Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 2: Tiết kiệm và thực hiện công việc gia đình? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Tiết kiệm là sử dụng hợp lí, không lãng phí tiền bạc và tài nguyên.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 2: Tiết kiệm và thực hiện công việc gia đình, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Làm việc nhà là cách chia sẻ khó khăn với cha mẹ. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 2: Tiết kiệm và thực hiện công việc gia đình, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Tiết kiệm là sử dụng hợp lí tiền bạc, thời gian, đồ dùng và các nguồn tài nguyên, không lãng phí. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 2: Tiết kiệm và thực hiện công việc gia đình, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Thực hiện công việc gia đình là góp sức cùng cha mẹ làm việc nhà như quét nhà, rửa bát, nấu cơm, chăm sóc em nhỏ, tưới cây, cho vật nuôi ăn. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 2: Tiết kiệm và thực hiện công việc gia đình, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Gia đình của Tuấn sống ở nông thôn, bố mẹ làm việc rất vất vả. Thấy vậy, Tuấn đã tự nguyện phân công việc nhà với em gái: sáng dậy sớm quét sân, chiều đi học về nấu cơm phụ mẹ, cuối tuần tưới rau và dọn dẹp nhà cửa. Tuấn còn tiết kiệm tiền tiêu vặt để mua sách vở, không đòi bố mẹ mua đồ chơi đắt tiền.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 2: Tiết kiệm và thực hiện công việc gia đình để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Nhờ sự giúp đỡ của Tuấn, bố mẹ có thêm thời gian nghỉ ngơi và rất vui lòng vì con trai đã biết chia sẻ. Thầy cô và bạn bè cũng khen Tuấn là học sinh chăm ngoan. Câu chuyện cho thấy tiết kiệm và làm việc nhà không chỉ giúp gia đình, mà còn giúp em trưởng thành và được mọi người yêu quý.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Em hãy viết một đoạn ngắn (4–5 câu) kể về một lần em đã thuyết phục người thân đồng ý cho em tham gia một hoạt động thiện nguyện. Em đã nói những gì và kết quả ra sao?
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Em hãy đề xuất ba hoạt động giáo dục truyền thống mà lớp em có thể tổ chức ở địa phương và nêu ý nghĩa của mỗi hoạt động.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Bạn thân rủ em cùng tham gia một hoạt động thiện nguyện vào cuối tuần nhưng em đã hứa giúp bố mẹ dọn nhà. Em sẽ ứng xử như thế nào để vừa giữ lời hứa với gia đình vừa không làm bạn buồn?
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Tiết kiệm là sử dụng hợp lí, không lãng phí tiền bạc và tài nguyên."
- Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Làm việc nhà là cách chia sẻ khó khăn với cha mẹ."
- Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Tiết kiệm là sử dụng hợp lí tiền bạc, thời gian, đồ dùng và các nguồn tài nguyên, không lãng phí."
- Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Thực hiện công việc gia đình là góp sức cùng cha mẹ làm việc nhà như quét nhà, rửa bát, nấu cơm, chăm sóc em nhỏ, tưới cây, cho vật nuôi ăn."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Tiết kiệm là sử dụng hợp lí tiền bạc, thời gian, đồ dùng và các nguồn tài nguyên, không lãng phí. Học sinh lớp 8 có thể thực hành tiết kiệm bằng nhiều cách: tắt điện, tắt quạt khi ra khỏi phòng, sử dụng nước vừa đủ, giữ gìn đồ dùng học tập cẩn thận, không mua sắm những thứ không cần thiết, để dành tiền tiêu vặt vào việc có ích.
- Tổng kết ghi nhớ: Tiết kiệm là sử dụng hợp lí, không lãng phí tiền bạc và tài nguyên.; Làm việc nhà là cách chia sẻ khó khăn với cha mẹ.; Biết tiết kiệm và làm việc nhà giúp em trưởng thành hơn.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Gia đình của Tuấn sống ở nông thôn, bố mẹ làm việc rất vất vả. Thấy vậy, Tuấn đã tự nguyện phân công việc nhà với em gái: sáng dậy sớm quét sân, chiều đi học về nấu cơm phụ mẹ, cuối tuần tưới rau và dọn dẹp nhà cửa. Tuấn còn tiết kiệm tiền tiêu vặt để mua sách vở, không đòi bố mẹ mua đồ chơi đắt tiền.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 2: Tiết kiệm và thực hiện công việc gia đình (Tiết kiệm là sử dụng hợp lí, không lãng phí tiền bạc và tài nguyên.; Làm việc nhà là cách chia sẻ khó khăn với cha mẹ.; Biết tiết kiệm và làm việc nhà giúp em trưởng thành hơn.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Nhờ sự giúp đỡ của Tuấn, bố mẹ có thêm thời gian nghỉ ngơi và rất vui lòng vì con trai đã biết chia sẻ. Thầy cô và bạn bè cũng khen Tuấn là học sinh chăm ngoan. Câu chuyện cho thấy tiết kiệm và làm việc nhà không chỉ giúp gia đình, mà còn giúp em trưởng thành và được mọi người yêu quý.
- Bài 4: Học sinh kể lại tình huống, lời thuyết phục của mình và kết quả. Đủ 3 ý: 2đ (theo thang điểm bài tập ôn: đủ ý đạt tối đa).
- Bài 5: Ba hoạt động (ví dụ: thăm di tích lịch sử địa phương; giao lưu với nghệ nhân dân gian; dọn vệ sinh di tích) kèm ý nghĩa của mỗi hoạt động (hiểu truyền thống, trân trọng di sản, gắn bó cộng đồng).
- Bài 6: Giải thích với bạn về lời hứa với gia đình; đề xuất tham gia hoạt động vào thời gian khác hoặc giúp bạn chuẩn bị trước; giữ thái độ thân thiện, không làm bạn buồn.