Bài tập — Bài 7: Phòng, chống bạo lực gia đình

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 7: Phòng, chống bạo lực gia đình? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Bạo lực gia đình là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm, gây hậu quả nặng nề. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 7: Phòng, chống bạo lực gia đình, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Giải quyết mâu thuẫn bằng đối thoại, tôn trọng, yêu thương, không dùng bạo lực.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 7: Phòng, chống bạo lực gia đình, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Bạo lực gia đình là hành vi cố ý gây tổn hại về thể chất, tinh thần, tình dục hoặc kinh tế đối với các thành viên trong gia đình. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 7: Phòng, chống bạo lực gia đình, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Bạo lực gia đình để lại hậu quả nặng nề: thương tích, tổn thương tâm lí, ảnh hưởng học tập, làm rạn nứt tình cảm gia đình và gây mất an toàn xã hội. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 7: Phòng, chống bạo lực gia đình, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Tình huống: Hùng thường xuyên bị bố mắng chửi, đánh đập mỗi khi bố uống rượu. Hùng sợ hãi, học tập sa sút và không dám nói với ai.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 7: Phòng, chống bạo lực gia đình để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải: Hành vi của bố Hùng là bạo lực gia đình, vi phạm pháp luật và quyền trẻ em. Hùng không có lỗi và cần được giúp đỡ. Hùng nên chia sẻ với mẹ, thầy cô hoặc người thân tin cậy; gọi tổng đài 111 để được tư vấn, hỗ trợ. Gia đình và nhà trường cần phối hợp giúp bố Hùng nhận ra sai lầm, thay đổi hành vi, xây dựng gia đình hòa thuận, tôn trọng nhau.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Hãy lập kế hoạch thực hiện mục tiêu sau trong 1 tháng: "Đọc xong 2 cuốn sách và viết cảm nhận về mỗi cuốn".

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Tình huống: Bố mẹ bạn Tuấn thường xuyên cãi nhau, đập phá đồ đạc trước mặt Tuấn khiến Tuấn sợ hãi, học hành sa sút. Em hãy phân tích tác hại của bạo lực gia đình đối với Tuấn và đề xuất cách giúp đỡ Tuấn.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Theo em, vì sao "giải quyết mâu thuẫn bằng đối thoại" là biện pháp hiệu quả để phòng, chống bạo lực gia đình? Hãy nêu các bước đối thoại khi xảy ra bất đồng trong gia đình.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Bạo lực gia đình là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm, gây hậu quả nặng nề."
- Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Giải quyết mâu thuẫn bằng đối thoại, tôn trọng, yêu thương, không dùng bạo lực."
- Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Bạo lực gia đình là hành vi cố ý gây tổn hại về thể chất, tinh thần, tình dục hoặc kinh tế đối với các thành viên trong gia đình."
- Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Bạo lực gia đình để lại hậu quả nặng nề: thương tích, tổn thương tâm lí, ảnh hưởng học tập, làm rạn nứt tình cảm gia đình và gây mất an toàn xã hội."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Bạo lực gia đình là hành vi cố ý gây tổn hại về thể chất, tinh thần, tình dục hoặc kinh tế đối với các thành viên trong gia đình. Các hành vi thường gặp gồm đánh đập, chửi mắng, xúc phạm, đe dọa, kiểm soát tài chính, ngăn cản học tập, làm việc hoặc giao tiếp với người khác.
- Tổng kết ghi nhớ: Bạo lực gia đình là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm, gây hậu quả nặng nề.; Giải quyết mâu thuẫn bằng đối thoại, tôn trọng, yêu thương, không dùng bạo lực.; Khi bị hoặc chứng kiến bạo lực gia đình, cần báo cho người có trách nhiệm hoặc gọi tổng đài 111.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Tình huống: Hùng thường xuyên bị bố mắng chửi, đánh đập mỗi khi bố uống rượu. Hùng sợ hãi, học tập sa sút và không dám nói với ai.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 7: Phòng, chống bạo lực gia đình (Bạo lực gia đình là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm, gây hậu quả nặng nề.; Giải quyết mâu thuẫn bằng đối thoại, tôn trọng, yêu thương, không dùng bạo lực.; Khi bị hoặc chứng kiến bạo lực gia đình, cần báo cho người có trách nhiệm hoặc gọi tổng đài 111.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Hành vi của bố Hùng là bạo lực gia đình, vi phạm pháp luật và quyền trẻ em. Hùng không có lỗi và cần được giúp đỡ. Hùng nên chia sẻ với mẹ, thầy cô hoặc người thân tin cậy; gọi tổng đài 111 để được tư vấn, hỗ trợ. Gia đình và nhà trường cần phối hợp giúp bố Hùng nhận ra sai lầm, thay đổi hành vi, xây dựng gia đình hòa thuận, tôn trọng nhau.
Bài 4: Kế hoạch gợi ý: Tuần 1–2: đọc cuốn 1, ghi chú ý chính; Tuần 3: viết cảm nhận cuốn 1; Tuần 3–4: đọc cuốn 2; cuối tháng: viết cảm nhận cuốn 2. Mỗi ngày đọc 30 phút, tự kiểm tra tiến độ cuối tuần.
Bài 5: Tác hại: Tuấn sợ hãi, lo âu, mất tập trung học tập, có thể bị tổn thương tâm lí lâu dài, hình thành hành vi bạo lực. Cách giúp: lắng nghe, động viên Tuấn; khuyên Tuấn chia sẻ với người thân, thầy cô; báo người lớn, cơ quan chức năng để can thiệp, tư vấn cho gia đình Tuấn.
Bài 6: Đối thoại giúp các bên hiểu nhau, giải tỏa bức xúc, tìm giải pháp mà không gây tổn thương. Các bước: giữ bình tĩnh; lắng nghe nhau; nói rõ suy nghĩ, cảm xúc một cách tôn trọng; cùng tìm giải pháp; thống nhất cách thực hiện.

