Bài tập — Bài 17: Lực đẩy Archimedes

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 17: Lực đẩy Archimedes? A. Lực đẩy Archimedes hướng thẳng đứng lên trên, $F_A = d \times V$ . B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 17: Lực đẩy Archimedes, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. $F_A$ bằng trọng lượng phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 17: Lực đẩy Archimedes, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Khi nhúng một vật vào chất lỏng, vật chịu tác dụng của một lực đẩy hướng thẳng đứng lên trên, gọi là lực đẩy Archimedes. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 17: Lực đẩy Archimedes, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục. D. Công thức tính lực đẩy Archimedes: $F_A = d \times V$ , trong đó $d$ là trọng lượng riêng của chất lỏng (N/ $m^3$ ), $V$ là thể tích phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ ( $m^3$ ).

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 17: Lực đẩy Archimedes, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Ví dụ: Một khối kim loại có thể tích $0,002 , m^3$ được nhúng chìm hoàn toàn trong nước có trọng lượng riêng $10000 , N/m^3$ . Lực đẩy Archimedes tác dụng lên khối kim loại là $F_A = 10000 \times 0,002 = 20$ N. Nếu khối kim loại nặng 50 N, khi nhúng vào nước, lực kế chỉ còn $50 - 20 = 30$ N, nghĩa là vật nhẹ đi 20 N trong nước. Thí nghiệm này có thể kiểm chứng bằng cách treo vật vào lực kế rồi nhúng từ từ vào nước.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 17: Lực đẩy Archimedes để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Đây là cơ sở để thiết kế tàu ngầm, khinh khí cầu và phao cứu sinh.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Trung hòa 100 mL dung dịch HCl 0,1 M bằng dung dịch NaOH 0,1 M. Tính thể tích dung dịch NaOH cần dùng.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Giải thích vì sao dung dịch nước vôi trong (Ca(OH)₂) làm quỳ tím hóa xanh nhưng dung dịch NaCl không làm đổi màu quỳ tím.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Viết công thức tính khối lượng riêng và nêu đơn vị thường dùng.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Lực đẩy Archimedes hướng thẳng đứng lên trên, $F_A = d \times V$ ."
- Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: " $F_A$ bằng trọng lượng phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ."
- Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Khi nhúng một vật vào chất lỏng, vật chịu tác dụng của một lực đẩy hướng thẳng đứng lên trên, gọi là lực đẩy Archimedes."
- Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Công thức tính lực đẩy Archimedes: $F_A = d \times V$ , trong đó $d$ là trọng lượng riêng của chất lỏng (N/ $m^3$ ), $V$ là thể tích phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ ( $m^3$ )."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Khi nhúng một vật vào chất lỏng, vật chịu tác dụng của một lực đẩy hướng thẳng đứng lên trên, gọi là lực đẩy Archimedes. Lực đẩy này có độ lớn bằng trọng lượng của phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ.
- Tổng kết ghi nhớ: Lực đẩy Archimedes hướng thẳng đứng lên trên, $F_A = d \times V$ .; $F_A$ bằng trọng lượng phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ.; Vật nổi khi $P < F_A$ , lơ lửng khi $P = F_A$ , chìm khi $P > F_A$ .
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Một khối kim loại có thể tích $0,002 , m^3$ được nhúng chìm hoàn toàn trong nước có trọng lượng riêng $10000 , N/m^3$ . Lực đẩy Archimedes tác dụng lên khối kim loại là $F_A = 10000 \times 0,002 = 20$ N. Nếu khối kim loại nặng 50 N, khi nhúng vào nước, lực kế chỉ còn $50 - 20 = 30$ N, nghĩa là vật nhẹ đi 20 N trong nước. Thí nghiệm này có thể kiểm chứng bằng cách treo vật vào lực kế rồi nhúng từ từ vào nước.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 17: Lực đẩy Archimedes (Lực đẩy Archimedes hướng thẳng đứng lên trên, $F_A = d \times V$ .; $F_A$ bằng trọng lượng phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ.; Vật nổi khi $P < F_A$ , lơ lửng khi $P = F_A$ , chìm khi $P > F_A$ .).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Đây là cơ sở để thiết kế tàu ngầm, khinh khí cầu và phao cứu sinh.
Bài 4: HCl + NaOH → NaCl + H₂O. n_HCl = 0,1 × 0,1 = 0,01 mol. n_NaOH = 0,01 mol. V_NaOH = 0,01 / 0,1 = 0,1 L = 100 mL.
Bài 5: Ca(OH)₂ là base nên làm quỳ tím hóa xanh; NaCl là muối trung tính (dung dịch pH ≈ 7) nên không làm đổi màu quỳ tím.
Bài 6: D = m / V. Đơn vị thường dùng: g/cm³, kg/m³.

