1. Kiến thức trọng tâm
Nguyên tố hóa học là tập hợp những nguyên tử có cùng số proton trong hạt nhân. Mỗi nguyên tố có tên gọi và kí hiệu hóa học riêng. Kí hiệu hóa học thường lấy từ chữ cái đầu của tên Latinh của nguyên tố, chữ cái đầu viết hoa, chữ cái thứ hai (nếu có) viết thường. Ví dụ: hydrogen là H, oxygen là O, carbon là C, natri là Na, sắt là Fe.
Đến nay con người đã biết hơn 100 nguyên tố, trong đó khoảng 90 nguyên tố có trong tự nhiên, còn lại do con người tổng hợp trong phòng thí nghiệm. Các nguyên tố tồn tại ở nhiều dạng: kim loại như sắt, đồng, nhôm; phi kim như oxygen, carbon, lưu huỳnh; khí hiếm như helium, neon.
Nguyên tố là thành phần cấu tạo nên mọi chất. Cơ thể con người chủ yếu chứa oxygen, carbon, hydrogen, nitrogen, calcium và nhiều nguyên tố khác với lượng rất nhỏ nhưng không thể thiếu.
2. Ví dụ minh họa
Muối ăn có công thức NaCl, được tạo nên từ hai nguyên tố: natri (Na) và chlorine (Cl). Khi tách muối ăn, ta thu được kim loại natri mềm, dễ phản ứng và khí chlorine màu vàng lục, độc. Điều này cho thấy tính chất của hợp chất khác hẳn tính chất của các nguyên tố tạo nên nó. Tương tự, nước được tạo từ hydrogen và oxygen, nhưng nước lỏng, không cháy, trong khi hydrogen là khí dễ cháy và oxygen duy trì sự cháy.
3. Ghi nhớ
- Nguyên tố hóa học là tập hợp các nguyên tử có cùng số proton.
- Mỗi nguyên tố có kí hiệu hóa học riêng, chữ cái đầu viết hoa.
- Có hơn 100 nguyên tố đã biết, gồm kim loại, phi kim và khí hiếm.
- Mọi chất đều được cấu tạo từ các nguyên tố hóa học.