Bài tập — Bài 52: Chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời. Thiên thể

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 52: Chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời. Thiên thể? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời là do Trái Đất tự quay từ tây sang đông.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 52: Chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời. Thiên thể, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Trái Đất tự quay một vòng mất khoảng $24$ giờ, tạo ra ngày và đêm. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 52: Chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời. Thiên thể, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Hằng ngày, chúng ta thấy Mặt Trời mọc ở phía đông, di chuyển trên bầu trời và lặn ở phía tây. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 52: Chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời. Thiên thể, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Thực ra, Mặt Trời không di chuyển quanh Trái Đất mà Trái Đất tự quay quanh trục của nó từ tây sang đông, khiến chúng ta thấy Mặt Trời mọc và lặn. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 52: Chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời. Thiên thể, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Ví dụ: Vì sao chúng ta thấy Mặt Trời mọc ở phía đông và lặn ở phía tây?

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 52: Chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời. Thiên thể để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Giải: Trái Đất tự quay quanh trục của nó từ tây sang đông. Khi một nơi trên Trái Đất quay về phía Mặt Trời, nơi đó thấy Mặt Trời mọc ở phía đông. Khi nơi đó quay ra xa Mặt Trời, ta thấy Mặt Trời lặn ở phía tây. Chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời là do Trái Đất tự quay, không phải do Mặt Trời chuyển động quanh Trái Đất.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Đề xuất một kế hoạch nhỏ (3–4 hoạt động) mà lớp em có thể thực hiện để bảo vệ đa dạng sinh học ở địa phương.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Virus có cấu tạo gồm những thành phần nào?

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Nêu hai điểm khác nhau giữa virus và vi khuẩn.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời là do Trái Đất tự quay từ tây sang đông."
- Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Trái Đất tự quay một vòng mất khoảng $24$ giờ, tạo ra ngày và đêm."
- Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Hằng ngày, chúng ta thấy Mặt Trời mọc ở phía đông, di chuyển trên bầu trời và lặn ở phía tây."
- Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Thực ra, Mặt Trời không di chuyển quanh Trái Đất mà Trái Đất tự quay quanh trục của nó từ tây sang đông, khiến chúng ta thấy Mặt Trời mọc và lặn."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Hằng ngày, chúng ta thấy Mặt Trời mọc ở phía đông, di chuyển trên bầu trời và lặn ở phía tây. Chuyển động này được gọi là chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời.
- Tổng kết ghi nhớ: Chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời là do Trái Đất tự quay từ tây sang đông.; Trái Đất tự quay một vòng mất khoảng $24$ giờ, tạo ra ngày và đêm.; Thiên thể gồm sao, hành tinh, vệ tinh, sao chổi, thiên thạch.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Vì sao chúng ta thấy Mặt Trời mọc ở phía đông và lặn ở phía tây?
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 52: Chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời. Thiên thể (Chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời là do Trái Đất tự quay từ tây sang đông.; Trái Đất tự quay một vòng mất khoảng $24$ giờ, tạo ra ngày và đêm.; Thiên thể gồm sao, hành tinh, vệ tinh, sao chổi, thiên thạch.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Giải: Trái Đất tự quay quanh trục của nó từ tây sang đông. Khi một nơi trên Trái Đất quay về phía Mặt Trời, nơi đó thấy Mặt Trời mọc ở phía đông. Khi nơi đó quay ra xa Mặt Trời, ta thấy Mặt Trời lặn ở phía tây. Chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời là do Trái Đất tự quay, không phải do Mặt Trời chuyển động quanh Trái Đất.
Bài 4: Ví dụ: (1) Trồng cây xanh trong sân trường. (2) Thu gom rác, phân loại rác thải. (3) Làm biển tuyên truyền "Không săn bắt, không mua bán động vật hoang dã". (4) Tổ chức buổi tìm hiểu sinh vật quanh trường và ghi chép, chụp ảnh. (Chấp nhận kế hoạch có 3–4 hoạt động cụ thể, khả thi.)
Bài 5: Vỏ protein và vật chất di truyền (DNA hoặc RNA).
Bài 6: Virus chưa có cấu tạo tế bào; vi khuẩn là sinh vật đơn bào có cấu tạo tế bào đầy đủ. Virus chỉ nhân lên trong tế bào vật chủ; vi khuẩn tự phân đôi được.

