Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 6: Sắp xếp và lọc dữ liệu? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Sắp xếp: xếp lại các hàng theo thứ tự tăng dần hoặc giảm dần theo một cột; luôn chọn toàn bộ vùng dữ liệu. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 6: Sắp xếp và lọc dữ liệu, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Lọc dữ liệu: chỉ hiển thị các hàng thỏa mãn điều kiện, các hàng còn lại bị ẩn tạm thời.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 6: Sắp xếp và lọc dữ liệu, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Trong bảng tính, sắp xếp là việc xếp lại các hàng dữ liệu theo thứ tự tăng dần hoặc giảm dần dựa trên một cột nào đó, ví dụ sắp xếp điểm từ cao xuống thấp, sắp xếp họ tên theo thứ tự bảng chữ cái. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 6: Sắp xếp và lọc dữ liệu, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Lọc dữ liệu là việc chỉ hiển thị những hàng thỏa mãn điều kiện cho trước, tạm thời ẩn các hàng còn lại. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 6: Sắp xếp và lọc dữ liệu, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Bảng điểm có các cột: Họ tên, Điểm Toán, Điểm Văn. Hãy nêu cách tìm 3 bạn có điểm Toán cao nhất.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 6: Sắp xếp và lọc dữ liệu để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Lời giải: Bước 1: Chọn toàn bộ vùng dữ liệu của bảng. Bước 2: Dùng lệnh sắp xếp, chọn cột "Điểm Toán" và thứ tự giảm dần. Bước 3: Ba hàng đầu tiên sau khi sắp xếp chính là 3 bạn có điểm Toán cao nhất. Lưu ý: phải chọn toàn bộ bảng khi sắp xếp, nếu chỉ chọn cột điểm thì họ tên và điểm sẽ bị lệch nhau, cho kết quả sai.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Nêu hai việc cần làm để đánh giá độ tin cậy của một nguồn thông tin trên mạng.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Khi sử dụng lại hình ảnh của người khác trên mạng, em cần làm gì?
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Nêu hai hành vi vi phạm đạo đức khi sử dụng công nghệ kĩ thuật số.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Sắp xếp: xếp lại các hàng theo thứ tự tăng dần hoặc giảm dần theo một cột; luôn chọn toàn bộ vùng dữ liệu."
- Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Lọc dữ liệu: chỉ hiển thị các hàng thỏa mãn điều kiện, các hàng còn lại bị ẩn tạm thời."
- Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Trong bảng tính, sắp xếp là việc xếp lại các hàng dữ liệu theo thứ tự tăng dần hoặc giảm dần dựa trên một cột nào đó, ví dụ sắp xếp điểm từ cao xuống thấp, sắp xếp họ tên theo thứ tự bảng chữ cái."
- Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Lọc dữ liệu là việc chỉ hiển thị những hàng thỏa mãn điều kiện cho trước, tạm thời ẩn các hàng còn lại."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Trong bảng tính, sắp xếp là việc xếp lại các hàng dữ liệu theo thứ tự tăng dần hoặc giảm dần dựa trên một cột nào đó, ví dụ sắp xếp điểm từ cao xuống thấp, sắp xếp họ tên theo thứ tự bảng chữ cái. Khi sắp xếp, cần chọn toàn bộ vùng dữ liệu để các thông tin trong cùng một hàng không bị tách rời nhau.
- Tổng kết ghi nhớ: Sắp xếp: xếp lại các hàng theo thứ tự tăng dần hoặc giảm dần theo một cột; luôn chọn toàn bộ vùng dữ liệu.; Lọc dữ liệu: chỉ hiển thị các hàng thỏa mãn điều kiện, các hàng còn lại bị ẩn tạm thời.; Sắp xếp và lọc giúp tìm kiếm, phân tích dữ liệu nhanh và chính xác hơn.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Bảng điểm có các cột: Họ tên, Điểm Toán, Điểm Văn. Hãy nêu cách tìm 3 bạn có điểm Toán cao nhất.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 6: Sắp xếp và lọc dữ liệu (Sắp xếp: xếp lại các hàng theo thứ tự tăng dần hoặc giảm dần theo một cột; luôn chọn toàn bộ vùng dữ liệu.; Lọc dữ liệu: chỉ hiển thị các hàng thỏa mãn điều kiện, các hàng còn lại bị ẩn tạm thời.; Sắp xếp và lọc giúp tìm kiếm, phân tích dữ liệu nhanh và chính xác hơn.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Bước 1: Chọn toàn bộ vùng dữ liệu của bảng. Bước 2: Dùng lệnh sắp xếp, chọn cột "Điểm Toán" và thứ tự giảm dần. Bước 3: Ba hàng đầu tiên sau khi sắp xếp chính là 3 bạn có điểm Toán cao nhất. Lưu ý: phải chọn toàn bộ bảng khi sắp xếp, nếu chỉ chọn cột điểm thì họ tên và điểm sẽ bị lệch nhau, cho kết quả sai.
- Bài 4: Hai việc: kiểm tra nguồn gốc, độ uy tín của trang web/tác giả; đối chiếu thông tin với nhiều nguồn khác nhau; kiểm tra ngày đăng, bằng chứng kèm theo. (Chấp nhận hai ý đúng.)
- Bài 5: Ghi rõ nguồn ảnh và chỉ dùng khi được phép hoặc ảnh cho phép dùng lại.
- Bài 6: Hai hành vi: đăng tin giả; sao chép bài làm/tác phẩm của người khác mà không ghi nguồn; đăng ảnh người khác khi chưa được đồng ý; phát tán tin đồn, xúc phạm người khác. (Chấp nhận hai ý đúng.)