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Tình huống: Hùng thường xuyên bị bố mắng chửi, đánh đập mỗi khi bố uống rượu. Hùng sợ hãi, học tập sa sút và không dám nói với ai.

Lời giải: Hành vi của bố Hùng là bạo lực gia đình, vi phạm pháp luật và quyền trẻ em. Hùng không có lỗi và cần được giúp đỡ. Hùng nên chia sẻ với mẹ, thầy cô hoặc người thân tin cậy; gọi tổng đài 111 để được tư vấn, hỗ trợ. Gia đình và nhà trường cần phối hợp giúp bố Hùng nhận ra sai lầm, thay đổi hành vi, xây dựng gia đình hòa thuận, tôn trọng nhau.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Bạo lực gia đình là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm, gây hậu quả nặng nề."
Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Giải quyết mâu thuẫn bằng đối thoại, tôn trọng, yêu thương, không dùng bạo lực."
Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Bạo lực gia đình là hành vi cố ý gây tổn hại về thể chất, tinh thần, tình dục hoặc kinh tế đối với các thành viên trong gia đình."
Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Bạo lực gia đình để lại hậu quả nặng nề: thương tích, tổn thương tâm lí, ảnh hưởng học tập, làm rạn nứt tình cảm gia đình và gây mất an toàn xã hội."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Bạo lực gia đình là hành vi cố ý gây tổn hại về thể chất, tinh thần, tình dục hoặc kinh tế đối với các thành viên trong gia đình. Các hành vi thường gặp gồm đánh đập, chửi mắng, xúc phạm, đe dọa, kiểm soát tài chính, ngăn cản học tập, làm việc hoặc giao tiếp với người khác.
Tổng kết ghi nhớ: Bạo lực gia đình là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm, gây hậu quả nặng nề.; Giải quyết mâu thuẫn bằng đối thoại, tôn trọng, yêu thương, không dùng bạo lực.; Khi bị hoặc chứng kiến bạo lực gia đình, cần báo cho người có trách nhiệm hoặc gọi tổng đài 111.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Tình huống: Hùng thường xuyên bị bố mắng chửi, đánh đập mỗi khi bố uống rượu. Hùng sợ hãi, học tập sa sút và không dám nói với ai.
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 7: Phòng, chống bạo lực gia đình (Bạo lực gia đình là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm, gây hậu quả nặng nề.; Giải quyết mâu thuẫn bằng đối thoại, tôn trọng, yêu thương, không dùng bạo lực.; Khi bị hoặc chứng kiến bạo lực gia đình, cần báo cho người có trách nhiệm hoặc gọi tổng đài 111.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Hành vi của bố Hùng là bạo lực gia đình, vi phạm pháp luật và quyền trẻ em. Hùng không có lỗi và cần được giúp đỡ. Hùng nên chia sẻ với mẹ, thầy cô hoặc người thân tin cậy; gọi tổng đài 111 để được tư vấn, hỗ trợ. Gia đình và nhà trường cần phối hợp giúp bố Hùng nhận ra sai lầm, thay đổi hành vi, xây dựng gia đình hòa thuận, tôn trọng nhau.

Bài 4: Kế hoạch gợi ý: Tuần 1–2: đọc cuốn 1, ghi chú ý chính; Tuần 3: viết cảm nhận cuốn 1; Tuần 3–4: đọc cuốn 2; cuối tháng: viết cảm nhận cuốn 2. Mỗi ngày đọc 30 phút, tự kiểm tra tiến độ cuối tuần.

Bài 5: Tác hại: Tuấn sợ hãi, lo âu, mất tập trung học tập, có thể bị tổn thương tâm lí lâu dài, hình thành hành vi bạo lực. Cách giúp: lắng nghe, động viên Tuấn; khuyên Tuấn chia sẻ với người thân, thầy cô; báo người lớn, cơ quan chức năng để can thiệp, tư vấn cho gia đình Tuấn.

Bài 6: Đối thoại giúp các bên hiểu nhau, giải tỏa bức xúc, tìm giải pháp mà không gây tổn thương. Các bước: giữ bình tĩnh; lắng nghe nhau; nói rõ suy nghĩ, cảm xúc một cách tôn trọng; cùng tìm giải pháp; thống nhất cách thực hiện.