Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Chủ đề 4: Rèn luyện bản thân? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Rèn luyện bản thân là quá trình tự hoàn thiện phẩm chất, thói quen và kỹ năng sống. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Chủ đề 4: Rèn luyện bản thân, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Sống có trách nhiệm là hoàn thành nhiệm vụ, dám nhận lỗi và sửa lỗi. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Chủ đề 4: Rèn luyện bản thân, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. Rèn luyện bản thân là quá trình mỗi người tự hoàn thiện mình về phẩm chất, thói quen và kỹ năng sống.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Chủ đề 4: Rèn luyện bản thân, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Chủ đề này bao quát ba nội dung chính. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Chủ đề 4: Rèn luyện bản thân, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Tình huống: Một nhóm bạn rủ Minh trốn tiết học để đi chơi điện tử. Minh rất muốn đi cùng các bạn nhưng biết đó là việc làm sai.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Chủ đề 4: Rèn luyện bản thân để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Cách xử lý: Minh bình tĩnh từ chối: "Mình không đi đâu, mình còn phải học bài. Các bạn cũng nên ở lại học." Sau đó Minh quay về lớp. Dù lúc đầu hơi khó chịu, Minh cảm thấy nhẹ nhõm vì đã giữ đúng nguyên tắc của mình.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Khi tham gia hoạt động giáo dục truyền thống ở địa phương, em cần ứng xử như thế nào? Nêu hai việc.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Nêu hai lợi ích của việc rèn luyện sự tự chủ.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Khi mua hàng trên mạng, người tiêu dùng thông thái cần chú ý điều gì? Nêu hai điều.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Rèn luyện bản thân là quá trình tự hoàn thiện phẩm chất, thói quen và kỹ năng sống."
- Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Sống có trách nhiệm là hoàn thành nhiệm vụ, dám nhận lỗi và sửa lỗi."
- Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Rèn luyện bản thân là quá trình mỗi người tự hoàn thiện mình về phẩm chất, thói quen và kỹ năng sống."
- Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Chủ đề này bao quát ba nội dung chính."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Rèn luyện bản thân là quá trình mỗi người tự hoàn thiện mình về phẩm chất, thói quen và kỹ năng sống. Đây là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì và ý thức tự giác hằng ngày.
- Tổng kết ghi nhớ: Rèn luyện bản thân là quá trình tự hoàn thiện phẩm chất, thói quen và kỹ năng sống.; Sống có trách nhiệm là hoàn thành nhiệm vụ, dám nhận lỗi và sửa lỗi.; Biết từ chối lịch sự, dứt khoát với những lời rủ rê không phù hợp là kỹ năng quan trọng.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Tình huống: Một nhóm bạn rủ Minh trốn tiết học để đi chơi điện tử. Minh rất muốn đi cùng các bạn nhưng biết đó là việc làm sai.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Chủ đề 4: Rèn luyện bản thân (Rèn luyện bản thân là quá trình tự hoàn thiện phẩm chất, thói quen và kỹ năng sống.; Sống có trách nhiệm là hoàn thành nhiệm vụ, dám nhận lỗi và sửa lỗi.; Biết từ chối lịch sự, dứt khoát với những lời rủ rê không phù hợp là kỹ năng quan trọng.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Cách xử lý: Minh bình tĩnh từ chối: "Mình không đi đâu, mình còn phải học bài. Các bạn cũng nên ở lại học." Sau đó Minh quay về lớp. Dù lúc đầu hơi khó chịu, Minh cảm thấy nhẹ nhõm vì đã giữ đúng nguyên tắc của mình.
- Bài 4: Tìm hiểu trước về truyền thống; tham gia nghiêm túc; ăn mặc phù hợp; giữ gìn trật tự, vệ sinh; không đùa giỡn, làm ồn.
- Bài 5: Giúp em kiềm chế cảm xúc và hành vi; thực hiện đúng kế hoạch học tập; vượt qua cám dỗ; giữ lời hứa; làm việc có trách nhiệm.
- Bài 6: Kiểm tra độ tin cậy của người bán; đọc kĩ mô tả sản phẩm; so sánh giá; kiểm tra chính sách đổi trả; không chuyển tiền trước khi chưa kiểm tra.