- Phạm vi: Chủ đề 3: Trách nhiệm với bản thân; Chủ đề 4: Rèn luyện bản thân; Chủ đề 5: Em với gia đình; Chủ đề 6: Em với cộng đồng
- Nội dung tự viết
Phần 1: Cơ bản
Bài 1. Kể tên 3 việc làm thể hiện thói quen ngăn nắp, gọn gàng, sạch sẽ.
Bài 2. Nêu 3 việc làm giúp em tự bảo vệ bản thân trong tình huống nguy hiểm.
Bài 3. Quản lí chi tiêu hợp lí là gì? Nêu 2 lợi ích.
Bài 4. Em có 80 000 đồng tiền tiêu vặt trong tuần. Hãy lập kế hoạch chi tiêu hợp lí.
Bài 5. Thế nào là tính kiên trì? Nêu 1 ví dụ.
Bài 6. Thế nào là tính chăm chỉ? Nêu 1 ví dụ.
Bài 7. Nêu 3 việc làm thể hiện tính kiên trì, chăm chỉ trong học tập.
Bài 8. Khi người thân trong gia đình bị mệt, ốm, em cần làm gì? Nêu 3 việc.
Bài 9. Nêu 2 việc em KHÔNG nên làm khi người thân bị ốm.
Bài 10. Kế hoạch lao động tại gia đình là gì? Nêu 2 lợi ích của việc lập kế hoạch lao động.
Bài 11. Nêu 3 công việc lao động mà em có thể làm tại gia đình.
Bài 12. Lắng nghe tích cực ý kiến người thân trong gia đình là gì? Nêu 2 biểu hiện.
Bài 13. Giao tiếp, ứng xử có văn hóa là gì? Nêu 2 biểu hiện.
Bài 14. Tôn trọng sự khác biệt là gì? Nêu 2 biểu hiện.
Bài 15. Hoạt động thiện nguyện là gì? Kể tên 2 hoạt động thiện nguyện mà em biết.
Bài 16. Nêu 2 lợi ích của việc tham gia hoạt động thiện nguyện.
Bài 17. Trách nhiệm với bản thân là gì? Nêu 2 biểu hiện.
Bài 18. Nêu 3 thói quen tốt giúp em rèn luyện bản thân mỗi ngày.
Phần 2: Nâng cao
Bài 19. Tình huống: Bạn An thường xuyên bỏ dở bài tập khi gặp bài khó. Em hãy đề xuất 3 giải pháp giúp An rèn luyện tính kiên trì.
Bài 20. Tình huống: Ông nội của em bị mệt, phải nằm nghỉ. Em hãy viết kế hoạch chăm sóc ông trong một ngày (ghi rõ thời gian và việc làm).
Bài 21. Tình huống: Trong giờ sinh hoạt lớp, bạn Hùng chê bai sở thích của bạn Mai. Nếu em là bạn của Hùng, em sẽ làm gì? Vì sao?
Bài 22. Em hãy lập một kế hoạch lao động tại gia đình trong một tuần (ghi rõ công việc, thời gian và người thực hiện).
Bài 23. Em hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 5–7 câu) chia sẻ về một hoạt động thiện nguyện mà em đã tham gia hoặc muốn tham gia.
Bài 24. Em hãy thiết kế một poster (mô tả bằng lời: tiêu đề, hình ảnh, nội dung) tuyên truyền về giao tiếp, ứng xử có văn hóa và tôn trọng sự khác biệt.
Bài 25. Tình huống: Em và các bạn được giao nhiệm vụ dọn vệ sinh lớp học. Một bạn nói: "Việc này không phải của mình!". Em sẽ nói gì với bạn? Vì sao?
Bài 26. Em hãy viết một bài thuyết trình ngắn (khoảng 8–10 câu) với chủ đề: "Em với gia đình — yêu thương và trách nhiệm".
Đáp án
Bài 1. Ví dụ: sắp xếp sách vở đúng vị trí; dọn dẹp bàn học, phòng ở mỗi ngày; bỏ rác đúng nơi quy định.
Bài 2. Ví dụ: bình tĩnh, tìm cách thoát khỏi nguy hiểm; nhờ người lớn giúp đỡ; không tự đối đầu với nguy hiểm; báo cho thầy cô, bố mẹ.
Bài 3. Quản lí chi tiêu hợp lí là ghi lại các khoản thu, chi và sử dụng tiền đúng mục đích. Lợi ích: tránh lãng phí, biết tiết kiệm.
