Phạm vi: Bài 11–13 (Tai nạn điện; Biện pháp an toàn điện; Sơ cứu người bị tai nạn điện)
Phần 1: Cơ bản (16 bài)
Bài 1. Kể tên 3 nguyên nhân gây tai nạn điện thường gặp trong gia đình.
Bài 2. Vì sao không được dùng tay ướt chạm vào công tắc điện?
Bài 3. Nêu 3 biện pháp phòng tránh tai nạn điện trong gia đình.
Bài 4. Khi thấy dây điện bị đứt rơi xuống đất, em nên làm gì? Vì sao?
Bài 5. Aptomat trong gia đình có tác dụng gì?
Bài 6. Nêu tác hại của việc cắm quá nhiều thiết bị điện vào cùng một ổ cắm.
Bài 7. Vì sao cần kiểm tra dây dẫn điện định kỳ?
Bài 8. Kể tên 3 vật cách điện có thể dùng để tách nạn nhân khỏi nguồn điện.
Bài 9. Khi phát hiện người bị điện giật, việc làm đầu tiên là gì?
Bài 10. Vì sao không được dùng tay trần kéo nạn nhân đang còn tiếp xúc với nguồn điện?
Bài 11. Sau khi tách nạn nhân khỏi nguồn điện, cần làm gì tiếp theo?
Bài 12. Nêu 2 hành vi nguy hiểm khi sử dụng điện mà học sinh cần tránh.
Bài 13. Khi trời mưa giông có sấm sét, cần lưu ý gì về an toàn điện?
Bài 14. Nêu cách xử lí khi thấy ổ cắm điện bị nóng bất thường.
Bài 15. Vì sao trẻ em không được tự ý sửa chữa thiết bị điện?
Bài 16. Nêu số điện thoại cấp cứu cần gọi khi có người bị điện giật nặng.
Phần 2: Nâng cao (8 bài)
Bài 17. Một gia đình dùng dây điện đã sờn vỏ để nối quạt điện. Hãy phân tích nguy cơ và đề xuất cách xử lí an toàn.
Bài 18. So sánh cách xử lí đúng và sai khi phát hiện người bị điện giật. Giải thích vì sao cách xử lí sai lại nguy hiểm.
Bài 19. Nhà bạn An thường xuyên bị aptomat nhảy (ngắt điện). Hãy nêu các nguyên nhân có thể và cách khắc phục.
Bài 20. Đề xuất 5 quy tắc an toàn điện cho phòng học của em và giải thích ý nghĩa của mỗi quy tắc.
Bài 21. Một bạn học sinh dùng điện thoại khi đang sạc và tay ướt. Hãy phân tích nguy cơ tai nạn điện trong tình huống này.
Bài 22. Vì sao sau khi sơ cứu, nạn nhân bị điện giật vẫn cần được đưa đến cơ sở y tế dù đã tỉnh lại?
Bài 23. Lập bảng so sánh: vật dẫn điện và vật cách điện. Cho 3 ví dụ mỗi loại và nêu ứng dụng của vật cách điện trong an toàn điện.
Bài 24. Viết một đoạn văn ngắn (5–7 câu) tuyên truyền về an toàn điện cho các bạn trong lớp.
Đáp án
Phần 1:
- Dây dẫn hở, sờn vỏ cách điện; tay ướt chạm vào thiết bị điện; quá tải, chập điện; dùng thiết bị điện không đúng cách; chơi gần đường dây điện.
- Vì nước dẫn điện, tay ướt chạm vào công tắc dễ bị điện giật.
- Ngắt điện trước khi sửa chữa; lau khô tay trước khi dùng thiết bị điện; kiểm tra dây dẫn định kỳ; lắp aptomat chống rò điện; không cắm quá nhiều thiết bị vào một ổ.
- Không chạm vào dây, báo ngay cho người lớn, giữ mọi người tránh xa khu vực dây rơi.
- Tự động ngắt mạch khi quá tải hoặc ngắn mạch, bảo vệ mạch điện và thiết bị.
- Gây quá tải, nóng dây, chập điện, cháy nổ.
- Để phát hiện sớm dây hở, sờn, chuột cắn, kịp thời thay thế, tránh rò điện, chập điện.
- Gậy gỗ khô, cán chổi gỗ khô, nhựa khô, vải khô, ghế nhựa khô.
- Ngắt nguồn điện (cầu dao, aptomat, công tắc).
- Vì dòng điện truyền qua cơ thể nạn nhân sẽ giật cả người cứu.
- Đặt nạn nhân nằm nơi thoáng, kiểm tra hô hấp, mạch; hô hấp nhân tạo/ép tim nếu ngừng thở; gọi cấp cứu 115.
- Chạm tay ướt vào công tắc; chọc vật kim loại vào ổ cắm; thả diều gần đường dây điện; tự ý sửa chữa thiết bị điện.
- Tránh xa cột điện, dây điện; không trú dưới cây cao; không dùng điện thoại có dây; rút phích cắm các thiết bị không cần thiết.
- Ngắt điện ổ cắm đó, không tiếp tục sử dụng, báo người lớn kiểm tra, thay ổ cắm nếu cần.
- Vì trẻ em chưa có kiến thức, kĩ năng an toàn điện, dễ bị điện giật và gây chập điện, cháy nổ.
Phần 2:
- Nguy cơ: rò điện, điện giật, chập điện, cháy nổ. Cách xử lí: ngắt điện, ngừng sử dụng dây sờn, thay dây mới đúng tiêu chuẩn, không dùng băng keo quấn tạm lâu dài.
- Đúng: ngắt điện, dùng vật cách điện tách nạn nhân, gọi cấp cứu. Sai: dùng tay trần kéo nạn nhân, đổ nước vào người nạn nhân. Cách sai nguy hiểm vì người cứu cũng bị điện giật, nước làm tăng nguy cơ giật điện.
- Nguyên nhân: quá tải (dùng nhiều thiết bị cùng lúc), chập điện, thiết bị hỏng. Khắc phục: giảm số thiết bị dùng đồng thời, kiểm tra dây dẫn và thiết bị, thay aptomat phù hợp, nhờ thợ điện kiểm tra.
- Ví dụ 5 quy tắc: không chạm tay ướt vào công tắc; không chọc vật lạ vào ổ cắm; tắt điện, quạt khi ra khỏi phòng; báo thầy cô khi thấy dây điện hở; không tự ý sửa chữa thiết bị điện. Mỗi quy tắc giúp phòng điện giật, chập điện, tiết kiệm điện.
- Nguy cơ: tay ướt dẫn điện, điện thoại đang sạc có thể rò điện, gây điện giật, bỏng, cháy nổ. Khuyến nghị: không dùng điện thoại khi đang sạc, lau khô tay, sạc ở nơi khô ráo.
- Vì điện giật có thể gây tổn thương bên trong (tim, cơ, thần kinh) không biểu hiện ngay, cần được bác sĩ kiểm tra, theo dõi để tránh biến chứng nguy hiểm.
- Vật dẫn điện: đồng, nhôm, sắt — dẫn điện tốt. Vật cách điện: gỗ khô, nhựa, cao su, thủy tinh — không dẫn điện. Vật cách điện dùng làm vỏ dây dẫn, tay cầm dụng cụ điện, gậy tách nạn nhân khỏi nguồn điện.
- Đoạn văn tự do, đúng nội dung tuyên truyền an toàn điện: không chạm dây trần, lau khô tay, ngắt điện khi sửa chữa, gọi cấp cứu 115 khi có tai nạn.