1. Kiến thức trọng tâm
Bài học hướng học sinh về cội nguồn yêu thương: gia đình, quê hương, những người thân đã sinh thành và nuôi dưỡng ta. Các văn bản thuộc nhiều thể loại như truyện ngắn, thơ, kí, nhưng đều chung một mạch cảm xúc: lòng biết ơn, sự gắn bó và tình cảm thiêng liêng dành cho những người thân yêu. Học sinh cần hiểu được giá trị của tình cảm gia đình và biết trân trọng những điều bình dị quanh mình.
Về kiến thức, bài học củng cố cách phân tích nhân vật qua hành động, lời nói, suy nghĩ; cách nhận biết và phân tích các biện pháp tu từ như so sánh, ẩn dụ, hoán dụ. Về tập làm văn, học sinh luyện viết bài văn biểu cảm về người thân, biết chọn chi tiết tiêu biểu để thể hiện tình cảm.
2. Ví dụ minh họa
Trong một truyện ngắn về người mẹ, chi tiết "đôi bàn tay chai sần vẫn nhẹ nhàng vuốt tóc con" khắc hoạ sự vất vả và tình yêu thương vô bờ của mẹ. Hình ảnh ẩn dụ "mẹ là ngọn đèn soi sáng đường con đi" gợi lên vai trò dẫn dắt, chở che của mẹ trong cuộc đời con.
Khi viết bài biểu cảm về người thân, em nên chọn một kỉ niệm cụ thể: lần mẹ thức trắng đêm chăm em ốm, hay lần bố lặng lẽ đứng đợi em trước cổng trường dưới cơn mưa. Từ kỉ niệm ấy, em bày tỏ lòng biết ơn và tình cảm chân thành, tránh kể lể chung chung, sáo rỗng.
3. Ghi nhớ
- Gia đình là cội nguồn yêu thương lớn nhất của mỗi người.
- Phân tích nhân vật qua hành động, lời nói và chi tiết tiêu biểu.
- Viết biểu cảm cần kỉ niệm cụ thể, cảm xúc chân thành, lời văn giàu hình ảnh.