Bài tập — Bài 5: Đo chiều dài

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 5: Đo chiều dài? A. Đơn vị đo chiều dài trong hệ SI là mét (m); $1,m = 100,cm = 1000,mm$ . B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 5: Đo chiều dài, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Chọn thước có GHĐ và ĐCNN phù hợp với vật cần đo. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 5: Đo chiều dài, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Đo chiều dài là một trong những phép đo cơ bản nhất trong Khoa học tự nhiên. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 5: Đo chiều dài, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục. D. Ngoài ra còn có các đơn vị khác như kilômét (km), đềximét (dm), centimét (cm), milimét (mm) và micrômét (μm).

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 5: Đo chiều dài, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Ví dụ: Bạn Hoa đo chiều dài của chiếc bút chì bằng thước kẻ có ĐCNN là $1,mm$ . Bạn đặt vạch số 0 trùng với một đầu bút, mắt nhìn vuông góc, đọc được đầu còn lại trùng với vạch $17,5,cm$ .

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 5: Đo chiều dài để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Hướng dẫn: Kết quả đo là $17,5,cm$ , tương đương $175,mm$ . Nếu dùng thước có ĐCNN là $1,cm$ , kết quả chỉ đọc được gần đúng là $18,cm$ , kém chính xác hơn. Vì vậy, khi đo các vật nhỏ, nên chọn thước có ĐCNN nhỏ.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Nhiệt kế dùng để đo đại lượng nào? Đơn vị đo thường dùng là gì?

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Nhiệt độ cơ thể người bình thường khoảng bao nhiêu độ C?

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Khi đo nhiệt độ của nước nóng, cần lưu ý gì để đảm bảo an toàn?

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Đơn vị đo chiều dài trong hệ SI là mét (m); $1,m = 100,cm = 1000,mm$ ."
- Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Chọn thước có GHĐ và ĐCNN phù hợp với vật cần đo."
- Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Đo chiều dài là một trong những phép đo cơ bản nhất trong Khoa học tự nhiên."
- Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Ngoài ra còn có các đơn vị khác như kilômét (km), đềximét (dm), centimét (cm), milimét (mm) và micrômét (μm)."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Đo chiều dài là một trong những phép đo cơ bản nhất trong Khoa học tự nhiên. Đơn vị đo chiều dài trong hệ SI là mét, kí hiệu là m.
- Tổng kết ghi nhớ: Đơn vị đo chiều dài trong hệ SI là mét (m); $1,m = 100,cm = 1000,mm$ .; Chọn thước có GHĐ và ĐCNN phù hợp với vật cần đo.; Đặt thước dọc theo vật, vạch 0 trùng đầu vật, mắt nhìn vuông góc, đọc và ghi kết quả kèm đơn vị.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Bạn Hoa đo chiều dài của chiếc bút chì bằng thước kẻ có ĐCNN là $1,mm$ . Bạn đặt vạch số 0 trùng với một đầu bút, mắt nhìn vuông góc, đọc được đầu còn lại trùng với vạch $17,5,cm$ .
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 5: Đo chiều dài (Đơn vị đo chiều dài trong hệ SI là mét (m); $1,m = 100,cm = 1000,mm$ .; Chọn thước có GHĐ và ĐCNN phù hợp với vật cần đo.; Đặt thước dọc theo vật, vạch 0 trùng đầu vật, mắt nhìn vuông góc, đọc và ghi kết quả kèm đơn vị.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Hướng dẫn: Kết quả đo là $17,5,cm$ , tương đương $175,mm$ . Nếu dùng thước có ĐCNN là $1,cm$ , kết quả chỉ đọc được gần đúng là $18,cm$ , kém chính xác hơn. Vì vậy, khi đo các vật nhỏ, nên chọn thước có ĐCNN nhỏ.
Bài 4: Đo nhiệt độ. Đơn vị: độ C (°C).
Bài 5: Khoảng 37°C.
Bài 6: Không chạm tay trực tiếp vào nước nóng, cầm nhiệt kế cẩn thận, không để nhiệt kế chạm đáy bình đun, đọc số đo khi cột chất lỏng trong nhiệt kế đã ổn định.

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 5: Đo chiều dài? A. Đơn vị đo chiều dài trong hệ SI là mét (m);

1,m = 100,cm = 1000,mm

. B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Ví dụ: Bạn Hoa đo chiều dài của chiếc bút chì bằng thước kẻ có ĐCNN là $1,mm$ . Bạn đặt vạch số 0 trùng với một đầu bút, mắt nhìn vuông góc, đọc được đầu còn lại trùng với vạch $17,5,cm$ .

Hướng dẫn: Kết quả đo là $17,5,cm$ , tương đương $175,mm$ . Nếu dùng thước có ĐCNN là $1,cm$ , kết quả chỉ đọc được gần đúng là $18,cm$ , kém chính xác hơn. Vì vậy, khi đo các vật nhỏ, nên chọn thước có ĐCNN nhỏ.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Nhiệt kế dùng để đo đại lượng nào? Đơn vị đo thường dùng là gì?

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Nhiệt độ cơ thể người bình thường khoảng bao nhiêu độ C?

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Khi đo nhiệt độ của nước nóng, cần lưu ý gì để đảm bảo an toàn?

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Đơn vị đo chiều dài trong hệ SI là mét (m); $1,m = 100,cm = 1000,mm$ ."
Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Chọn thước có GHĐ và ĐCNN phù hợp với vật cần đo."
Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Đo chiều dài là một trong những phép đo cơ bản nhất trong Khoa học tự nhiên."
Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Ngoài ra còn có các đơn vị khác như kilômét (km), đềximét (dm), centimét (cm), milimét (mm) và micrômét (μm)."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Đo chiều dài là một trong những phép đo cơ bản nhất trong Khoa học tự nhiên. Đơn vị đo chiều dài trong hệ SI là mét, kí hiệu là m.
Tổng kết ghi nhớ: Đơn vị đo chiều dài trong hệ SI là mét (m); $1,m = 100,cm = 1000,mm$ .; Chọn thước có GHĐ và ĐCNN phù hợp với vật cần đo.; Đặt thước dọc theo vật, vạch 0 trùng đầu vật, mắt nhìn vuông góc, đọc và ghi kết quả kèm đơn vị.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Bạn Hoa đo chiều dài của chiếc bút chì bằng thước kẻ có ĐCNN là $1,mm$ . Bạn đặt vạch số 0 trùng với một đầu bút, mắt nhìn vuông góc, đọc được đầu còn lại trùng với vạch $17,5,cm$ .
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 5: Đo chiều dài (Đơn vị đo chiều dài trong hệ SI là mét (m); $1,m = 100,cm = 1000,mm$ .; Chọn thước có GHĐ và ĐCNN phù hợp với vật cần đo.; Đặt thước dọc theo vật, vạch 0 trùng đầu vật, mắt nhìn vuông góc, đọc và ghi kết quả kèm đơn vị.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Hướng dẫn: Kết quả đo là $17,5,cm$ , tương đương $175,mm$ . Nếu dùng thước có ĐCNN là $1,cm$ , kết quả chỉ đọc được gần đúng là $18,cm$ , kém chính xác hơn. Vì vậy, khi đo các vật nhỏ, nên chọn thước có ĐCNN nhỏ.

Bài 4: Đo nhiệt độ. Đơn vị: độ C (°C).

Bài 5: Khoảng 37°C.

Bài 6: Không chạm tay trực tiếp vào nước nóng, cầm nhiệt kế cẩn thận, không để nhiệt kế chạm đáy bình đun, đọc số đo khi cột chất lỏng trong nhiệt kế đã ổn định.