1. Kiến thức trọng tâm
Hệ vận động ở người gồm bộ xương và hệ cơ. Bộ xương có khoảng xương ở người trưởng thành, có chức năng nâng đỡ cơ thể, bảo vệ các cơ quan bên trong và là nơi bám của cơ. Hệ cơ gồm hơn cơ, có khả năng co và dãn để tạo ra vận động.
Xương được cấu tạo từ chất hữu cơ và chất vô cơ, vừa dẻo dai vừa cứng chắc. Các xương nối với nhau bằng khớp, giúp cơ thể cử động linh hoạt. Có ba loại khớp chính: khớp bất động như khớp hộp sọ, khớp bán động như khớp cột sống, khớp động như khớp vai, khớp gối.
Cơ bám vào xương nhờ gân. Khi cơ co, nó kéo xương chuyển động quanh khớp, tạo ra các cử động như đi, chạy, nhảy, cầm nắm. Hoạt động của cơ tiêu tốn năng lượng và cần oxygen, vì vậy khi vận động mạnh, tim đập nhanh hơn và thở gấp hơn để cung cấp đủ oxygen cho cơ.
Để hệ vận động khỏe mạnh, cần ngồi, đứng, đi đúng tư thế, mang vác vừa sức, tập thể dục thường xuyên và ăn đủ chất, đặc biệt là canxi và vitamin D giúp xương chắc khỏe.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Giải thích vì sao khi gấp cẳng tay, bắp tay trước to lên và bắp tay sau nhỏ lại.
Lời giải: Khi gấp cẳng tay, cơ bắp tay trước co lại nên ngắn và phình to ra, kéo cẳng tay lên. Đồng thời, cơ bắp tay sau dãn ra nên nhỏ lại. Khi duỗi cẳng tay, hiện tượng ngược lại xảy ra: cơ bắp tay sau co, cơ bắp tay trước dãn. Như vậy, các cơ thường hoạt động theo cặp đối kháng để tạo ra cử động nhịp nhàng.
3. Ghi nhớ
- Hệ vận động gồm bộ xương và hệ cơ.
- Xương nâng đỡ cơ thể, bảo vệ cơ quan bên trong và là nơi bám của cơ.
- Cơ co kéo xương chuyển động quanh khớp, tạo ra các cử động.
- Ngồi đúng tư thế, tập thể dục và ăn đủ canxi giúp hệ vận động khỏe mạnh.