Bài tập — Bài 27: Thực hành đo năng lượng nhiệt bằng joulemeter

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 27: Thực hành đo năng lượng nhiệt bằng joulemeter? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Joulemeter dùng để đo năng lượng nhiệt tính bằng jun (J). D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 27: Thực hành đo năng lượng nhiệt bằng joulemeter, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Nhiệt lượng nước thu vào: $Q = m \cdot c \cdot \Delta t$.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 27: Thực hành đo năng lượng nhiệt bằng joulemeter, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Joulemeter là dụng cụ dùng để đo năng lượng nhiệt mà một vật nhận được hay tỏa ra trong quá trình truyền nhiệt. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 27: Thực hành đo năng lượng nhiệt bằng joulemeter, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Khi dòng điện chạy qua điện trở, điện năng chuyển hóa thành nhiệt năng làm nóng nước trong nhiệt lượng kế. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 27: Thực hành đo năng lượng nhiệt bằng joulemeter, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Ví dụ: Dùng joulemeter đun nóng $200$ g nước từ $25^\circ C$ lên $45^\circ C$. Biết nhiệt dung riêng của nước là $4200$ J/(kg.K).

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 27: Thực hành đo năng lượng nhiệt bằng joulemeter để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải: Độ tăng nhiệt độ của nước là $\Delta t = 45 - 25 = 20^\circ C$. Nhiệt lượng nước thu vào là $Q = 0,2 \times 4200 \times 20 = 16800$ J. Nếu joulemeter hiển thị $18000$ J, phần năng lượng chênh lệch $1200$ J đã hao phí ra môi trường xung quanh.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Nêu chức năng của hệ tuần hoàn.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Trình bày quá trình tiêu hóa protein trong hệ tiêu hóa.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Nêu cấu tạo và chức năng của phổi.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

• Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
• Giải thích chi tiết:
  • Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Joulemeter dùng để đo năng lượng nhiệt tính bằng jun (J)."
  • Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Nhiệt lượng nước thu vào: $Q = m \cdot c \cdot \Delta t$."
  • Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Joulemeter là dụng cụ dùng để đo năng lượng nhiệt mà một vật nhận được hay tỏa ra trong quá trình truyền nhiệt."
  • Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Khi dòng điện chạy qua điện trở, điện năng chuyển hóa thành nhiệt năng làm nóng nước trong nhiệt lượng kế."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

• Bài 1:
  • Nội dung cốt lõi cần trình bày: Joulemeter là dụng cụ dùng để đo năng lượng nhiệt mà một vật nhận được hay tỏa ra trong quá trình truyền nhiệt. Dụng cụ này thường gồm một nhiệt lượng kế, một điện trở đốt nóng và một bộ phận hiển thị năng lượng tính bằng jun (J).
  • Tổng kết ghi nhớ: Joulemeter dùng để đo năng lượng nhiệt tính bằng jun (J).; Nhiệt lượng nước thu vào: $Q = m \cdot c \cdot \Delta t$.; Cần đo chính xác khối lượng, nhiệt độ đầu và nhiệt độ cuối của nước.
• Bài 2:
  • Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Dùng joulemeter đun nóng $200$ g nước từ $25^\circ C$ lên $45^\circ C$. Biết nhiệt dung riêng của nước là $4200$ J/(kg.K).
  • Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
• Bài 3:
  • Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 27: Thực hành đo năng lượng nhiệt bằng joulemeter (Joulemeter dùng để đo năng lượng nhiệt tính bằng jun (J).; Nhiệt lượng nước thu vào: $Q = m \cdot c \cdot \Delta t$.; Cần đo chính xác khối lượng, nhiệt độ đầu và nhiệt độ cuối của nước.).
  • Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Độ tăng nhiệt độ của nước là $\Delta t = 45 - 25 = 20^\circ C$. Nhiệt lượng nước thu vào là $Q = 0,2 \times 4200 \times 20 = 16800$ J. Nếu joulemeter hiển thị $18000$ J, phần năng lượng chênh lệch $1200$ J đã hao phí ra môi trường xung quanh.
• Bài 4: Vận chuyển oxygen, chất dinh dưỡng, hormone đến các tế bào và vận chuyển carbon dioxide, chất thải ra khỏi tế bào.
• Bài 5: Protein được phân giải một phần ở dạ dày nhờ pepsin, tiếp tục được phân giải ở ruột non nhờ enzyme của dịch tụy và dịch ruột thành amino acid rồi hấp thụ vào máu.
• Bài 6: Phổi gồm hai lá phổi, bên trong có nhiều phế nang. Chức năng: trao đổi khí giữa cơ thể và môi trường.