Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Chủ đề 4: Rèn luyện bản thân? A. Gặp khó khăn thì tìm cách giải quyết, không bỏ cuộc. B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Chủ đề 4: Rèn luyện bản thân, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Kiên trì, chăm chỉ mỗi ngày quan trọng hơn cố gắng một lần. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Chủ đề 4: Rèn luyện bản thân, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Rèn luyện bản thân là quá trình tự hoàn thiện mình mỗi ngày qua những việc nhỏ nhưng đều đặn. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Chủ đề 4: Rèn luyện bản thân, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục. D. Thứ nhất, vượt qua khó khăn: khi gặp bài khó, mâu thuẫn với bạn hay thất bại, em không bỏ cuộc mà tìm cách giải quyết, nhờ thầy cô, bạn bè giúp đỡ.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Chủ đề 4: Rèn luyện bản thân, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Mai học môn Toán chưa tốt và thường nản khi gặp bài khó. Mai đặt mục tiêu: mỗi ngày làm thêm ba bài tập, ghi lại lỗi sai vào sổ tay và cuối tuần ôn lại. Những ngày đầu, Mai thấy rất mệt và muốn bỏ cuộc, nhưng Mai nhớ lời cô giáo: "Kiên trì là chìa khóa của thành công". Mai nhờ bạn giỏi Toán kèm thêm và không ngại hỏi thầy cô. Sau một học kì, điểm Toán của Mai tiến bộ rõ rệt. Đồng thời, Mai áp dụng tính kiên trì vào chi tiêu: thay vì mua đồ ăn vặt mỗi ngày, Mai tiết kiệm để mua cuốn sách mình thích. Em hãy thử: chọn một việc khó em đang gặp, chia nhỏ thành từng bước, thực hiện đều đặn mỗi ngày và ghi lại tiến bộ của mình.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Chủ đề 4: Rèn luyện bản thân để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Khi kiên trì, em sẽ thấy mình tự tin hơn, học tốt hơn và được mọi người tin tưởng.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Cảnh quan thiên nhiên quê hương là gì? Kể tên 2 cảnh quan thiên nhiên ở quê hương em.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Nêu 3 việc làm góp phần bảo vệ môi trường.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Hiệu ứng nhà kính là gì? Nêu 2 nguyên nhân làm tăng hiệu ứng nhà kính.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Gặp khó khăn thì tìm cách giải quyết, không bỏ cuộc."
- Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Kiên trì, chăm chỉ mỗi ngày quan trọng hơn cố gắng một lần."
- Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Rèn luyện bản thân là quá trình tự hoàn thiện mình mỗi ngày qua những việc nhỏ nhưng đều đặn."
- Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Thứ nhất, vượt qua khó khăn: khi gặp bài khó, mâu thuẫn với bạn hay thất bại, em không bỏ cuộc mà tìm cách giải quyết, nhờ thầy cô, bạn bè giúp đỡ."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Rèn luyện bản thân là quá trình tự hoàn thiện mình mỗi ngày qua những việc nhỏ nhưng đều đặn. Chủ đề này gồm ba nội dung chính.
- Tổng kết ghi nhớ: Gặp khó khăn thì tìm cách giải quyết, không bỏ cuộc.; Kiên trì, chăm chỉ mỗi ngày quan trọng hơn cố gắng một lần.; Quản lí chi tiêu là một phần của rèn luyện bản thân.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Mai học môn Toán chưa tốt và thường nản khi gặp bài khó. Mai đặt mục tiêu: mỗi ngày làm thêm ba bài tập, ghi lại lỗi sai vào sổ tay và cuối tuần ôn lại. Những ngày đầu, Mai thấy rất mệt và muốn bỏ cuộc, nhưng Mai nhớ lời cô giáo: "Kiên trì là chìa khóa của thành công". Mai nhờ bạn giỏi Toán kèm thêm và không ngại hỏi thầy cô. Sau một học kì, điểm Toán của Mai tiến bộ rõ rệt. Đồng thời, Mai áp dụng tính kiên trì vào chi tiêu: thay vì mua đồ ăn vặt mỗi ngày, Mai tiết kiệm để mua cuốn sách mình thích. Em hãy thử: chọn một việc khó em đang gặp, chia nhỏ thành từng bước, thực hiện đều đặn mỗi ngày và ghi lại tiến bộ của mình.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Chủ đề 4: Rèn luyện bản thân (Gặp khó khăn thì tìm cách giải quyết, không bỏ cuộc.; Kiên trì, chăm chỉ mỗi ngày quan trọng hơn cố gắng một lần.; Quản lí chi tiêu là một phần của rèn luyện bản thân.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Khi kiên trì, em sẽ thấy mình tự tin hơn, học tốt hơn và được mọi người tin tưởng.
- Bài 4: Cảnh quan thiên nhiên quê hương là vẻ đẹp của núi, sông, biển, đồng ruộng, cây cối ở quê hương. Học sinh kể tên cảnh quan ở địa phương mình.
- Bài 5: Ví dụ: bỏ rác đúng nơi quy định; tiết kiệm điện, nước; trồng cây xanh; hạn chế dùng túi ni lông.
- Bài 6: Hiệu ứng nhà kính là hiện tượng Trái Đất nóng lên do khí nhà kính giữ nhiệt. Nguyên nhân: khí thải từ xe cộ, nhà máy; chặt phá rừng.