Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 19: Từ sau Trưng Vương đến trước Lý Nam Đế (Giữa thế kỉ I - Giữa thế kỉ VI)? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Sau năm 43, nhà Hán tái lập ách đô hộ trên đất nước ta. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 19: Từ sau Trưng Vương đến trước Lý Nam Đế (Giữa thế kỉ I - Giữa thế kỉ VI), khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Chính sách cai trị: chia quận, huyện, đặt quan lại cai trị trực tiếp.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 19: Từ sau Trưng Vương đến trước Lý Nam Đế (Giữa thế kỉ I - Giữa thế kỉ VI), phát biểu nào sau đây là đúng? A. Sau khi cuộc kháng chiến của Hai Bà Trưng thất bại năm 43, nhà Hán thiết lập lại ách đô hộ trên đất nước ta. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 19: Từ sau Trưng Vương đến trước Lý Nam Đế (Giữa thế kỉ I - Giữa thế kỉ VI), học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Về kinh tế, nhà Hán bắt nhân dân ta nộp nhiều loại thuế: thuế ruộng, thuế chợ, thuế muối, thuế sắt. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 19: Từ sau Trưng Vương đến trước Lý Nam Đế (Giữa thế kỉ I - Giữa thế kỉ VI), em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Câu hỏi: Chính quyền đô hộ nhà Hán đã áp đặt những chính sách gì đối với nhân dân ta?
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 19: Từ sau Trưng Vương đến trước Lý Nam Đế (Giữa thế kỉ I - Giữa thế kỉ VI) để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Lời giải: Nhà Hán áp đặt ba loại chính sách chính. Về chính trị, chúng chia nước ta thành quận, huyện và đặt quan lại cai trị trực tiếp. Về kinh tế, chúng bắt dân ta nộp nhiều thứ thuế nặng nề, cống nạp sản vật quý, độc chiếm nghề đúc sắt và làm muối, bắt dân đi lao dịch. Về văn hóa, chúng truyền bá chữ Hán và phong tục Hán nhằm đồng hóa dân tộc ta. Tất cả các chính sách này đều nhằm bóc lột và xóa bỏ bản sắc dân tộc Việt.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Khởi nghĩa Lý Bí bùng nổ năm nào? Ai lãnh đạo?
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Năm 544, Lý Bí đã làm gì? Đặt quốc hiệu, niên hiệu gì?
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Triệu Quang Phục có công lao gì?
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Sau năm 43, nhà Hán tái lập ách đô hộ trên đất nước ta."
- Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Chính sách cai trị: chia quận, huyện, đặt quan lại cai trị trực tiếp."
- Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Sau khi cuộc kháng chiến của Hai Bà Trưng thất bại năm 43, nhà Hán thiết lập lại ách đô hộ trên đất nước ta."
- Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Về kinh tế, nhà Hán bắt nhân dân ta nộp nhiều loại thuế: thuế ruộng, thuế chợ, thuế muối, thuế sắt."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Sau khi cuộc kháng chiến của Hai Bà Trưng thất bại năm 43, nhà Hán thiết lập lại ách đô hộ trên đất nước ta. Chúng chia nước ta thành các quận, huyện, đặt quan lại cai trị trực tiếp, tăng cường chính sách bóc lột và đồng hóa.
- Tổng kết ghi nhớ: Sau năm 43, nhà Hán tái lập ách đô hộ trên đất nước ta.; Chính sách cai trị: chia quận, huyện, đặt quan lại cai trị trực tiếp.; Chính sách bóc lột: nhiều thứ thuế nặng, cống nạp sản vật, lao dịch.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Câu hỏi: Chính quyền đô hộ nhà Hán đã áp đặt những chính sách gì đối với nhân dân ta?
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 19: Từ sau Trưng Vương đến trước Lý Nam Đế (Giữa thế kỉ I - Giữa thế kỉ VI) (Sau năm 43, nhà Hán tái lập ách đô hộ trên đất nước ta.; Chính sách cai trị: chia quận, huyện, đặt quan lại cai trị trực tiếp.; Chính sách bóc lột: nhiều thứ thuế nặng, cống nạp sản vật, lao dịch.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Nhà Hán áp đặt ba loại chính sách chính. Về chính trị, chúng chia nước ta thành quận, huyện và đặt quan lại cai trị trực tiếp. Về kinh tế, chúng bắt dân ta nộp nhiều thứ thuế nặng nề, cống nạp sản vật quý, độc chiếm nghề đúc sắt và làm muối, bắt dân đi lao dịch. Về văn hóa, chúng truyền bá chữ Hán và phong tục Hán nhằm đồng hóa dân tộc ta. Tất cả các chính sách này đều nhằm bóc lột và xóa bỏ bản sắc dân tộc Việt.
- Bài 4: Năm 542; Lý Bí.
- Bài 5: Lập nước Vạn Xuân; quốc hiệu Vạn Xuân, niên hiệu Thiên Đức, đóng đô Long Biên.
- Bài 6: Tiếp tục kháng chiến chống quân Lương, chọn đầm Dạ Trạch làm căn cứ, đánh bại quân Lương năm 550, lên ngôi Triệu Việt Vương.