1. Kiến thức trọng tâm
Nam châm là vật có khả năng hút sắt, thép và một số kim loại. Mỗi nam châm có hai cực: cực Bắc (N) và cực Nam (S). Khi hai nam châm đặt gần nhau, các cực cùng tên đẩy nhau, các cực khác tên hút nhau. Nếu bẻ một nam châm thành hai phần, mỗi phần lại trở thành một nam châm nhỏ với đủ hai cực N và S.
Nam châm có nhiều hình dạng: nam châm thẳng, nam châm chữ U, nam châm kim. La bàn là ứng dụng nổi tiếng của nam châm: kim la bàn là một nam châm nhỏ, đầu N của kim luôn chỉ về phía Bắc địa lí nhờ tác dụng của từ trường Trái Đất.
Nam châm được dùng rộng rãi trong đời sống: trong loa, động cơ điện, máy phát điện, thẻ từ, đồ chơi và thiết bị y tế. Khi sử dụng nam châm, cần tránh để nam châm gần thẻ ngân hàng, điện thoại và các thiết bị điện tử nhạy cảm.
2. Ví dụ minh họa
Đưa hai nam châm thẳng lại gần nhau: khi hai cực N đối diện nhau, chúng đẩy nhau; khi cực N của nam châm này đối diện cực S của nam châm kia, chúng hút nhau. Rắc mạt sắt lên một tờ giấy đặt trên nam châm thẳng, gõ nhẹ tờ giấy, mạt sắt xếp thành những đường cong từ cực này sang cực kia, dày nhất ở gần hai cực. Thí nghiệm cho thấy lực từ mạnh nhất ở hai cực của nam châm.
3. Ghi nhớ
- Nam châm hút sắt, thép và có hai cực: cực Bắc (N) và cực Nam (S).
- Các cực cùng tên đẩy nhau, các cực khác tên hút nhau.
- Bẻ nam châm thành hai phần, mỗi phần vẫn có đủ hai cực.
- La bàn hoạt động nhờ kim nam châm chịu tác dụng của từ trường Trái Đất.