Phạm vi: Bài 1: Tôi và các bạn; Bài 2: Gõ cửa trái tim; Bài 3: Yêu thương và chia sẻ; Bài 4: Quê hương yêu dấu
Phần 1: Cơ bản
Bài 1. Tìm từ láy trong câu: "Dòng sông quê tôi lặng lẽ trôi, mặt nước lấp lánh dưới nắng."
Bài 2. Xác định biện pháp tu từ trong câu: "Con sông như một dải lụa mềm vắt ngang cánh đồng."
Bài 3. Tìm từ đồng nghĩa với từ "quê hương".
Bài 4. Tìm từ trái nghĩa với từ "gắn bó".
Bài 5. Viết một câu tả cảnh quê hương em vào buổi sáng.
Bài 6. Xác định chủ ngữ và vị ngữ trong câu: "Những đứa trẻ đang thả diều trên đê."
Bài 7. Đọc đoạn văn: "Mỗi lần về quê, tôi lại ra bờ sông ngồi hóng mát, nghe bà kể chuyện ngày xưa." Tình cảm của người kể chuyện với quê hương là gì?
Bài 8. Điền từ thích hợp vào chỗ trống: "Quê hương là ... để ta trở về sau những ngày xa cách." (gợi ý: nơi chốn, cội nguồn)
Bài 9. Trong các từ sau, từ nào là tính từ: "mộc mạc, cánh đồng, chạy nhảy, con sông"?
Bài 10. Viết một câu có sử dụng từ láy "rì rào" để tả âm thanh.
Bài 11. Kể tên ba hình ảnh gắn với quê hương mà em biết.
Bài 12. Viết một đoạn văn ngắn (3–5 câu) tả cảnh con sông, cánh đồng hoặc con đường ở quê em.
Bài 13. Xác định biện pháp tu từ trong câu: "Hàng tre xanh thì thầm trong gió."
Bài 14. Tìm từ trái nghĩa với từ "xa lạ".
Bài 15. Viết một câu có sử dụng biện pháp nhân hóa để tả con sông quê hương.
Bài 16. Đọc đoạn văn: "Dù đi xa đến đâu, trong lòng tôi vẫn luôn nhớ về mái nhà tranh, về con đường làng đầy rơm rạ, về tiếng gà gáy mỗi sớm mai." Theo em, vì sao người viết lại nhớ quê hương đến vậy?
Phần 2: Nâng cao
Bài 17. Viết một đoạn văn (7–10 câu) tả cảnh quê hương em vào buổi chiều, trong đó có sử dụng ít nhất một câu so sánh và một câu nhân hóa.
Bài 18. Đọc đoạn văn: "Anh Tư đi làm ăn xa đã mười năm. Mỗi dịp Tết, anh lại khăn gói về quê, mang theo bao quà bánh cho bà con. Anh bảo: 'Dù đi đâu, quê hương vẫn là nơi thiêng liêng nhất trong lòng mình.'" Viết một đoạn văn (7–10 câu) nêu suy nghĩ của em về tình cảm của anh Tư với quê hương.
Bài 19. Theo em, mỗi người cần làm gì để thể hiện tình yêu quê hương? Viết một đoạn văn (7–10 câu) trình bày suy nghĩ của em, có lấy ví dụ cụ thể.
Bài 20. Viết một đoạn văn (7–10 câu) kể về một kỉ niệm đẹp của em với quê hương (hoặc nơi em đang sống).
Bài 21. Tìm và phân tích tác dụng của các biện pháp tu từ trong đoạn văn: "Chiều về, mặt trời đỏ rực như một hòn lửa khổng lồ từ từ lặn xuống sau rặng tre. Cánh đồng lúa chín vàng óng, thơm ngát mùi rơm rạ. Tiếng sáo diều vi vu trong gió, đưa tâm hồn tôi trở về với bao kỉ niệm tuổi thơ."
Bài 22. Em hãy viết một đoạn văn (7–10 câu) kể về một người con quê hương đã làm điều tốt đẹp cho làng xóm (ví dụ: xây cầu, trồng cây, giúp đỡ người nghèo) mà em biết hoặc tưởng tượng.
