Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 22: Khởi nghĩa Lý Bí. Nước Vạn Xuân (tiếp theo)? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Năm 545, quân Lương sang xâm lược, Lý Bí giao quyền chỉ huy cho Triệu Quang Phục. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 22: Khởi nghĩa Lý Bí. Nước Vạn Xuân (tiếp theo), khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Triệu Quang Phục xây dựng căn cứ ở đầm Dạ Trạch, đánh du kích. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 22: Khởi nghĩa Lý Bí. Nước Vạn Xuân (tiếp theo), phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. Sau khi Lý Bí lên ngôi, nhà Lương không cam chịu mất đất, đã nhiều lần đem quân sang xâm lược nước Vạn Xuân.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 22: Khởi nghĩa Lý Bí. Nước Vạn Xuân (tiếp theo), học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Quân ta chiến đấu anh dũng nhưng trước lực lượng đông và mạnh của địch, Lý Bí phải rút lui về động Khuất Lão, rồi giao quyền chỉ huy cho Triệu Quang Phục. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 22: Khởi nghĩa Lý Bí. Nước Vạn Xuân (tiếp theo), em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Câu hỏi: Vì sao Triệu Quang Phục chọn đầm Dạ Trạch làm căn cứ kháng chiến?
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 22: Khởi nghĩa Lý Bí. Nước Vạn Xuân (tiếp theo) để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Lời giải: Đầm Dạ Trạch là vùng đất rộng lớn, lầy lội, lau sậy um tùm, rất khó đi lại đối với quân địch đông đảo, trang bị nặng. Nghĩa quân ta quen thuộc địa hình, có thể ẩn nấp ban ngày và bất ngờ tập kích ban đêm. Cách đánh du kích này giúp nghĩa quân bảo toàn lực lượng, tiêu hao sinh lực địch, cuối cùng giành thắng lợi. Việc chọn Dạ Trạch cho thấy tài năng quân sự và sự sáng tạo của Triệu Quang Phục trong nghệ thuật chiến tranh nhân dân.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Nước Chăm-pa hình thành vào thời gian nào? Trên cơ sở nước nào?
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Kinh đô của nước Chăm-pa đặt ở đâu?
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Nêu những nét chính về kinh tế của nước Chăm-pa.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Năm 545, quân Lương sang xâm lược, Lý Bí giao quyền chỉ huy cho Triệu Quang Phục."
- Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Triệu Quang Phục xây dựng căn cứ ở đầm Dạ Trạch, đánh du kích."
- Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Sau khi Lý Bí lên ngôi, nhà Lương không cam chịu mất đất, đã nhiều lần đem quân sang xâm lược nước Vạn Xuân."
- Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Quân ta chiến đấu anh dũng nhưng trước lực lượng đông và mạnh của địch, Lý Bí phải rút lui về động Khuất Lão, rồi giao quyền chỉ huy cho Triệu Quang Phục."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Sau khi Lý Bí lên ngôi, nhà Lương không cam chịu mất đất, đã nhiều lần đem quân sang xâm lược nước Vạn Xuân. Năm 545, quân Lương do Trần Bá Tiên chỉ huy ồ ạt tiến sang.
- Tổng kết ghi nhớ: Năm 545, quân Lương sang xâm lược, Lý Bí giao quyền chỉ huy cho Triệu Quang Phục.; Triệu Quang Phục xây dựng căn cứ ở đầm Dạ Trạch, đánh du kích.; Năm 550, Triệu Quang Phục thắng quân Lương, lên ngôi Triệu Việt Vương.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Câu hỏi: Vì sao Triệu Quang Phục chọn đầm Dạ Trạch làm căn cứ kháng chiến?
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 22: Khởi nghĩa Lý Bí. Nước Vạn Xuân (tiếp theo) (Năm 545, quân Lương sang xâm lược, Lý Bí giao quyền chỉ huy cho Triệu Quang Phục.; Triệu Quang Phục xây dựng căn cứ ở đầm Dạ Trạch, đánh du kích.; Năm 550, Triệu Quang Phục thắng quân Lương, lên ngôi Triệu Việt Vương.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Đầm Dạ Trạch là vùng đất rộng lớn, lầy lội, lau sậy um tùm, rất khó đi lại đối với quân địch đông đảo, trang bị nặng. Nghĩa quân ta quen thuộc địa hình, có thể ẩn nấp ban ngày và bất ngờ tập kích ban đêm. Cách đánh du kích này giúp nghĩa quân bảo toàn lực lượng, tiêu hao sinh lực địch, cuối cùng giành thắng lợi. Việc chọn Dạ Trạch cho thấy tài năng quân sự và sự sáng tạo của Triệu Quang Phục trong nghệ thuật chiến tranh nhân dân.
- Bài 4: Thế kỉ II; trên cơ sở nước Lâm Ấp (do Khu Liên lập năm 192).
- Bài 5: Trà Kiệu (Quảng Nam).
- Bài 6: Nông nghiệp trồng lúa nước là chính; thủ công nghiệp, khai thác lâm thổ sản và thương mại đường biển phát triển.