Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 14: Cấu trúc điều khiển? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Ba cấu trúc điều khiển cơ bản: tuần tự, rẽ nhánh và lặp.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 14: Cấu trúc điều khiển, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Cấu trúc tuần tự thực hiện lệnh theo thứ tự; cấu trúc rẽ nhánh chọn lệnh theo điều kiện; cấu trúc lặp thực hiện lại nhóm lệnh nhiều lần. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 14: Cấu trúc điều khiển, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Cấu trúc điều khiển là cách sắp xếp các lệnh trong chương trình để máy tính biết lệnh nào thực hiện trước, lệnh nào thực hiện sau, lệnh nào chỉ thực hiện khi một điều kiện đúng. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 14: Cấu trúc điều khiển, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. - Cấu trúc tuần tự: các lệnh được thực hiện lần lượt từ trên xuống dưới, theo đúng thứ tự viết trong chương trình. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 14: Cấu trúc điều khiển, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Ví dụ: Viết chương trình kiểm tra một số là số chẵn hay số lẻ.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 14: Cấu trúc điều khiển để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Thuật toán:
- Nhập số cần kiểm tra.
- Nếu số chia cho 2 dư 0 thì in ra "Số chẵn", ngược lại in ra "Số lẻ".
- Kết thúc.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Viết thuật toán kiểm tra một học sinh có đạt loại Giỏi hay không, biết học sinh đạt loại Giỏi khi điểm trung bình từ 8,0 trở lên. Chỉ ra cấu trúc điều khiển được sử dụng.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Viết thuật toán tính tổng các số từ 1 đến 5 bằng cấu trúc lặp. Chỉ ra cấu trúc điều khiển được sử dụng.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Bạn Nam viết thuật toán tính chu vi hình vuông nhưng quên bước nhập độ dài cạnh. Em hãy chỉ ra lỗi và sửa lại thuật toán.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Ba cấu trúc điều khiển cơ bản: tuần tự, rẽ nhánh và lặp."
- Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Cấu trúc tuần tự thực hiện lệnh theo thứ tự; cấu trúc rẽ nhánh chọn lệnh theo điều kiện; cấu trúc lặp thực hiện lại nhóm lệnh nhiều lần."
- Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Cấu trúc điều khiển là cách sắp xếp các lệnh trong chương trình để máy tính biết lệnh nào thực hiện trước, lệnh nào thực hiện sau, lệnh nào chỉ thực hiện khi một điều kiện đúng."
- Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "- Cấu trúc tuần tự: các lệnh được thực hiện lần lượt từ trên xuống dưới, theo đúng thứ tự viết trong chương trình."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Cấu trúc điều khiển là cách sắp xếp các lệnh trong chương trình để máy tính biết lệnh nào thực hiện trước, lệnh nào thực hiện sau, lệnh nào chỉ thực hiện khi một điều kiện đúng. Có ba cấu trúc điều khiển cơ bản: cấu trúc tuần tự, cấu trúc rẽ nhánh và cấu trúc lặp.
- Tổng kết ghi nhớ: Ba cấu trúc điều khiển cơ bản: tuần tự, rẽ nhánh và lặp.; Cấu trúc tuần tự thực hiện lệnh theo thứ tự; cấu trúc rẽ nhánh chọn lệnh theo điều kiện; cấu trúc lặp thực hiện lại nhóm lệnh nhiều lần.; Điều kiện thường là biểu thức so sánh hoặc biểu thức logic.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Viết chương trình kiểm tra một số là số chẵn hay số lẻ.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 14: Cấu trúc điều khiển (Ba cấu trúc điều khiển cơ bản: tuần tự, rẽ nhánh và lặp.; Cấu trúc tuần tự thực hiện lệnh theo thứ tự; cấu trúc rẽ nhánh chọn lệnh theo điều kiện; cấu trúc lặp thực hiện lại nhóm lệnh nhiều lần.; Điều kiện thường là biểu thức so sánh hoặc biểu thức logic.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Thuật toán:
- Nhập số cần kiểm tra.
- Nếu số chia cho 2 dư 0 thì in ra "Số chẵn", ngược lại in ra "Số lẻ".
- Kết thúc.
- Bài 4: Thuật toán: (1) Bắt đầu; (2) Nhập điểm trung bình ĐTB; (3) Nếu ĐTB >= 8,0 thì kết luận "Đạt loại Giỏi", còn không thì kết luận "Chưa đạt loại Giỏi"; (4) Kết thúc. Sử dụng cấu trúc rẽ nhánh.
- Bài 5: Thuật toán: (1) Bắt đầu; (2) Đặt tổng S = 0, i = 1; (3) Lặp lại: cộng i vào S, tăng i lên 1, cho đến khi i > 5 thì dừng; (4) Xuất S; (5) Kết thúc. Sử dụng cấu trúc lặp.
- Bài 6: Lỗi: thiếu bước nhập dữ liệu đầu vào nên không có số liệu để tính. Thuật toán đúng: (1) Bắt đầu; (2) Nhập độ dài cạnh a; (3) Tính chu vi P = a × 4; (4) Xuất P; (5) Kết thúc.