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 17: Lực đẩy Archimedes? A. Lực đẩy Archimedes hướng thẳng đứng lên trên,

F_A = d \times V

. B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

F_A

bằng trọng lượng phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

F_A = d \times V

, trong đó

d

là trọng lượng riêng của chất lỏng (N/

m^3

V

là thể tích phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ (

m^3

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Ví dụ: Một khối kim loại có thể tích $0,002 , m^3$ được nhúng chìm hoàn toàn trong nước có trọng lượng riêng $10000 , N/m^3$ . Lực đẩy Archimedes tác dụng lên khối kim loại là $F_A = 10000 \times 0,002 = 20$ N. Nếu khối kim loại nặng 50 N, khi nhúng vào nước, lực kế chỉ còn $50 - 20 = 30$ N, nghĩa là vật nhẹ đi 20 N trong nước. Thí nghiệm này có thể kiểm chứng bằng cách treo vật vào lực kế rồi nhúng từ từ vào nước.

Đây là cơ sở để thiết kế tàu ngầm, khinh khí cầu và phao cứu sinh.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Trung hòa 100 mL dung dịch HCl 0,1 M bằng dung dịch NaOH 0,1 M. Tính thể tích dung dịch NaOH cần dùng.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Viết công thức tính khối lượng riêng và nêu đơn vị thường dùng.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Lực đẩy Archimedes hướng thẳng đứng lên trên, $F_A = d \times V$ ."
Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: " $F_A$ bằng trọng lượng phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ."
Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Khi nhúng một vật vào chất lỏng, vật chịu tác dụng của một lực đẩy hướng thẳng đứng lên trên, gọi là lực đẩy Archimedes."
Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Công thức tính lực đẩy Archimedes: $F_A = d \times V$ , trong đó $d$ là trọng lượng riêng của chất lỏng (N/ $m^3$ ), $V$ là thể tích phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ ( $m^3$ )."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Khi nhúng một vật vào chất lỏng, vật chịu tác dụng của một lực đẩy hướng thẳng đứng lên trên, gọi là lực đẩy Archimedes. Lực đẩy này có độ lớn bằng trọng lượng của phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ.
Tổng kết ghi nhớ: Lực đẩy Archimedes hướng thẳng đứng lên trên, $F_A = d \times V$ .; $F_A$ bằng trọng lượng phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ.; Vật nổi khi $P < F_A$ , lơ lửng khi $P = F_A$ , chìm khi $P > F_A$ .

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Một khối kim loại có thể tích $0,002 , m^3$ được nhúng chìm hoàn toàn trong nước có trọng lượng riêng $10000 , N/m^3$ . Lực đẩy Archimedes tác dụng lên khối kim loại là $F_A = 10000 \times 0,002 = 20$ N. Nếu khối kim loại nặng 50 N, khi nhúng vào nước, lực kế chỉ còn $50 - 20 = 30$ N, nghĩa là vật nhẹ đi 20 N trong nước. Thí nghiệm này có thể kiểm chứng bằng cách treo vật vào lực kế rồi nhúng từ từ vào nước.
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 17: Lực đẩy Archimedes (Lực đẩy Archimedes hướng thẳng đứng lên trên, $F_A = d \times V$ .; $F_A$ bằng trọng lượng phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ.; Vật nổi khi $P < F_A$ , lơ lửng khi $P = F_A$ , chìm khi $P > F_A$ .).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Đây là cơ sở để thiết kế tàu ngầm, khinh khí cầu và phao cứu sinh.

Bài 4: HCl + NaOH → NaCl + H₂O. n_HCl = 0,1 × 0,1 = 0,01 mol. n_NaOH = 0,01 mol. V_NaOH = 0,01 / 0,1 = 0,1 L = 100 mL.

Bài 5: Ca(OH)₂ là base nên làm quỳ tím hóa xanh; NaCl là muối trung tính (dung dịch pH ≈ 7) nên không làm đổi màu quỳ tím.

Bài 6: D = m / V. Đơn vị thường dùng: g/cm³, kg/m³.