1. Kiến thức trọng tâm
Phong trào văn hóa Phục hưng diễn ra ở Tây Âu từ thế kỉ XIV đến thế kỉ XVII, bắt đầu ở I-ta-li-a rồi lan ra nhiều nước. Đây là cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản mới chống lại hệ tư tưởng phong kiến và Giáo hội Thiên Chúa giáo, đề cao con người, khoa học và giá trị của cuộc sống trần thế.
Phong trào Phục hưng đạt nhiều thành tựu rực rỡ trên các lĩnh vực văn học, hội họa, điêu khắc, kiến trúc và khoa học. Những tên tuổi tiêu biểu là nhà văn Sếch-xpia, danh họa Lê-ô-na đơ Vanh-xi, nhà thiên văn học Cô-péc-ních và Ga-li-lê.
Song song với Phục hưng, phong trào cải cách tôn giáo bùng nổ ở Đức vào đầu thế kỉ XVI do M. Lu-thơ khởi xướng. Ông phản đối việc Giáo hội bán "thẻ miễn tội", kêu gọi đơn giản hóa nghi lễ và dịch Kinh Thánh ra tiếng dân tộc. Phong trào nhanh chóng lan rộng, dẫn đến sự ra đời của các giáo phái Tin Lành, làm suy yếu quyền lực của Giáo hội Thiên Chúa giáo và góp phần thúc đẩy sự phát triển của chủ nghĩa tư bản.
2. Ví dụ minh họa
Câu hỏi: Vì sao phong trào văn hóa Phục hưng được coi là bước tiến lớn trong tư tưởng nhân loại?
Lời giải: Vì phong trào đã phá vỡ sự độc quyền tư tưởng của Giáo hội phong kiến, đề cao con người, lí trí và khoa học. Con người được nhìn nhận như trung tâm của thế giới, có quyền hưởng hạnh phúc ở trần thế. Tư tưởng đó đã cổ vũ tinh thần sáng tạo, thúc đẩy khoa học, văn học, nghệ thuật phát triển và mở đường cho các cuộc cách mạng tư sản sau này.
3. Ghi nhớ
- Phục hưng (XIV - XVII): đề cao con người, khoa học, chống tư tưởng phong kiến và Giáo hội.
- Tiêu biểu: Sếch-xpia, Lê-ô-na đơ Vanh-xi, Cô-péc-ních, Ga-li-lê.
- Cải cách tôn giáo: M. Lu-thơ khởi xướng ở Đức đầu thế kỉ XVI, dẫn đến sự ra đời của đạo Tin Lành.
- Ý nghĩa: làm suy yếu Giáo hội, thúc đẩy tư tưởng tiến bộ và chủ nghĩa tư bản.