- Phạm vi: Toàn Học kì II — Chủ đề 3: Trách nhiệm với bản thân; Chủ đề 4: Rèn luyện bản thân; Chủ đề 5: Em với gia đình; Chủ đề 6: Em với cộng đồng; Chủ đề 7: Em với thiên nhiên và môi trường; Chủ đề 8: Khám phá thế giới nghề nghiệp; Chủ đề 9: Hiểu bản thân - chọn đúng nghề
- Nội dung tự viết
Phần 1: Cơ bản
Bài 1. Kể tên 3 việc làm thể hiện thói quen ngăn nắp, gọn gàng, sạch sẽ.
Bài 2. Nêu 3 việc làm giúp em tự bảo vệ bản thân trong tình huống nguy hiểm.
Bài 3. Quản lí chi tiêu hợp lí là gì? Nêu 2 lợi ích.
Bài 4. Thế nào là tính kiên trì? Nêu 1 ví dụ.
Bài 5. Nêu 3 việc làm giúp em vượt qua khó khăn trong học tập.
Bài 6. Khi người thân trong gia đình bị mệt, ốm, em cần làm gì? Nêu 3 việc.
Bài 7. Lắng nghe tích cực ý kiến người thân trong gia đình là gì? Nêu 2 biểu hiện.
Bài 8. Giao tiếp, ứng xử có văn hóa là gì? Nêu 2 biểu hiện.
Bài 9. Tôn trọng sự khác biệt là gì? Nêu 2 biểu hiện.
Bài 10. Hoạt động thiện nguyện là gì? Kể tên 2 hoạt động thiện nguyện.
Bài 11. Nêu 3 việc làm góp phần bảo vệ môi trường.
Bài 12. Nêu 3 việc làm giúp giảm thiểu hiệu ứng nhà kính.
Bài 13. Điểm mạnh của bản thân là gì? Nêu 2 ví dụ về điểm mạnh.
Bài 14. Điểm hạn chế của bản thân là gì? Nêu 2 ví dụ về điểm hạn chế.
Bài 15. Kiểm soát cảm xúc là gì? Nêu 2 cách kiểm soát cảm xúc khi tức giận.
Bài 16. Khi lựa chọn nghề nghiệp tương lai, em cần căn cứ vào những yếu tố nào? Nêu 3 yếu tố.
Bài 17. Kể tên 3 nghề nghiệp mà em biết và nêu 1 yêu cầu của mỗi nghề đó.
Bài 18. Nêu 3 việc làm thể hiện trách nhiệm với cộng đồng.
Phần 2: Nâng cao
Bài 19. Em hãy nêu điểm mạnh, điểm hạn chế của bản thân (mỗi loại ít nhất 2 ý) và cách em sẽ phát huy điểm mạnh, khắc phục điểm hạn chế.
Bài 20. Tình huống: Em thấy một bạn trong lớp bị người lạ tiếp cận, rủ đi chơi và hứa cho quà. Em sẽ làm gì? Vì sao?
Bài 21. Tình huống: Trong giờ sinh hoạt lớp, một bạn chê bai nghề nghiệp của bố mẹ bạn khác. Nếu em là bạn cùng lớp, em sẽ làm gì? Vì sao?
Bài 22. Em hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 5–7 câu) chia sẻ về nghề nghiệp mà em yêu thích và lí do em yêu thích nghề đó.
Bài 23. Em hãy lập một kế hoạch rèn luyện bản thân trong một tháng (ghi rõ mục tiêu, việc làm cụ thể và thời gian thực hiện).
Bài 24. Em hãy viết một bài thuyết trình ngắn (khoảng 8–10 câu) với chủ đề: "Hiểu bản thân — chọn đúng nghề".
Bài 25. Tình huống: Em và các bạn muốn tổ chức một hoạt động thiện nguyện giúp đỡ các bạn học sinh có hoàn cảnh khó khăn trong trường. Hãy lập kế hoạch tổ chức hoạt động đó (gồm mục đích, việc làm, thời gian, phân công).
Bài 26. Em hãy thiết kế một poster (mô tả bằng lời: tiêu đề, hình ảnh, nội dung) tuyên truyền về bảo vệ môi trường quê hương.
Bài 27. Em hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 5–7 câu) chia sẻ về một lần em kiểm soát cảm xúc thành công và kết quả đạt được.
Bài 28. Em hãy lập kế hoạch tìm hiểu một nghề nghiệp mà em yêu thích (ghi rõ nghề cần tìm hiểu, cách tìm hiểu, những điều cần tìm hiểu và thời gian thực hiện).
Đáp án
Bài 1. Ví dụ: sắp xếp sách vở đúng vị trí; dọn dẹp bàn học, phòng ở mỗi ngày; bỏ rác đúng nơi quy định.
Bài 2. Ví dụ: bình tĩnh, tìm cách thoát khỏi nguy hiểm; nhờ người lớn giúp đỡ; không tự đối đầu với nguy hiểm.