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 52: Chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời. Thiên thể, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Trái Đất tự quay một vòng mất khoảng

24

giờ, tạo ra ngày và đêm. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Ví dụ: Vì sao chúng ta thấy Mặt Trời mọc ở phía đông và lặn ở phía tây?

Giải: Trái Đất tự quay quanh trục của nó từ tây sang đông. Khi một nơi trên Trái Đất quay về phía Mặt Trời, nơi đó thấy Mặt Trời mọc ở phía đông. Khi nơi đó quay ra xa Mặt Trời, ta thấy Mặt Trời lặn ở phía tây. Chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời là do Trái Đất tự quay, không phải do Mặt Trời chuyển động quanh Trái Đất.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Virus có cấu tạo gồm những thành phần nào?

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Nêu hai điểm khác nhau giữa virus và vi khuẩn.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời là do Trái Đất tự quay từ tây sang đông."
Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Trái Đất tự quay một vòng mất khoảng $24$ giờ, tạo ra ngày và đêm."
Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Hằng ngày, chúng ta thấy Mặt Trời mọc ở phía đông, di chuyển trên bầu trời và lặn ở phía tây."
Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Thực ra, Mặt Trời không di chuyển quanh Trái Đất mà Trái Đất tự quay quanh trục của nó từ tây sang đông, khiến chúng ta thấy Mặt Trời mọc và lặn."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Hằng ngày, chúng ta thấy Mặt Trời mọc ở phía đông, di chuyển trên bầu trời và lặn ở phía tây. Chuyển động này được gọi là chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời.
Tổng kết ghi nhớ: Chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời là do Trái Đất tự quay từ tây sang đông.; Trái Đất tự quay một vòng mất khoảng $24$ giờ, tạo ra ngày và đêm.; Thiên thể gồm sao, hành tinh, vệ tinh, sao chổi, thiên thạch.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Vì sao chúng ta thấy Mặt Trời mọc ở phía đông và lặn ở phía tây?
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 52: Chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời. Thiên thể (Chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời là do Trái Đất tự quay từ tây sang đông.; Trái Đất tự quay một vòng mất khoảng $24$ giờ, tạo ra ngày và đêm.; Thiên thể gồm sao, hành tinh, vệ tinh, sao chổi, thiên thạch.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Giải: Trái Đất tự quay quanh trục của nó từ tây sang đông. Khi một nơi trên Trái Đất quay về phía Mặt Trời, nơi đó thấy Mặt Trời mọc ở phía đông. Khi nơi đó quay ra xa Mặt Trời, ta thấy Mặt Trời lặn ở phía tây. Chuyển động nhìn thấy của Mặt Trời là do Trái Đất tự quay, không phải do Mặt Trời chuyển động quanh Trái Đất.

Bài 4: Ví dụ: (1) Trồng cây xanh trong sân trường. (2) Thu gom rác, phân loại rác thải. (3) Làm biển tuyên truyền "Không săn bắt, không mua bán động vật hoang dã". (4) Tổ chức buổi tìm hiểu sinh vật quanh trường và ghi chép, chụp ảnh. (Chấp nhận kế hoạch có 3–4 hoạt động cụ thể, khả thi.)

Bài 5: Vỏ protein và vật chất di truyền (DNA hoặc RNA).

Bài 6: Virus chưa có cấu tạo tế bào; vi khuẩn là sinh vật đơn bào có cấu tạo tế bào đầy đủ. Virus chỉ nhân lên trong tế bào vật chủ; vi khuẩn tự phân đôi được.