Bài 23. Viết một đoạn văn (7–10 câu) trình bày suy nghĩ của em về câu: "Quê hương là chùm khế ngọt" (trong bài thơ "Quê hương" của Đỗ Trung Quân).
Bài 24. Tưởng tượng em là một người con xa quê nhiều năm, nay trở về thăm quê. Viết một đoạn văn (7–10 câu) kể lại cảm xúc của em khi đặt chân về làng.
Đáp án
Bài 1. Từ láy: lặng lẽ, lấp lánh. Bài 2. Biện pháp so sánh (con sông được ví với dải lụa mềm). Bài 3. Ví dụ: quê nhà, chốn quê, nơi chôn nhau cắt rốn. Bài 4. Ví dụ: xa cách, rời xa, lạnh nhạt. Bài 5. Ví dụ: "Buổi sáng, quê em yên bình với tiếng gà gáy và làn sương mỏng." (Chấm linh hoạt.) Bài 6. Chủ ngữ: Những đứa trẻ; Vị ngữ: đang thả diều trên đê. Bài 7. Tình cảm yêu thương, gắn bó, nhớ nhung quê hương. Bài 8. "Quê hương là cội nguồn để ta trở về sau những ngày xa cách." Bài 9. Tính từ: mộc mạc. Bài 10. Ví dụ: "Gió thổi qua hàng tre, lá kêu rì rào." (Chấm linh hoạt.) Bài 11. Ví dụ: con sông, cánh đồng, lũy tre, mái nhà tranh, con đường làng. (Chấm linh hoạt.) Bài 12. Đoạn văn tả cảnh quê, diễn đạt mạch lạc, chính tả đúng. (Chấm linh hoạt.) Bài 13. Biện pháp nhân hóa (tre "thì thầm" như con người). Bài 14. Ví dụ: thân quen, gần gũi, quen thuộc. Bài 15. Ví dụ: "Con sông quê tôi hiền hòa ôm lấy xóm làng." (Chấm linh hoạt.) Bài 16. Vì quê hương gắn với tuổi thơ, gia đình, bạn bè và bao kỉ niệm thân thương, nên dù đi xa, người ta vẫn luôn nhớ về nó. (Chấm linh hoạt.) Bài 17. Đoạn văn tả cảnh quê buổi chiều, có so sánh và nhân hóa, diễn đạt mạch lạc. (Chấm linh hoạt.) Bài 18. Đoạn văn nêu được: anh Tư dù xa quê mười năm vẫn nhớ quê, mang quà về cho bà con, coi quê hương là thiêng liêng — đó là tình yêu quê hương sâu sắc, thủy chung. (Chấm linh hoạt.) Bài 19. Đoạn văn nêu được: yêu quê hương thể hiện qua việc giữ gìn cảnh quan, giúp đỡ quê hương phát triển, tự hào về truyền thống quê hương, học tập tốt để sau này đóng góp cho quê hương. (Chấm linh hoạt.) Bài 20. Đoạn văn kể kỉ niệm đẹp với quê hương, cảm xúc chân thật. (Chấm linh hoạt.) Bài 21. Biện pháp: so sánh "mặt trời đỏ rực như một hòn lửa khổng lồ"; nhân hóa "tiếng sáo diều đưa tâm hồn tôi trở về". Tác dụng: làm cảnh chiều quê sinh động, rực rỡ và gợi cảm xúc nhớ nhung, yêu mến quê hương. (Chấm linh hoạt.) Bài 22. Đoạn văn kể về người con quê hương làm điều tốt đẹp và bài học rút ra. (Chấm linh hoạt.) Bài 23. Đoạn văn nêu được: quê hương ngọt ngào, thân thương như chùm khế ngọt; là nơi nuôi dưỡng tâm hồn, là tuổi thơ, là tình cảm gia đình, là nơi ta luôn muốn trở về. (Chấm linh hoạt.) Bài 24. Đoạn văn thể hiện cảm xúc xúc động, bồi hồi, vui mừng khi trở về quê sau nhiều năm xa cách. (Chấm linh hoạt.)