lại gần lá rồi từ từ di chuyển kính ra xa cho đến khi thấy gân lá hiện rõ. Bạn Lan vẽ lại hình ảnh gân lá quan sát được vào vở.
  • Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
• Bài 3:
  • Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 3: Sử dụng kính lúp (Kính lúp gồm thấu kính hội tụ gắn trong khung có tay cầm, dùng để phóng to ảnh của vật nhỏ.; Cách dùng: đặt kính gần vật rồi từ từ di chuyển ra xa đến khi thấy ảnh rõ nét nhất.; Không dùng kính lúp nhìn trực tiếp vào Mặt Trời; giữ kính sạch, cất cẩn thận sau khi dùng.).
  • Lời giải mẫu/Nhận xét: Hướng dẫn: Khi quan sát bằng kính lúp, em cần điều chỉnh khoảng cách giữa kính và vật đến khi ảnh rõ nét nhất. Nếu ảnh bị mờ, hãy di chuyển kính chậm lại và giữ yên tay. Ghi chép hoặc vẽ lại những gì quan sát được giúp em nhớ bài lâu hơn.
• Bài 4: Mét (m). Thước kẻ, thước cuộn, thước dây.
• Bài 5: a) 200 cm; b) 5 m; c) 3000 m.
• Bài 6: Kilôgam (kg). Cân đồng hồ, cân điện tử, cân Roberval.