Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 2: Truyền thông về biện pháp để phòng và giảm nhẹ rủi ro thiên tai ở địa phương? A. Thiên tai gây thiệt hại lớn, cần chủ động phòng tránh. B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 2: Truyền thông về biện pháp để phòng và giảm nhẹ rủi ro thiên tai ở địa phương, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Truyền thông giúp cộng đồng biết cách ứng phó với thiên tai. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 2: Truyền thông về biện pháp để phòng và giảm nhẹ rủi ro thiên tai ở địa phương, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Thiên tai là những hiện tượng tự nhiên gây thiệt hại lớn cho con người và tài sản, như bão, lũ lụt, hạn hán, sạt lở đất, động đất. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 2: Truyền thông về biện pháp để phòng và giảm nhẹ rủi ro thiên tai ở địa phương, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục. D. Vì vậy, việc phòng tránh và giảm nhẹ rủi ro thiên tai là nhiệm vụ quan trọng của mỗi người, mỗi gia đình và toàn xã hội.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 2: Truyền thông về biện pháp để phòng và giảm nhẹ rủi ro thiên tai ở địa phương, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Xã của Hà nằm gần sông nên hằng năm thường bị ngập lụt vào mùa mưa. Nhóm của Hà đã thực hiện hoạt động truyền thông về phòng tránh lũ lụt cho người dân trong xã. Các bạn làm poster với nội dung: theo dõi dự báo thời tiết, chuẩn bị lương thực, nước uống, đèn pin, áo phao, di chuyển đến nơi an toàn khi có lệnh sơ tán, không đi qua vùng nước ngập sâu.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 2: Truyền thông về biện pháp để phòng và giảm nhẹ rủi ro thiên tai ở địa phương để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Nhóm của Hà còn tổ chức một buổi tuyên truyền tại nhà văn hóa thôn, mời các bác trong ban phòng chống thiên tai đến chia sẻ kinh nghiệm. Người dân trong thôn rất hưởng ứng và khen các bạn học sinh có ý thức vì cộng đồng. Qua hoạt động, Hà hiểu rằng truyền thông tốt sẽ giúp nhiều người biết cách tự bảo vệ mình trước thiên tai.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Em hãy nêu hai tình huống trong gia đình cần thuyết phục người thân và viết câu thuyết phục phù hợp cho mỗi tình huống.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Em hãy lập một kế hoạch tiết kiệm trong gia đình trong một tháng, gồm ít nhất bốn việc cụ thể và cách kiểm tra kết quả.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Nêu ba việc làm thể hiện em là người tiêu dùng thông thái.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Thiên tai gây thiệt hại lớn, cần chủ động phòng tránh."
- Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Truyền thông giúp cộng đồng biết cách ứng phó với thiên tai."
- Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Thiên tai là những hiện tượng tự nhiên gây thiệt hại lớn cho con người và tài sản, như bão, lũ lụt, hạn hán, sạt lở đất, động đất."
- Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Vì vậy, việc phòng tránh và giảm nhẹ rủi ro thiên tai là nhiệm vụ quan trọng của mỗi người, mỗi gia đình và toàn xã hội."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Thiên tai là những hiện tượng tự nhiên gây thiệt hại lớn cho con người và tài sản, như bão, lũ lụt, hạn hán, sạt lở đất, động đất. Việt Nam là một trong những nước chịu nhiều ảnh hưởng của thiên tai.
- Tổng kết ghi nhớ: Thiên tai gây thiệt hại lớn, cần chủ động phòng tránh.; Truyền thông giúp cộng đồng biết cách ứng phó với thiên tai.; Nội dung truyền thông cần phù hợp với đặc điểm của địa phương.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Xã của Hà nằm gần sông nên hằng năm thường bị ngập lụt vào mùa mưa. Nhóm của Hà đã thực hiện hoạt động truyền thông về phòng tránh lũ lụt cho người dân trong xã. Các bạn làm poster với nội dung: theo dõi dự báo thời tiết, chuẩn bị lương thực, nước uống, đèn pin, áo phao, di chuyển đến nơi an toàn khi có lệnh sơ tán, không đi qua vùng nước ngập sâu.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 2: Truyền thông về biện pháp để phòng và giảm nhẹ rủi ro thiên tai ở địa phương (Thiên tai gây thiệt hại lớn, cần chủ động phòng tránh.; Truyền thông giúp cộng đồng biết cách ứng phó với thiên tai.; Nội dung truyền thông cần phù hợp với đặc điểm của địa phương.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Nhóm của Hà còn tổ chức một buổi tuyên truyền tại nhà văn hóa thôn, mời các bác trong ban phòng chống thiên tai đến chia sẻ kinh nghiệm. Người dân trong thôn rất hưởng ứng và khen các bạn học sinh có ý thức vì cộng đồng. Qua hoạt động, Hà hiểu rằng truyền thông tốt sẽ giúp nhiều người biết cách tự bảo vệ mình trước thiên tai.
- Bài 4: Hai tình huống trong gia đình cần thuyết phục (ví dụ: xin tham gia hoạt động ngoại khóa; xin mua đồ dùng học tập) kèm câu thuyết phục lễ phép, có lý do cho mỗi tình huống.
- Bài 5: Kế hoạch gồm ít nhất bốn việc cụ thể (ví dụ: tắt điện khi ra khỏi phòng; khóa vòi nước khi đánh răng; dùng giấy hai mặt; lập danh sách trước khi mua sắm) và cách kiểm tra (ghi chép hằng ngày, cuối tháng cùng bố mẹ đối chiếu hóa đơn điện, nước và chi tiêu).
- Bài 6: Lập danh sách thứ cần mua; so sánh giá và chất lượng; kiểm tra hạn sử dụng, nguồn gốc; không mua đồ không cần thiết; giữ hóa đơn.