Bài 3. Quản lí chi tiêu hợp lí là ghi lại các khoản thu, chi và sử dụng tiền đúng mục đích. Lợi ích: tránh lãng phí, biết tiết kiệm.
Bài 4. Kiên trì là cố gắng thực hiện mục tiêu đến cùng dù gặp khó khăn. Ví dụ: làm bài tập khó đến khi hiểu.
Bài 5. Ví dụ: xác định nguyên nhân khó khăn; đặt mục tiêu nhỏ; nhờ thầy cô, bạn bè giúp đỡ.
Bài 6. Ví dụ: hỏi thăm sức khỏe; lấy nước, cháo cho người ốm; giữ không gian yên tĩnh; báo cho người lớn khi người ốm mệt nhiều.
Bài 7. Lắng nghe tích cực là chăm chú lắng nghe, không ngắt lời và phản hồi lịch sự.
Bài 8. Giao tiếp, ứng xử có văn hóa là nói năng lịch sự, tôn trọng người khác. Biểu hiện: chào hỏi lễ phép; nói lời cảm ơn, xin lỗi đúng lúc.
Bài 9. Tôn trọng sự khác biệt là chấp nhận và tôn trọng những điểm khác biệt của mỗi người. Biểu hiện: không chê bai sở thích, ngoại hình của người khác.
Bài 10. Hoạt động thiện nguyện là hoạt động giúp đỡ cộng đồng một cách tự nguyện, không vụ lợi. Ví dụ: quyên góp sách vở; dọn vệ sinh khu dân cư.
Bài 11. Ví dụ: bỏ rác đúng nơi quy định; tiết kiệm điện, nước; trồng cây xanh; hạn chế dùng túi ni lông.
Bài 12. Ví dụ: tiết kiệm điện, tắt điện khi không dùng; đi bộ, đi xe đạp khi quãng đường gần; trồng cây xanh; phân loại rác.
Bài 13. Điểm mạnh là những khả năng, ưu điểm nổi bật của bản thân. Ví dụ: học giỏi môn Toán; hát hay; chăm chỉ.
Bài 14. Điểm hạn chế là những điểm yếu, thiếu sót cần khắc phục. Ví dụ: hay quên đồ dùng; nhút nhát khi phát biểu.
Bài 15. Kiểm soát cảm xúc là làm chủ cảm xúc của mình, không để cảm xúc chi phối hành vi. Cách kiểm soát khi tức giận: hít thở sâu, bình tĩnh lại; nói chuyện lịch sự khi đã nguôi giận; tạm rời khỏi tình huống căng thẳng.
Bài 16. Yếu tố: sở thích, năng lực, điểm mạnh của bản thân; nhu cầu xã hội; điều kiện gia đình.
Bài 17. Học sinh kể tên 3 nghề và nêu yêu cầu của mỗi nghề. Ví dụ: giáo viên — yêu trẻ, kiên nhẫn; bác sĩ — cẩn thận, có chuyên môn; kĩ sư — giỏi Toán, sáng tạo.
Bài 18. Ví dụ: tham gia dọn vệ sinh khu dân cư; giúp đỡ người gặp khó khăn; tham gia hoạt động thiện nguyện.
Bài 19. Học sinh nêu được ít nhất 2 điểm mạnh và 2 điểm hạn chế; nêu được cách phát huy điểm mạnh và khắc phục điểm hạn chế cụ thể, khả thi.
Bài 20. Bình tĩnh, đến gần bạn và rủ bạn rời khỏi đó; báo ngay cho thầy cô, bảo vệ trường hoặc người lớn tin cậy; không tự đối đầu với người lạ.
Bài 21. Không tham gia chê bai; khuyên bạn dừng chê bai, tôn trọng nghề nghiệp của mọi người, mọi nghề đều đáng quý; động viên bạn bị chê bai.
Bài 22. Đoạn văn đúng chủ đề nghề nghiệp yêu thích; nêu được lí do yêu thích và việc em sẽ làm để theo đuổi nghề đó.
Bài 23. Kế hoạch có mục tiêu rõ ràng; việc làm cụ thể, thời gian thực hiện khả thi.
Bài 24. Bài thuyết trình đúng chủ đề, có mở đầu, nội dung, kết luận; nêu được cách hiểu bản thân và lựa chọn nghề phù hợp.
Bài 25. Kế hoạch có mục đích rõ ràng; việc làm cụ thể; thời gian và phân công hợp lí, khả thi.
Bài 26. Poster có tiêu đề rõ ràng, hình ảnh minh họa phù hợp, nội dung tuyên truyền đúng chủ đề bảo vệ môi trường quê hương.
Bài 27. Đoạn văn đúng chủ đề, nêu được tình huống, cách kiểm soát cảm xúc và kết quả đạt được.
Bài 28. Kế hoạch có nghề cần tìm hiểu; cách tìm hiểu cụ thể (hỏi người làm nghề, đọc sách, tìm hiểu trên mạng cùng người lớn...); những điều cần tìm hiểu (công việc, yêu cầu, cách học tập để làm nghề); thời gian thực hiện rõ ràng.