1. Kiến thức trọng tâm
Từ trường là vùng không gian xung quanh nam châm, xung quanh dòng điện, nơi lực từ tác dụng lên kim nam châm hay vật nhiễm từ. Từ trường tồn tại ngay cả khi ta không nhìn thấy nó. Để biểu diễn từ trường, người ta dùng đường sức từ. Đường sức từ là những đường cong có hướng đi ra từ cực Bắc và đi vào cực Nam của nam châm. Nơi nào đường sức từ dày, từ trường ở đó mạnh; nơi nào đường sức từ thưa, từ trường yếu.
Trái Đất cũng có từ trường, giống như một nam châm khổng lồ. Từ trường Trái Đất làm kim la bàn định hướng và bảo vệ Trái Đất khỏi nhiều hạt mang điện từ Mặt Trời. Cực từ của Trái Đất không trùng hẳn với cực địa lí.
Dòng điện cũng tạo ra từ trường. Khi có dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng, xung quanh dây dẫn xuất hiện từ trường. Hiện tượng này là cơ sở của nam châm điện, động cơ điện và nhiều thiết bị điện.
2. Ví dụ minh họa
Rắc mạt sắt lên tờ giấy đặt trên nam châm thẳng rồi gõ nhẹ, mạt sắt xếp thành những đường cong đi từ cực N sang cực S của nam châm. Những đường cong đó chính là hình ảnh của các đường sức từ. Ở gần hai cực, mạt sắt xếp dày hơn, chứng tỏ từ trường mạnh hơn ở hai cực. Đưa kim la bàn đến gần nam châm, kim quay theo hướng của đường sức từ tại vị trí đó, chứng tỏ từ trường tác dụng lực lên kim nam châm.
3. Ghi nhớ
- Từ trường là vùng không gian xung quanh nam châm hay dòng điện, nơi lực từ tác dụng.
- Đường sức từ đi ra từ cực Bắc, đi vào cực Nam; nơi đường sức dày, từ trường mạnh.
- Trái Đất có từ trường giống một nam châm khổng lồ.
- Dòng điện chạy qua dây dẫn cũng tạo ra từ trường.