Bài 4. Ví dụ: ăn sáng 40 000 đồng; mua dụng cụ học tập 20 000 đồng; để dành 20 000 đồng. Tổng bằng 80 000 đồng.
Bài 5. Kiên trì là cố gắng thực hiện mục tiêu đến cùng dù gặp khó khăn. Ví dụ: làm bài tập khó đến khi hiểu.
Bài 6. Chăm chỉ là làm việc đều đặn, nghiêm túc. Ví dụ: học bài, làm bài tập đầy đủ mỗi ngày.
Bài 7. Ví dụ: làm bài tập đều đặn; gặp bài khó thì suy nghĩ thêm, hỏi thầy cô; không bỏ dở công việc.
Bài 8. Ví dụ: hỏi thăm sức khỏe; lấy nước, cháo cho người ốm; giữ không gian yên tĩnh; báo cho người lớn khi người ốm mệt nhiều.
Bài 9. Ví dụ: không tự ý cho người ốm uống thuốc khi chưa hỏi người lớn; không làm ồn, không bỏ mặc người ốm.
Bài 10. Kế hoạch lao động tại gia đình là bảng phân công công việc nhà cho các thành viên theo thời gian. Lợi ích: công việc được thực hiện đều đặn, mọi người cùng chia sẻ trách nhiệm.
Bài 11. Ví dụ: quét nhà; rửa bát; tưới cây; gấp quần áo; dọn bàn học.
Bài 12. Lắng nghe tích cực là chăm chú lắng nghe, không ngắt lời và phản hồi lịch sự. Biểu hiện: nhìn người nói, không ngắt lời; phản hồi bằng lời nói, cử chỉ lịch sự.
Bài 13. Giao tiếp, ứng xử có văn hóa là nói năng lịch sự, tôn trọng người khác. Biểu hiện: chào hỏi lễ phép; nói lời cảm ơn, xin lỗi đúng lúc.
Bài 14. Tôn trọng sự khác biệt là chấp nhận và tôn trọng những điểm khác biệt của mỗi người. Biểu hiện: không chê bai sở thích, ngoại hình của người khác; không cô lập người có quan điểm khác mình.
Bài 15. Hoạt động thiện nguyện là hoạt động giúp đỡ cộng đồng một cách tự nguyện, không vụ lợi. Ví dụ: quyên góp sách vở ủng hộ học sinh vùng khó khăn; dọn vệ sinh khu dân cư.
Bài 16. Ví dụ: giúp đỡ được người khác; rèn luyện kĩ năng sống, tinh thần trách nhiệm với cộng đồng.
Bài 17. Trách nhiệm với bản thân là tự giác chăm sóc sức khỏe, học tập, rèn luyện của mình. Biểu hiện: tự giác học bài; giữ gìn vệ sinh cá nhân.
Bài 18. Ví dụ: dậy đúng giờ; dọn dẹp góc học tập; làm bài tập đầy đủ; đọc sách mỗi ngày.
Bài 19. Ví dụ: đặt mục tiêu nhỏ, làm từng bước; nhờ thầy cô, bạn bè giúp đỡ; tự nhắc nhở bản thân không bỏ cuộc.
Bài 20. Kế hoạch cụ thể theo thời gian trong ngày, khả thi, phù hợp khả năng học sinh. Ví dụ: sáng: hỏi thăm, lấy nước cho ông; trưa: giúp ông ăn cháo; chiều: giữ nhà yên tĩnh cho ông nghỉ; tối: báo bố mẹ về tình hình của ông.
Bài 21. Khuyên Hùng không chê bai sở thích của Mai; giải thích mỗi người có sở thích khác nhau, cần tôn trọng; động viên Mai.
Bài 22. Kế hoạch có công việc cụ thể, thời gian rõ ràng; phân công phù hợp khả năng từng thành viên, khả thi.
Bài 23. Đoạn văn đúng chủ đề, nêu được việc làm cụ thể và cảm nghĩ của bản thân.
Bài 24. Poster có tiêu đề rõ ràng, hình ảnh minh họa phù hợp, nội dung tuyên truyền đúng chủ đề.
Bài 25. Khuyên bạn cùng tham gia; giải thích giữ gìn vệ sinh lớp học là trách nhiệm chung của mọi thành viên.
Bài 26. Bài thuyết trình đúng chủ đề, có mở đầu, nội dung, kết luận; nêu được việc làm cụ thể thể hiện yêu thương và trách nhiệm với gia đình.
