Bài tập — Bài 13: Khối lượng riêng

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 13: Khối lượng riêng? A. Khối lượng riêng: $D = \frac{m}{V}$ ; đơn vị $kg/m^3$ hoặc $g/cm^3$ . B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 13: Khối lượng riêng, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. $1 , g/cm^3 = 1000 , kg/m^3$ . C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 13: Khối lượng riêng, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Khối lượng riêng của một chất là khối lượng của một đơn vị thể tích chất đó. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 13: Khối lượng riêng, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục. D. Đơn vị của khối lượng riêng trong hệ SI là kilogam trên mét khối ( $kg/m^3$ ), ngoài ra còn dùng gam trên xentimét khối ( $g/cm^3$ ).

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 13: Khối lượng riêng, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Ví dụ: Một khối sắt có thể tích $200 , cm^3$ và khối lượng $1560$ g. Khối lượng riêng của sắt là $D = \frac{1560}{200} = 7,8 , g/cm^3$ , tương đương $7800 , kg/m^3$ . Một ví dụ khác: một chai dầu ăn có thể tích 1 lít và khối lượng 0,8 kg, khối lượng riêng của dầu là $D = \frac{0,8}{0,001} = 800 , kg/m^3$ , nhỏ hơn khối lượng riêng của nước nên dầu nổi trên mặt nước.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 13: Khối lượng riêng để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Trong đời sống, khối lượng riêng được dùng để kiểm tra độ tinh khiết của chất lỏng, xác định thành phần hợp kim và thiết kế tàu thuyền.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Giấy quỳ tím đổi màu như thế nào khi nhúng vào dung dịch acid, dung dịch base?

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Viết công thức của 2 oxide acid và 2 oxide bazơ.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Muối là gì? Viết công thức của 3 muối thường gặp.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Khối lượng riêng: $D = \frac{m}{V}$ ; đơn vị $kg/m^3$ hoặc $g/cm^3$ ."
- Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: " $1 , g/cm^3 = 1000 , kg/m^3$ ."
- Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Khối lượng riêng của một chất là khối lượng của một đơn vị thể tích chất đó."
- Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Đơn vị của khối lượng riêng trong hệ SI là kilogam trên mét khối ( $kg/m^3$ ), ngoài ra còn dùng gam trên xentimét khối ( $g/cm^3$ )."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Khối lượng riêng của một chất là khối lượng của một đơn vị thể tích chất đó. Khối lượng riêng kí hiệu là $D$ , được tính bằng công thức $D = \frac{m}{V}$ , trong đó $m$ là khối lượng của vật (đơn vị kg hoặc g), $V$ là thể tích của vật (đơn vị $m^3$ hoặc $cm^3$ ).
- Tổng kết ghi nhớ: Khối lượng riêng: $D = \frac{m}{V}$ ; đơn vị $kg/m^3$ hoặc $g/cm^3$ .; $1 , g/cm^3 = 1000 , kg/m^3$ .; Mỗi chất có khối lượng riêng xác định, dùng để nhận biết chất và giải thích hiện tượng nổi, chìm.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Một khối sắt có thể tích $200 , cm^3$ và khối lượng $1560$ g. Khối lượng riêng của sắt là $D = \frac{1560}{200} = 7,8 , g/cm^3$ , tương đương $7800 , kg/m^3$ . Một ví dụ khác: một chai dầu ăn có thể tích 1 lít và khối lượng 0,8 kg, khối lượng riêng của dầu là $D = \frac{0,8}{0,001} = 800 , kg/m^3$ , nhỏ hơn khối lượng riêng của nước nên dầu nổi trên mặt nước.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 13: Khối lượng riêng (Khối lượng riêng: $D = \frac{m}{V}$ ; đơn vị $kg/m^3$ hoặc $g/cm^3$ .; $1 , g/cm^3 = 1000 , kg/m^3$ .; Mỗi chất có khối lượng riêng xác định, dùng để nhận biết chất và giải thích hiện tượng nổi, chìm.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Trong đời sống, khối lượng riêng được dùng để kiểm tra độ tinh khiết của chất lỏng, xác định thành phần hợp kim và thiết kế tàu thuyền.
Bài 4: Acid: quỳ tím hóa đỏ. Base: quỳ tím hóa xanh.
Bài 5: Oxide acid: CO₂, SO₂, P₂O₅. Oxide bazơ: CaO, Na₂O, MgO.
Bài 6: Muối là hợp chất tạo thành khi thay thế ion H⁺ của acid bằng ion kim loại (hoặc NH₄⁺). Ví dụ: NaCl, CaCO₃, KNO₃.

