Phạm vi: Toàn HK1 — Chủ đề 1: Em với nhà trường; Chủ đề 2: Khám phá bản thân.
Phần 1: Cơ bản (18 bài)
Bài 1. Khi có bạn mới chuyển đến lớp, em nên làm gì để bạn hòa nhập nhanh? Bài 2. Kể 2 việc thể hiện sự lễ phép với thầy cô. Bài 3. Trong giờ thảo luận nhóm, em nên lắng nghe bạn như thế nào? Bài 4. Khi bạn có ý kiến khác với em, em nên phản ứng ra sao? Bài 5. Nêu 2 việc em làm để giữ gìn vệ sinh trường lớp. Bài 6. Kể 1 truyền thống tốt đẹp của trường em và việc em làm để giữ gìn truyền thống đó. Bài 7. Kể 1 truyền thống tốt đẹp của quê hương em. Bài 8. Khi tham gia lễ hội ở quê hương, em cần chú ý những gì? Bài 9. Điểm mạnh của bản thân là gì? Kể 1 điểm mạnh của em. Bài 10. Điểm hạn chế của bản thân là gì? Kể 1 điểm hạn chế của em. Bài 11. Khi tức giận với bạn, em nên làm gì để kiểm soát cảm xúc? Bài 12. Khi buồn vì bị điểm kém, em nên làm gì? Bài 13. Quản lí chi tiêu là gì? Bài 14. Nêu 2 việc thể hiện quản lí chi tiêu hợp lí. Bài 15. Vì sao cần tôn trọng sự khác biệt giữa mọi người? Nêu 1 việc thể hiện sự tôn trọng đó. Bài 16. Khi bạn buồn vì gặp khó khăn, em nên làm gì? Bài 17. Khi thầy cô giao nhiệm vụ làm việc nhóm, em nên làm gì? Bài 18. Nêu 2 cách em rèn luyện điểm mạnh của bản thân.
Phần 2: Nâng cao (10 bài)
Bài 19. Trong nhóm có bạn ít nói, không tham gia thảo luận. Em sẽ làm gì để bạn tham gia cùng nhóm? Bài 20. Bạn em trêu chọc một bạn mới vì bạn đó nói giọng địa phương khác. Em sẽ xử lí thế nào? Bài 21. Lớp em được giao trang trí góc truyền thống của trường. Em sẽ đề xuất những nội dung gì? Bài 22. Em phát hiện một bạn xả rác trong sân trường. Em sẽ nhắc bạn như thế nào? Bài 23. Em hay quên mang đồ dùng học tập. Hãy nêu 3 cách để khắc phục điểm hạn chế này. Bài 24. Em và bạn cãi nhau vì bất đồng ý kiến trong bài tập nhóm. Hãy nêu các bước em sẽ làm để kiểm soát cảm xúc và giải quyết mâu thuẫn. Bài 25. Em có 30.000 đồng tiền tiêu vặt trong tuần và muốn mua một quyển truyện giá 25.000 đồng. Hãy lập kế hoạch chi tiêu và cho biết em có nên mua quyển truyện đó không, vì sao? Bài 26. Em được giao làm trưởng nhóm chuẩn bị một tiết mục văn nghệ chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam. Hãy nêu kế hoạch phân công và cách em động viên các bạn cùng tham gia. Bài 27. Em rụt rè, ngại phát biểu trước lớp. Hãy lập kế hoạch 4 tuần để rèn luyện sự tự tin, mỗi tuần nêu 1 việc cụ thể. Bài 28. Vào dịp cuối học kỳ, lớp em muốn tổ chức một hoạt động tri ân thầy cô và giới thiệu truyền thống của trường với các em lớp 6. Hãy nêu ý tưởng hoạt động, cách phân công và cách em kiểm soát cảm xúc khi có ý kiến trái chiều trong nhóm.
