1. Kiến thức trọng tâm
Sơ đồ tư duy là cách trình bày ý tưởng bằng hình ảnh, giúp người đọc dễ ghi nhớ và dễ hiểu. Thay vì viết một đoạn văn dài, người ta đặt ý chính ở giữa, rồi vẽ các nhánh tỏa ra xung quanh để thể hiện các ý nhỏ liên quan.
Một sơ đồ tư duy gồm: chủ đề chính đặt ở trung tâm, thường được viết trong một hình nổi bật; các nhánh chính thể hiện các ý lớn; các nhánh nhỏ thể hiện ý chi tiết; có thể dùng màu sắc, hình ảnh và biểu tượng để làm sơ đồ sinh động hơn.
Sơ đồ tư duy giúp hệ thống hóa kiến thức, ôn tập nhanh trước khi kiểm tra, lập dàn ý cho bài văn và lên kế hoạch cho một công việc.
Ngày nay, ngoài vẽ trên giấy, học sinh có thể tạo sơ đồ tư duy bằng phần mềm trên máy tính. Phần mềm giúp dễ dàng thêm, xóa, di chuyển nhánh và chèn hình ảnh, màu sắc. Dù vẽ bằng tay hay bằng máy tính, nguyên tắc quan trọng nhất vẫn là: ý chính ở giữa, các ý nhỏ tỏa ra xung quanh, trình bày ngắn gọn và rõ ràng.
2. Ví dụ minh họa
Bạn Mai cần ôn tập bài "Các bộ phận của máy tính". Mai vẽ sơ đồ tư duy như sau:
- Chủ đề chính ở giữa: "Máy tính".
- Bốn nhánh chính tỏa ra: "Thiết bị nhập", "Thiết bị xuất", "Bộ nhớ" và "Bộ xử lí".
- Nhánh "Thiết bị nhập" có các nhánh nhỏ: bàn phím, chuột, máy quét.
- Nhánh "Thiết bị xuất" có các nhánh nhỏ: màn hình, máy in, loa.
Chỉ cần nhìn vào sơ đồ, Mai đã nhớ được toàn bộ nội dung bài học. Khi cần bổ sung thêm ý, Mai chỉ việc vẽ thêm một nhánh nhỏ mới mà không phải viết lại từ đầu.
3. Ghi nhớ
- Sơ đồ tư duy đặt ý chính ở trung tâm, các ý nhỏ tỏa ra theo nhánh.
- Dùng từ khóa ngắn gọn, màu sắc và hình ảnh để dễ ghi nhớ.
- Sơ đồ tư duy giúp hệ thống hóa kiến thức, lập dàn ý và lên kế hoạch.
- Có thể vẽ sơ đồ trên giấy hoặc tạo bằng phần mềm trên máy tính.