1. Kiến thức trọng tâm
Việt Nam có nguồn tài nguyên khoáng sản khá phong phú và đa dạng, hình thành qua lịch sử địa chất lâu dài và phức tạp. Khoáng sản phân bố ở nhiều nơi, nhưng tập trung nhiều ở vùng núi phía Bắc, vùng núi Trường Sơn và thềm lục địa phía Nam.
Khoáng sản nước ta được chia thành ba nhóm chính. Nhóm khoáng sản năng lượng gồm than, dầu mỏ và khí đốt. Than tập trung ở Quảng Ninh với trữ lượng lớn, dầu mỏ và khí đốt tập trung ở thềm lục địa phía Nam, là nguồn năng lượng quan trọng cho nền kinh tế. Nhóm khoáng sản kim loại gồm sắt, đồng, chì, kẽm, thiếc, bô-xít, crôm, vàng. Quặng bô-xít phân bố nhiều ở Tây Nguyên, quặng sắt ở Thái Nguyên, quặng đồng ở Lào Cai. Nhóm khoáng sản phi kim loại gồm apatit, đá vôi, cát, sét, muối. Apatit ở Lào Cai dùng làm phân bón, đá vôi ở nhiều nơi dùng làm xi măng.
Việc khai thác khoáng sản đem lại nguồn nguyên liệu và năng lượng cho công nghiệp, góp phần phát triển kinh tế. Tuy nhiên, khai thác bừa bãi gây ô nhiễm môi trường, cạn kiệt tài nguyên và ảnh hưởng đến đời sống người dân. Vì vậy, cần khai thác hợp lí, tiết kiệm và bảo vệ môi trường.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Vì sao cần sử dụng tiết kiệm tài nguyên khoáng sản?
Lời giải: Khoáng sản là tài nguyên không tái tạo, hình thành trong hàng triệu năm nhưng có thể cạn kiệt trong thời gian ngắn nếu khai thác ồ ạt. Khai thác quá mức còn gây sạt lở đất, ô nhiễm nước và không khí, phá huỷ cảnh quan. Vì vậy, cần khai thác có kế hoạch, áp dụng công nghệ hiện đại, tái chế phế liệu và tìm nguồn vật liệu thay thế để bảo vệ tài nguyên cho các thế hệ sau.
3. Ghi nhớ
- Khoáng sản Việt Nam phong phú, chia thành ba nhóm: năng lượng, kim loại, phi kim loại.
- Than ở Quảng Ninh; dầu khí ở thềm lục địa phía Nam; bô-xít ở Tây Nguyên.
- Cần khai thác hợp lí, tiết kiệm và bảo vệ môi trường.