Đáp án
Bài 1. Chủ động chào hỏi, giới thiệu, giúp bạn làm quen với lớp, chỗ ngồi, nội quy. Bài 2. Chào hỏi lễ phép; lắng nghe thầy cô; hoàn thành bài tập, nhiệm vụ được giao. Bài 3. Nhìn vào người nói, không ngắt lời, ghi nhận ý kiến của bạn rồi mới nêu ý kiến của mình. Bài 4. Lắng nghe, trao đổi nhẹ nhàng, tìm ý kiến chung; không cãi nhau, không bắt bạn theo ý mình. Bài 5. Bỏ rác đúng nơi quy định; lau bàn ghế; giữ gìn tài sản chung. Bài 6. Ví dụ: truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo. Việc giữ gìn: học tập chăm chỉ, lễ phép với thầy cô, tham gia hoạt động của trường. Bài 7. Ví dụ: lễ hội truyền thống, nghề truyền thống, tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái. Bài 8. Giữ gìn vệ sinh, tôn trọng nghi lễ và phong tục, không chen lấn, xô đẩy. Bài 9. Điểm mạnh là điều mình làm tốt. Ví dụ: chăm chỉ, cẩn thận, hát hay, vẽ đẹp. Bài 10. Điểm hạn chế là điều mình cần cố gắng cải thiện. Ví dụ: hay quên, rụt rè, chưa tự tin. Bài 11. Hít thở sâu, đếm đến 10, tạm rời khỏi tình huống, bình tĩnh rồi trao đổi sau. Bài 12. Chia sẻ với người thân, tìm nguyên nhân điểm kém và cố gắng hơn. Bài 13. Quản lí chi tiêu là lập kế hoạch sử dụng tiền hợp lí: ưu tiên nhu cầu cần thiết, tiết kiệm một phần. Bài 14. Ghi lại các khoản đã tiêu; để dành một phần tiền; không mua sắm theo cảm hứng. Bài 15. Vì mỗi người đều có cách nghĩ, thói quen, hoàn cảnh khác nhau; tôn trọng sự khác biệt giúp mọi người hòa đồng, hợp tác tốt hơn. Ví dụ: không chê bai giọng nói, thói quen của bạn. Bài 16. Động viên, lắng nghe và giúp đỡ bạn trong khả năng của mình. Bài 17. Cùng các bạn phân công công việc, hoàn thành phần việc của mình và hỗ trợ nhau. Bài 18. Ví dụ: luyện tập thường xuyên; nhờ thầy cô, bạn bè góp ý; tham gia hoạt động phù hợp để phát huy điểm mạnh. Bài 19. Chủ động hỏi ý kiến bạn, giao cho bạn phần việc phù hợp, động viên bạn nói ra suy nghĩ của mình. Bài 20. Nhắc bạn không nên trêu chọc; giải thích mỗi người có giọng nói, thói quen khác nhau và đều đáng được tôn trọng; động viên bạn mới hòa nhập. Bài 21. Đề xuất nội dung phù hợp: hình ảnh, thành tích, truyền thống tốt đẹp của trường; câu chuyện về thầy cô, cựu học sinh tiêu biểu. Bài 22. Nhắc bạn nhẹ nhàng, giải thích xả rác làm sân trường bẩn và ảnh hưởng đến mọi người; rủ bạn cùng nhặt rác. Bài 23. Ví dụ: chuẩn bị đồ dùng từ tối hôm trước; lập danh sách đồ dùng cần mang; nhờ bố mẹ nhắc trong thời gian đầu; tự kiểm tra cặp sách trước khi đến lớp. Bài 24. Các bước: dừng lại, hít thở sâu để bình tĩnh; lắng nghe ý kiến của bạn; nêu ý kiến của mình một cách nhẹ nhàng; cùng tìm cách giải quyết chung; xin lỗi nếu mình sai. Bài 25. Kế hoạch hợp lí: dành khoảng 5.000 đồng tiết kiệm, chi phần còn lại cho nhu cầu cần thiết; cân nhắc xem quyển truyện có thực sự cần không — nếu cần, có thể tiết kiệm thêm hoặc mượn ở thư viện thay vì mua ngay. Bài 26. Kế hoạch: phân công công việc theo sở trường từng bạn; lập lịch tập luyện; động viên bằng lời khen, chia sẻ khó khăn; lắng nghe ý kiến của các bạn và điều chỉnh khi cần. Bài 27. Kế hoạch khả thi, ví dụ: tuần 1 tập nói trước gương; tuần 2 phát biểu ngắn trong nhóm nhỏ; tuần 3 giơ tay phát biểu 1 lần trong giờ học; tuần 4 trình bày trước lớp một đoạn ngắn và nhờ thầy cô, bạn bè góp ý. Bài 28. Ý tưởng phù hợp: triển lãm tranh ảnh, kể chuyện về truyền thống trường, tiết mục văn nghệ tri ân thầy cô; phân công theo sở trường; khi có ý kiến trái chiều: bình tĩnh lắng nghe, hít thở sâu, trao đổi nhẹ nhàng và cùng bỏ phiếu chọn phương án chung.