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 13: Khối lượng riêng? A. Khối lượng riêng:

D = \frac{m}{V}

; đơn vị

kg/m^3

hoặc

g/cm^3

. B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

1 , g/cm^3 = 1000 , kg/m^3

. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

kg/m^3

), ngoài ra còn dùng gam trên xentimét khối (

g/cm^3

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Ví dụ: Một khối sắt có thể tích $200 , cm^3$ và khối lượng $1560$ g. Khối lượng riêng của sắt là $D = \frac{1560}{200} = 7,8 , g/cm^3$ , tương đương $7800 , kg/m^3$ . Một ví dụ khác: một chai dầu ăn có thể tích 1 lít và khối lượng 0,8 kg, khối lượng riêng của dầu là $D = \frac{0,8}{0,001} = 800 , kg/m^3$ , nhỏ hơn khối lượng riêng của nước nên dầu nổi trên mặt nước.

Trong đời sống, khối lượng riêng được dùng để kiểm tra độ tinh khiết của chất lỏng, xác định thành phần hợp kim và thiết kế tàu thuyền.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Giấy quỳ tím đổi màu như thế nào khi nhúng vào dung dịch acid, dung dịch base?

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Viết công thức của 2 oxide acid và 2 oxide bazơ.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Muối là gì? Viết công thức của 3 muối thường gặp.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Khối lượng riêng: $D = \frac{m}{V}$ ; đơn vị $kg/m^3$ hoặc $g/cm^3$ ."
Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: " $1 , g/cm^3 = 1000 , kg/m^3$ ."
Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Khối lượng riêng của một chất là khối lượng của một đơn vị thể tích chất đó."
Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Đơn vị của khối lượng riêng trong hệ SI là kilogam trên mét khối ( $kg/m^3$ ), ngoài ra còn dùng gam trên xentimét khối ( $g/cm^3$ )."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Khối lượng riêng của một chất là khối lượng của một đơn vị thể tích chất đó. Khối lượng riêng kí hiệu là $D$ , được tính bằng công thức $D = \frac{m}{V}$ , trong đó $m$ là khối lượng của vật (đơn vị kg hoặc g), $V$ là thể tích của vật (đơn vị $m^3$ hoặc $cm^3$ ).
Tổng kết ghi nhớ: Khối lượng riêng: $D = \frac{m}{V}$ ; đơn vị $kg/m^3$ hoặc $g/cm^3$ .; $1 , g/cm^3 = 1000 , kg/m^3$ .; Mỗi chất có khối lượng riêng xác định, dùng để nhận biết chất và giải thích hiện tượng nổi, chìm.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Một khối sắt có thể tích $200 , cm^3$ và khối lượng $1560$ g. Khối lượng riêng của sắt là $D = \frac{1560}{200} = 7,8 , g/cm^3$ , tương đương $7800 , kg/m^3$ . Một ví dụ khác: một chai dầu ăn có thể tích 1 lít và khối lượng 0,8 kg, khối lượng riêng của dầu là $D = \frac{0,8}{0,001} = 800 , kg/m^3$ , nhỏ hơn khối lượng riêng của nước nên dầu nổi trên mặt nước.
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 13: Khối lượng riêng (Khối lượng riêng: $D = \frac{m}{V}$ ; đơn vị $kg/m^3$ hoặc $g/cm^3$ .; $1 , g/cm^3 = 1000 , kg/m^3$ .; Mỗi chất có khối lượng riêng xác định, dùng để nhận biết chất và giải thích hiện tượng nổi, chìm.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Trong đời sống, khối lượng riêng được dùng để kiểm tra độ tinh khiết của chất lỏng, xác định thành phần hợp kim và thiết kế tàu thuyền.

Bài 4: Acid: quỳ tím hóa đỏ. Base: quỳ tím hóa xanh.

Bài 5: Oxide acid: CO₂, SO₂, P₂O₅. Oxide bazơ: CaO, Na₂O, MgO.

Bài 6: Muối là hợp chất tạo thành khi thay thế ion H⁺ của acid bằng ion kim loại (hoặc NH₄⁺). Ví dụ: NaCl, CaCO₃, KNO₃.