1. Kiến thức trọng tâm
Kính lúp là dụng cụ quang học đơn giản dùng để quan sát các vật nhỏ mà mắt thường khó nhìn rõ, như gân lá, con kiến, sợi vải hay chữ nhỏ. Kính lúp có cấu tạo gồm một thấu kính hội tụ được gắn trong khung có tay cầm. Thấu kính hội tụ làm cho ảnh của vật hiện lên lớn hơn vật thật, giúp mắt quan sát chi tiết rõ ràng hơn.
Độ phóng đại của kính lúp thường được ghi trên khung kính, ví dụ , , . Kính lúp có độ phóng đại càng lớn thì quan sát được vật càng to, nhưng vùng quan sát được càng hẹp và ảnh càng dễ bị mờ nếu để kính không đúng vị trí.
Cách sử dụng kính lúp: đặt vật cần quan sát trên mặt bàn phẳng, cố định; một tay cầm kính lúp, đặt kính gần vật; mắt nhìn qua kính, từ từ di chuyển kính ra xa vật cho đến khi nhìn thấy ảnh rõ nét nhất. Không dùng kính lúp để nhìn trực tiếp vào Mặt Trời vì ánh sáng hội tụ có thể gây hại cho mắt.
Sau khi sử dụng, cần lau kính bằng vải mềm sạch và cất vào hộp để tránh trầy xước thấu kính.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Bạn Lan muốn quan sát gân lá của chiếc lá bàng. Bạn đặt lá lên bàn, cầm kính lúp đưa lại gần lá rồi từ từ di chuyển kính ra xa cho đến khi thấy gân lá hiện rõ. Bạn Lan vẽ lại hình ảnh gân lá quan sát được vào vở.
Hướng dẫn: Khi quan sát bằng kính lúp, em cần điều chỉnh khoảng cách giữa kính và vật đến khi ảnh rõ nét nhất. Nếu ảnh bị mờ, hãy di chuyển kính chậm lại và giữ yên tay. Ghi chép hoặc vẽ lại những gì quan sát được giúp em nhớ bài lâu hơn.
Bài tập: Vì sao không được dùng kính lúp nhìn trực tiếp vào Mặt Trời?
3. Ghi nhớ
- Kính lúp gồm thấu kính hội tụ gắn trong khung có tay cầm, dùng để phóng to ảnh của vật nhỏ.
- Cách dùng: đặt kính gần vật rồi từ từ di chuyển ra xa đến khi thấy ảnh rõ nét nhất.
- Không dùng kính lúp nhìn trực tiếp vào Mặt Trời; giữ kính sạch, cất cẩn thận sau khi dùng.