- Phạm vi: Mô-đun Định hướng nghề nghiệp + Mô-đun Trồng cây ăn quả (giới thiệu chung; nhân giống vô tính; kĩ thuật trồng và chăm sóc cây ăn quả có múi, cây nhãn, cây xoài).
Phần 1: Cơ bản
Bài 1. Kể tên 4 nghề thuộc lĩnh vực kĩ thuật và công nghệ.
Bài 2. Quy trình lựa chọn nghề nghiệp gồm những bước nào?
Bài 3. Nêu 3 thông tin cần tìm hiểu về một nghề trước khi chọn nghề đó.
Bài 4. Giáo dục nghề nghiệp đào tạo ở những trình độ nào? Cho ví dụ một trường đào tạo nghề ở địa phương em (nếu có).
Bài 5. Cây ăn quả có vai trò gì đối với đời sống?
Bài 6. Kể tên 6 loại cây ăn quả phổ biến ở Việt Nam.
Bài 7. Nhân giống vô tính cây ăn quả là gì?
Bài 8. Nêu 3 ưu điểm của nhân giống vô tính cây ăn quả.
Bài 9. Kể tên 3 phương pháp nhân giống vô tính cây ăn quả và nêu ngắn gọn cách làm của một phương pháp.
Bài 10. Nêu 3 yêu cầu về đất khi trồng cây ăn quả có múi.
Bài 11. Nêu các bước chính khi trồng cây ăn quả có múi.
Bài 12. Nêu 3 việc chăm sóc cây ăn quả có múi sau khi trồng.
Bài 13. Cây nhãn cần điều kiện ánh sáng và đất như thế nào?
Bài 14. Cây xoài thường được nhân giống bằng phương pháp nào? Nêu ngắn gọn cách làm.
Bài 15. Nêu 2 biện pháp phòng trừ sâu bệnh hại cây nhãn.
Bài 16. Vì sao cần bón phân cho cây xoài? Nêu 2 loại phân thường dùng để bón cho cây ăn quả.
Bài 17. Phân biệt nhân giống vô tính và nhân giống bằng hạt (nêu 2 điểm khác nhau).
Bài 18. Một gia đình muốn trồng nhãn trong vườn nhà. Em hãy nêu 3 việc gia đình cần chuẩn bị trước khi trồng.
Phần 2: Nâng cao
Bài 19. So sánh kĩ thuật trồng cây ăn quả có múi, cây nhãn và cây xoài (nêu 2 điểm giống và 2 điểm khác nhau).
Bài 20. Giải thích vì sao cây ăn quả nhân giống vô tính thường sớm ra hoa, kết quả hơn cây gieo hạt.
Bài 21. Em hãy lập kế hoạch trồng và chăm sóc 5 cây xoài trong vườn nhà (gồm: chuẩn bị, trồng, chăm sóc trong 3 tháng đầu).
Bài 22. Một vườn nhãn bị bệnh chổi rồng gây hại. Em hãy đề xuất 3 biện pháp phòng trừ.
Bài 23. Phân tích 2 thuận lợi và 2 khó khăn khi phát triển nghề trồng cây ăn quả ở địa phương em.
Bài 24. Một học sinh muốn trở thành kĩ thuật viên trồng trọt. Em hãy đề xuất kế hoạch học tập, rèn luyện 4 bước giúp bạn đạt mục tiêu.
Bài 25. Nêu 3 thay đổi của thị trường lao động kĩ thuật, công nghệ ở Việt Nam hiện nay và giải thích vì sao học sinh cần chuẩn bị sớm để thích ứng.
Bài 26. Em hãy viết đoạn văn ngắn (5–7 câu) trình bày nghề mà em mơ ước và kế hoạch để đạt được ước mơ đó.
Đáp án
Bài 1. Ví dụ: kĩ sư cơ khí, thợ điện, lập trình viên, kĩ thuật viên nông nghiệp. (Chấp nhận các nghề đúng khác.)
