1. Kiến thức trọng tâm
Sau chiến thắng Bạch Đằng năm 938, Ngô Quyền lên ngôi vua, lập ra nhà Ngô, mở ra thời kì độc lập, tự chủ của dân tộc sau hơn một nghìn năm Bắc thuộc. Năm 939, Ngô Quyền xưng vương, đóng đô ở Cổ Loa, đặt nền móng cho nhà nước phong kiến độc lập đầu tiên.
Nhà Ngô tồn tại không lâu. Sau khi Ngô Quyền mất năm 944, triều đình xảy ra tranh chấp ngôi vua, đất nước rơi vào tình trạng chia cắt. Năm 965, Ngô Xương Văn mất, các thế lực cát cứ nổi lên khắp nơi. Sử gọi thời kì này là "loạn 12 sứ quân" (965 - 967). Mười hai sứ quân mỗi người chiếm giữ một vùng, đánh lẫn nhau, gây ra cảnh loạn lạc, đời sống nhân dân vô cùng khổ cực.
Trong bối cảnh đó, Đinh Bộ Lĩnh, người giữ chức Thứ sử Hoan Châu, đã nổi lên. Với tài năng quân sự và sự ủng hộ của nhân dân, ông lần lượt dẹp yên các sứ quân, thống nhất đất nước vào năm 967. Năm 968, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng đế, đặt tên nước là Đại Cồ Việt, mở ra thời kì mới của lịch sử dân tộc.
2. Ví dụ minh họa
Câu hỏi: Vì sao loạn 12 sứ quân lại xảy ra sau khi nhà Ngô suy yếu?
Lời giải: Sau khi Ngô Quyền mất, triều đình nhà Ngô không còn người đủ uy tín và tài năng để thống nhất đất nước. Các tướng lĩnh, hào trưởng địa phương lợi dụng tình hình, mỗi người chiếm giữ một vùng, tự xưng là sứ quân, đánh lẫn nhau để tranh giành quyền lực. Tình trạng cát cứ kéo dài khiến đất nước chia cắt, nhân dân lầm than, cho đến khi Đinh Bộ Lĩnh dẹp yên và thống nhất đất nước.
3. Ghi nhớ
- Năm 938: Ngô Quyền thắng quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng.
- Năm 939: Ngô Quyền xưng vương, đóng đô ở Cổ Loa, mở ra thời kì độc lập.
- Năm 965 - 967: loạn 12 sứ quân, đất nước chia cắt.
- Năm 967: Đinh Bộ Lĩnh dẹp yên các sứ quân, thống nhất đất nước; năm 968 lên ngôi Hoàng đế, đặt tên nước là Đại Cồ Việt.