Bài tập — Bài 40: Lực là gì?

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 40: Lực là gì?? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Lực là tác dụng đẩy hoặc kéo của vật này lên vật khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 40: Lực là gì?, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Lực làm thay đổi chuyển động hoặc làm biến dạng vật. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 40: Lực là gì?, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Lực là tác dụng đẩy hoặc kéo của vật này lên vật khác. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 40: Lực là gì?, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Trong đời sống, chúng ta gặp lực ở khắp nơi: lực đẩy xe, lực kéo dây, lực nâng vật, lực của gió làm cây nghiêng. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 40: Lực là gì?, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Ví dụ: Khi em dùng tay đẩy một chiếc xe đồ chơi đang đứng yên, xe bắt đầu lăn. Điều này cho thấy tác dụng gì của lực?

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 40: Lực là gì? để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Giải: Tay em tác dụng lực đẩy lên xe. Lực này làm xe đang đứng yên bắt đầu chuyển động, tức là làm thay đổi chuyển động của xe. Nếu em đẩy mạnh hơn, xe lăn nhanh hơn, chứng tỏ độ lớn của lực ảnh hưởng đến sự thay đổi chuyển động.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Điền từ thích hợp vào chỗ trống: "Nấm sống … dưỡng, hấp thụ chất dinh dưỡng từ môi trường."

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Trong các sinh vật sau, sinh vật nào là nguyên sinh vật: trùng roi, nấm men, vi khuẩn, rêu? Giải thích ngắn gọn.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Nêu một điểm giống nhau và một điểm khác nhau giữa nấm và thực vật.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

• Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
• Giải thích chi tiết:
  • Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Lực là tác dụng đẩy hoặc kéo của vật này lên vật khác."
  • Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Lực làm thay đổi chuyển động hoặc làm biến dạng vật."
  • Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Lực là tác dụng đẩy hoặc kéo của vật này lên vật khác."
  • Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Trong đời sống, chúng ta gặp lực ở khắp nơi: lực đẩy xe, lực kéo dây, lực nâng vật, lực của gió làm cây nghiêng."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

• Bài 1:
  • Nội dung cốt lõi cần trình bày: Lực là tác dụng đẩy hoặc kéo của vật này lên vật khác. Khi có lực tác dụng, vật có thể thay đổi chuyển động như bắt đầu chuyển động, dừng lại, tăng tốc, giảm tốc, đổi hướng; hoặc bị biến dạng như lò xo bị kéo dãn, quả bóng bị bóp méo.
  • Tổng kết ghi nhớ: Lực là tác dụng đẩy hoặc kéo của vật này lên vật khác.; Lực làm thay đổi chuyển động hoặc làm biến dạng vật.; Đơn vị đo lực là niutơn ($N$), dụng cụ đo lực là lực kế.
• Bài 2:
  • Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Khi em dùng tay đẩy một chiếc xe đồ chơi đang đứng yên, xe bắt đầu lăn. Điều này cho thấy tác dụng gì của lực?
  • Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
• Bài 3:
  • Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 40: Lực là gì? (Lực là tác dụng đẩy hoặc kéo của vật này lên vật khác.; Lực làm thay đổi chuyển động hoặc làm biến dạng vật.; Đơn vị đo lực là niutơn ($N$), dụng cụ đo lực là lực kế.).
  • Lời giải mẫu/Nhận xét: Giải: Tay em tác dụng lực đẩy lên xe. Lực này làm xe đang đứng yên bắt đầu chuyển động, tức là làm thay đổi chuyển động của xe. Nếu em đẩy mạnh hơn, xe lăn nhanh hơn, chứng tỏ độ lớn của lực ảnh hưởng đến sự thay đổi chuyển động.
• Bài 4: Dị.
• Bài 5: Trùng roi là nguyên sinh vật vì là sinh vật đơn bào có nhân thật. Nấm men thuộc giới Nấm, vi khuẩn là sinh vật nhân sơ, rêu thuộc giới Thực vật.
• Bài 6: Giống nhau: đều là sinh vật nhân thực, sống cố định một chỗ. Khác nhau: thực vật tự dưỡng nhờ quang hợp, có diệp lục; nấm sống dị dưỡng, không có diệp lục, không quang hợp.