1. Kiến thức trọng tâm
Khi sóng âm gặp vật cản, một phần sóng âm bị bật trở lại, gọi là phản xạ âm. Âm phản xạ đến tai sau âm trực tiếp. Nếu âm phản xạ đến tai cách âm trực tiếp ít nhất khoảng 0,1 giây, tai ta nghe được tiếng vang riêng biệt. Trong phòng kín, âm phản xạ nhiều lần gây ra tiếng vang kéo dài, gọi là âm vang, làm âm nghe không rõ.
Ô nhiễm tiếng ồn là tình trạng tiếng ồn quá lớn, kéo dài, gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và học tập. Tiếng ồn lớn làm giảm thính lực, gây căng thẳng, mất ngủ và giảm khả năng tập trung. Các nguồn gây ô nhiễm tiếng ồn thường gặp là giao thông, công trường xây dựng, nhà máy và nhạc quá to.
Để chống ô nhiễm tiếng ồn, cần giảm tiếng ồn tại nguồn, ngăn chặn đường truyền âm và bảo vệ tai người nghe. Cụ thể: trồng cây xanh, xây tường cách âm, dùng vật liệu xốp hút âm, đeo nút bịt tai khi làm việc nơi ồn, không mở nhạc quá to.
2. Ví dụ minh họa
Trong một phòng học trống, thầy giáo nói nghe vang và khó nghe rõ, vì âm phản xạ nhiều lần trên tường cứng. Khi treo rèm vải, đặt thảm và kê thêm bàn ghế mềm, tiếng vang giảm hẳn, lời nói nghe rõ hơn, vì vải và thảm hấp thụ âm, giảm phản xạ. Trong bệnh viện, người ta trồng cây xanh quanh khuôn viên và treo biển "giữ yên lặng" để giảm tiếng ồn, giúp bệnh nhân nghỉ ngơi.
3. Ghi nhớ
- Phản xạ âm là hiện tượng sóng âm bật trở lại khi gặp vật cản.
- Tiếng vang riêng biệt nghe được khi âm phản xạ đến tai chậm hơn âm trực tiếp ít nhất 0,1 giây.
- Ô nhiễm tiếng ồn gây hại thính lực, giấc ngủ và khả năng tập trung.
- Chống ô nhiễm tiếng ồn: giảm nguồn ồn, dùng vật liệu hút âm, trồng cây xanh, bảo vệ tai.