1. Kiến thức trọng tâm
- Khái niệm: Văn biểu cảm là kiểu văn bản bày tỏ tình cảm, cảm xúc của người viết trước một con người, sự việc, cảnh vật. Tình cảm phải chân thành, xuất phát từ trải nghiệm thật của bản thân.
- Đối tượng biểu cảm: Có thể là một người thân, thầy cô, bạn bè, hoặc một sự việc đáng nhớ như lần đầu đạt giải, chuyến đi xa, ngày chia tay lớp cũ. Điều quan trọng là đối tượng ấy để lại trong em ấn tượng sâu sắc.
- Cấu trúc bài văn: Mở bài giới thiệu đối tượng và tình cảm chung; thân bài kể những kỉ niệm gắn với đối tượng, xen kẽ bộc lộ cảm xúc; kết bài khẳng định tình cảm và rút ra bài học.
- Yêu cầu về cảm xúc: Cảm xúc cần thể hiện cụ thể qua chi tiết, hành động, lời nói, chứ không nên nói chung chung.
- Ngôn ngữ: Dùng từ ngữ giàu cảm xúc, câu văn mềm mại, có thể dùng so sánh, nhân hóa để làm nổi bật tình cảm.
2. Ví dụ minh họa
Giả sử em viết về bà ngoại, đừng chỉ viết “Em rất yêu bà”. Hãy kể một kỉ niệm cụ thể: buổi chiều bà ngồi bên hiên nhà kể chuyện cổ tích, bàn tay gầy gò mà ấm áp, giọng kể chậm rãi khiến em quên giờ chơi. Từ kỉ niệm ấy, em bộc lộ cảm xúc: mỗi khi nhớ lại, lòng em ấm lại và mong bà luôn khỏe mạnh. Dàn ý gợi ý: mở bài giới thiệu bà và tình cảm yêu thương; thân bài kể hai kỉ niệm tiêu biểu, mỗi kỉ niệm gắn với một cảm xúc; kết bài khẳng định tình cảm và lời hứa của em.
3. Ghi nhớ
- Chọn đối tượng mà em thực sự có tình cảm, không viết khuôn mẫu.
- Kết hợp kể và biểu cảm: kể làm chỗ dựa cho cảm xúc, biểu cảm làm sâu sắc câu chuyện.
- Mỗi đoạn văn tập trung vào một kỉ niệm hoặc một cảm xúc.
- Đọc lại bài để kiểm tra tình cảm có chân thành không, câu văn có tự nhiên không.