Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 6: Giới thiệu về liên kết hóa học? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Liên kết hóa học giúp các nguyên tử kết hợp thành phân tử hay tinh thể bền vững. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 6: Giới thiệu về liên kết hóa học, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Liên kết ion: do lực hút giữa ion dương và ion âm. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 6: Giới thiệu về liên kết hóa học, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. Liên kết hóa học là sự kết hợp giữa các nguyên tử để tạo thành phân tử hay tinh thể bền vững hơn.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 6: Giới thiệu về liên kết hóa học, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Có hai loại liên kết thường gặp ở lớp 7 là liên kết ion và liên kết cộng hóa trị. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 6: Giới thiệu về liên kết hóa học, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Xét phân tử khí chlorine (): mỗi nguyên tử chlorine có 7 electron ở lớp ngoài cùng, còn thiếu 1 electron để đạt 8 electron bền vững. Hai nguyên tử chlorine dùng chung một đôi electron, mỗi nguyên tử đều "cảm thấy" có đủ 8 electron ở lớp ngoài cùng. Nhờ dùng chung electron, phân tử bền hơn hai nguyên tử chlorine riêng lẻ. Đây là liên kết cộng hóa trị. Ngược lại, trong muối ăn NaCl, natri nhường electron cho chlorine nên liên kết là liên kết ion.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 6: Giới thiệu về liên kết hóa học để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Trong phân tử nước, nguyên tử oxygen dùng chung electron với hai nguyên tử hydrogen.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Nêu 3 quy tắc an toàn trong phòng thực hành Khoa học tự nhiên.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Nguyên tử X có 11 proton, 12 neutron, 11 electron. Tính số khối của X và cho biết X là nguyên tố nào (số hiệu nguyên tử 11 là sodium).
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Lập công thức hóa học của hợp chất tạo bởi K (hóa trị I) và O (hóa trị II).
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Liên kết hóa học giúp các nguyên tử kết hợp thành phân tử hay tinh thể bền vững."
- Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Liên kết ion: do lực hút giữa ion dương và ion âm."
- Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Liên kết hóa học là sự kết hợp giữa các nguyên tử để tạo thành phân tử hay tinh thể bền vững hơn."
- Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Có hai loại liên kết thường gặp ở lớp 7 là liên kết ion và liên kết cộng hóa trị."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Liên kết hóa học là sự kết hợp giữa các nguyên tử để tạo thành phân tử hay tinh thể bền vững hơn. Khi tạo liên kết, các nguyên tử có xu hướng đạt lớp vỏ electron bền vững giống khí hiếm, thường là 8 electron ở lớp ngoài cùng.
- Tổng kết ghi nhớ: Liên kết hóa học giúp các nguyên tử kết hợp thành phân tử hay tinh thể bền vững.; Liên kết ion: do lực hút giữa ion dương và ion âm.; Liên kết cộng hóa trị: do các nguyên tử dùng chung electron.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Xét phân tử khí chlorine (): mỗi nguyên tử chlorine có 7 electron ở lớp ngoài cùng, còn thiếu 1 electron để đạt 8 electron bền vững. Hai nguyên tử chlorine dùng chung một đôi electron, mỗi nguyên tử đều "cảm thấy" có đủ 8 electron ở lớp ngoài cùng. Nhờ dùng chung electron, phân tử bền hơn hai nguyên tử chlorine riêng lẻ. Đây là liên kết cộng hóa trị. Ngược lại, trong muối ăn NaCl, natri nhường electron cho chlorine nên liên kết là liên kết ion.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 6: Giới thiệu về liên kết hóa học (Liên kết hóa học giúp các nguyên tử kết hợp thành phân tử hay tinh thể bền vững.; Liên kết ion: do lực hút giữa ion dương và ion âm.; Liên kết cộng hóa trị: do các nguyên tử dùng chung electron.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Trong phân tử nước, nguyên tử oxygen dùng chung electron với hai nguyên tử hydrogen.
- Bài 4: Đeo kính bảo hộ, găng tay; không nếm, không ngửi trực tiếp hóa chất; đọc kỹ hướng dẫn trước khi làm; báo cáo giáo viên khi có sự cố; rửa tay sau khi làm thí nghiệm. (Nêu đúng 3 quy tắc.)
- Bài 5: Số khối = số proton + số neutron = 11 + 12 = 23. X là sodium (Na).
- Bài 6: KₓOᵧ: I·x = II·y → x/y = 2/1 → K₂O.