1. Kiến thức trọng tâm
Dinh dưỡng là quá trình cơ thể lấy thức ăn từ môi trường, biến đổi thành chất dinh dưỡng để nuôi cơ thể và thải bỏ chất cặn bã. Hệ tiêu hóa ở người gồm ống tiêu hóa và các tuyến tiêu hóa. Ống tiêu hóa gồm miệng, hầu, thực quản, dạ dày, ruột non, ruột già và hậu môn. Các tuyến tiêu hóa gồm tuyến nước bọt, tuyến vị, tuyến tụy, tuyến ruột và gan.
Quá trình tiêu hóa gồm tiêu hóa cơ học và tiêu hóa hóa học. Tiêu hóa cơ học là hoạt động nhai, nghiền, đảo trộn thức ăn. Tiêu hóa hóa học là quá trình các enzyme trong dịch tiêu hóa phân giải thức ăn thành chất dinh dưỡng đơn giản mà cơ thể hấp thụ được, như tinh bột thành đường glucose, protein thành amino acid, lipid thành glycerol và acid béo.
Ruột non là nơi diễn ra quá trình tiêu hóa và hấp thụ chất dinh dưỡng chủ yếu, nhờ lớp niêm mạc có nhiều nếp gấp, lông ruột và vi nhung mao làm tăng diện tích hấp thụ. Các chất dinh dưỡng sau khi hấp thụ được máu đưa đến các tế bào để sử dụng hoặc dự trữ.
Để hệ tiêu hóa khỏe mạnh, cần ăn chậm, nhai kĩ, ăn đúng giờ, ăn đủ chất, uống đủ nước, tránh ăn thức ăn ôi thiu và giữ vệ sinh an toàn thực phẩm.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Vì sao cần nhai kĩ thức ăn?
Lời giải: Nhai kĩ giúp nghiền nhỏ thức ăn, làm tăng diện tích tiếp xúc giữa thức ăn và enzyme tiêu hóa, giúp enzyme phân giải thức ăn nhanh và hiệu quả hơn. Đồng thời, thức ăn được trộn đều với nước bọt, làm mềm thức ăn, giúp nuốt dễ dàng và giảm gánh nặng cho dạ dày. Nhờ vậy, cơ thể hấp thụ chất dinh dưỡng tốt hơn và tránh được các bệnh về tiêu hóa.
3. Ghi nhớ
- Hệ tiêu hóa gồm ống tiêu hóa và các tuyến tiêu hóa.
- Tiêu hóa gồm tiêu hóa cơ học và tiêu hóa hóa học.
- Ruột non là nơi tiêu hóa và hấp thụ chất dinh dưỡng chủ yếu.
- Ăn chậm, nhai kĩ, ăn đúng giờ giúp hệ tiêu hóa khỏe mạnh.