1. Kiến thức trọng tâm
Bài học mở ra bức tranh đa dạng của đất nước qua những văn bản viết về các miền quê, các vùng đất khác nhau. Mỗi miền có một "màu sắc" riêng: màu xanh của biển, màu vàng của đồng lúa, màu đỏ của đất bazan, màu trắng của hoa mận vùng cao. Qua đó, học sinh cảm nhận được sự phong phú, đa dạng của thiên nhiên và văn hoá Việt Nam, đồng thời hiểu rằng dù khác biệt, các miền quê đều gắn bó trong một đất nước thống nhất.
Về kiến thức, bài học củng cố cách miêu tả cảnh vật, con người; các biện pháp tu từ như so sánh, nhân hoá, liệt kê; cách sử dụng từ ngữ chỉ màu sắc để tạo hình ảnh sinh động. Về tập làm văn, học sinh luyện viết đoạn văn miêu tả một vùng đất, một cảnh đẹp mà em biết.
2. Ví dụ minh họa
Khi miêu tả vùng biển, nhà văn có thể viết: "Biển xanh ngắt, sóng trắng xoá vỗ vào bờ cát vàng óng". Các từ chỉ màu sắc "xanh ngắt", "trắng xoá", "vàng óng" kết hợp với nhau tạo nên bức tranh sống động, giàu cảm giác. Biện pháp liệt kê "núi, sông, đồng ruộng, biển cả" giúp người đọc hình dung sự đa dạng của đất nước.
Khi viết đoạn văn miêu tả, em nên chọn một vùng đất em đã đến hoặc biết qua sách vở: Sa Pa mù sương, Huế mộng mơ hay miền Tây sông nước. Hãy miêu tả bằng những chi tiết cụ thể: màu sắc, âm thanh, mùi vị, hoạt động của con người, để người đọc như được nhìn thấy cảnh vật ấy.
3. Ghi nhớ
- Mỗi miền đất nước có vẻ đẹp riêng, góp phần tạo nên bức tranh chung của Tổ quốc.
- Miêu tả cần dùng từ ngữ gợi hình, gợi màu sắc, gợi âm thanh.
- Viết miêu tả nên chọn chi tiết tiêu biểu, sắp xếp theo trình tự không gian hợp lí.