1. Kiến thức trọng tâm
Vương quốc Cam-pu-chia hình thành trên lưu vực sông Mê Công và Biển Hồ, với trung tâm là vùng Ăng-co. Từ thế kỉ IX, vương triều Ăng-co ra đời, mở ra thời kì phát triển rực rỡ của lịch sử Cam-pu-chia.
Dưới thời vua Giay-a-vác-man II (802 - 850), vương quốc được thống nhất, kinh đô đặt tại Ăng-co. Các vua Ăng-co không ngừng mở rộng lãnh thổ, xây dựng hệ thống thủy lợi quy mô lớn phục vụ nông nghiệp lúa nước, nhờ đó kinh tế phát triển, dân cư đông đúc.
Thời kì Ăng-co là thời kì hoàng kim của văn hóa Cam-pu-chia. Nhiều công trình kiến trúc đền tháp vĩ đại được xây dựng, tiêu biểu là Ăng-co Vát và Ăng-co Thom. Đây là những kiệt tác thể hiện trình độ cao của nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc và tín ngưỡng Hindu, Phật giáo của người Khơ-me.
Từ thế kỉ XIII trở đi, vương quốc Ăng-co dần suy yếu do chiến tranh liên miên với các nước láng giềng, nội bộ mâu thuẫn và hệ thống thủy lợi bị hư hại. Đến thế kỉ XV, người Khơ-me rời bỏ Ăng-co, chuyển kinh đô về phía nam, gần Phnôm Pênh ngày nay.
2. Ví dụ minh họa
Câu hỏi: Hệ thống thủy lợi có vai trò như thế nào đối với sự phát triển của vương quốc Ăng-co?
Lời giải: Hệ thống thủy lợi quy mô lớn giúp điều tiết nước từ Biển Hồ và sông Mê Công, phục vụ tưới tiêu cho nông nghiệp lúa nước quanh năm, kể cả mùa khô. Nhờ đó, sản lượng lương thực tăng cao, dân cư đông đúc, kinh tế phát triển, tạo nguồn lực để xây dựng các công trình đền tháp vĩ đại và mở rộng lãnh thổ.
3. Ghi nhớ
- Vương triều Ăng-co ra đời từ thế kỉ IX, vua Giay-a-vác-man II thống nhất đất nước năm 802.
- Kinh tế: nông nghiệp lúa nước phát triển nhờ hệ thống thủy lợi quy mô lớn.
- Văn hóa: Ăng-co Vát, Ăng-co Thom là kiệt tác kiến trúc, điêu khắc của người Khơ-me.
- Từ thế kỉ XIII, Ăng-co suy yếu; thế kỉ XV, kinh đô chuyển về phía nam.