Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Chủ đề 3: Trách nhiệm với bản thân? A. Trách nhiệm với bản thân là tự chăm lo cho sức khỏe, học tập, tài chính và tương lai của mình. B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Chủ đề 3: Trách nhiệm với bản thân, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Người tiêu dùng thông thái mua sắm theo nhu cầu, kiểm tra chất lượng và giá cả. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Chủ đề 3: Trách nhiệm với bản thân, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Trách nhiệm với bản thân là việc mỗi người tự chăm lo cho sức khỏe, học tập, tài chính và tương lai của chính mình, thay vì ỷ lại vào người khác. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Chủ đề 3: Trách nhiệm với bản thân, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục. D. Chủ đề này bao quát ba nội dung chính.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Chủ đề 3: Trách nhiệm với bản thân, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Hoạt động: Lập bảng kế hoạch chi tiêu trong một tuần.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Chủ đề 3: Trách nhiệm với bản thân để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Cách thực hiện: Em ghi ra số tiền tiêu vặt trong tuần, chia thành ba phần: chi tiêu cần thiết (ăn sáng, đồ dùng học tập), tiết kiệm (bỏ ống heo) và quỹ dự phòng. Mỗi ngày, em ghi lại các khoản đã chi và đối chiếu với kế hoạch.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Nêu hai việc làm thể hiện em tôn trọng người thân trong gia đình.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Khi em mắc lỗi, hành động có trách nhiệm là gì?
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Nêu các bước cơ bản để lập kế hoạch một hoạt động thiện nguyện.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Trách nhiệm với bản thân là tự chăm lo cho sức khỏe, học tập, tài chính và tương lai của mình."
- Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Người tiêu dùng thông thái mua sắm theo nhu cầu, kiểm tra chất lượng và giá cả."
- Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Trách nhiệm với bản thân là việc mỗi người tự chăm lo cho sức khỏe, học tập, tài chính và tương lai của chính mình, thay vì ỷ lại vào người khác."
- Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Chủ đề này bao quát ba nội dung chính."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Trách nhiệm với bản thân là việc mỗi người tự chăm lo cho sức khỏe, học tập, tài chính và tương lai của chính mình, thay vì ỷ lại vào người khác. Người có trách nhiệm với bản thân biết đặt mục tiêu, lập kế hoạch và kiên trì thực hiện.
- Tổng kết ghi nhớ: Trách nhiệm với bản thân là tự chăm lo cho sức khỏe, học tập, tài chính và tương lai của mình.; Người tiêu dùng thông thái mua sắm theo nhu cầu, kiểm tra chất lượng và giá cả.; Tiết kiệm, chia sẻ việc nhà và rèn luyện sự tự chủ là những biểu hiện cụ thể của trách nhiệm với bản thân.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Hoạt động: Lập bảng kế hoạch chi tiêu trong một tuần.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Chủ đề 3: Trách nhiệm với bản thân (Trách nhiệm với bản thân là tự chăm lo cho sức khỏe, học tập, tài chính và tương lai của mình.; Người tiêu dùng thông thái mua sắm theo nhu cầu, kiểm tra chất lượng và giá cả.; Tiết kiệm, chia sẻ việc nhà và rèn luyện sự tự chủ là những biểu hiện cụ thể của trách nhiệm với bản thân.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Cách thực hiện: Em ghi ra số tiền tiêu vặt trong tuần, chia thành ba phần: chi tiêu cần thiết (ăn sáng, đồ dùng học tập), tiết kiệm (bỏ ống heo) và quỹ dự phòng. Mỗi ngày, em ghi lại các khoản đã chi và đối chiếu với kế hoạch.
- Bài 4: Lắng nghe ý kiến người thân; nói năng lễ phép; giúp đỡ việc nhà; không cãi lại khi bất đồng mà trình bày ý kiến bình tĩnh.
- Bài 5: Nhận lỗi, xin lỗi và sửa chữa lỗi của mình; không đổ lỗi cho người khác; rút kinh nghiệm để không lặp lại.
- Bài 6: Xác định mục đích và đối tượng; khảo sát nhu cầu; lập danh sách đồ cần quyên góp và kinh phí; phân công nhiệm vụ; thực hiện; tổng kết, rút kinh nghiệm.