Bài 2. Tìm hiểu, đánh giá bản thân → tìm hiểu nghề → đối chiếu yêu cầu nghề với đặc điểm bản thân → ra quyết định và lập kế hoạch học tập, rèn luyện.
Bài 3. Ví dụ: yêu cầu về trình độ, kĩ năng; điều kiện làm việc; cơ hội việc làm; thu nhập; thời gian và chi phí đào tạo.
Bài 4. Sơ cấp, trung cấp, cao đẳng. Ví dụ trường đào tạo nghề tùy địa phương. (Chấp nhận đáp án đúng theo thực tế.)
Bài 5. Cung cấp thực phẩm giàu vitamin, khoáng chất; tạo cảnh quan, cải thiện môi trường; tăng thu nhập cho người trồng.
Bài 6. Ví dụ: cam, quýt, bưởi, nhãn, xoài, chuối, sầu riêng. (Chấp nhận các cây đúng khác.)
Bài 7. Nhân giống vô tính là nhân giống từ các bộ phận sinh dưỡng của cây mẹ (cành, mắt ghép, chồi) để tạo cây con giữ nguyên đặc tính của cây mẹ.
Bài 8. Giữ nguyên đặc tính tốt của cây mẹ; cây sớm ra hoa, kết quả; cây con đồng đều, dễ chăm sóc.
Bài 9. Chiết cành, giâm cành, ghép cành. Cách làm một phương pháp: chiết cành — khoanh vỏ cành, bó bầu đất ẩm, chờ ra rễ rồi cắt đem trồng; giâm cành — cắt đoạn cành bánh tẻ cắm xuống đất ẩm cho ra rễ; ghép cành — gắn mắt hoặc đoạn cành của cây mẹ lên gốc ghép.
Bài 10. Đất tơi xốp, thoát nước tốt; giàu dinh dưỡng; độ pH thích hợp.
Bài 11. Đào hố đúng kích thước; bón lót phân hữu cơ; đặt cây vào giữa hố, giữ cây thẳng đứng; lấp đất, nén nhẹ; tưới nước đẫm; cắm cọc chống đỡ, tủ gốc giữ ẩm.
Bài 12. Ví dụ: tưới nước; bón phân; tỉa cành, tạo tán; phòng trừ sâu bệnh; làm cỏ, xới đất.
Bài 13. Cây nhãn ưa sáng, cần trồng nơi nhiều ánh nắng, thông thoáng; đất tơi xốp, thoát nước tốt, giàu dinh dưỡng.
Bài 14. Cây xoài thường nhân giống bằng gieo hạt hoặc ghép cành. Ghép cành: gắn mắt hoặc đoạn cành của cây mẹ lên gốc ghép để tiếp hợp thành cây mới.
Bài 15. Ví dụ: vệ sinh vườn, cắt bỏ cành bị bệnh; dùng thiên địch, chế phẩm sinh học; dùng thuốc bảo vệ thực vật khi cần thiết, đúng liều lượng.
Bài 16. Bón phân cung cấp dinh dưỡng giúp cây sinh trưởng, ra hoa, kết quả tốt. Hai loại phân: phân hữu cơ (phân chuồng, phân xanh) và phân vô cơ (đạm, lân, kali).
Bài 17. Nhân giống vô tính giữ nguyên đặc tính cây mẹ, cây sớm ra quả; nhân giống bằng hạt cây con có thể khác cây mẹ, cây lâu ra quả hơn.
Bài 18. Ví dụ: chọn giống nhãn phù hợp với đất đai, khí hậu; chuẩn bị đất, đào hố, bón lót; chuẩn bị cây giống khỏe, dụng cụ, nước tưới.
Bài 19. Giống nhau: đều cần đất tơi xốp, thoát nước tốt; đều cần tưới nước, bón phân, tỉa cành, phòng trừ sâu bệnh. Khác nhau: thời vụ, khoảng cách trồng, kĩ thuật nhân giống chủ yếu, loại sâu bệnh hại đặc trưng khác nhau theo từng loại cây.
Bài 20. Vì cây con nhân giống vô tính đã mang bộ phận của cây trưởng thành, đã qua giai đoạn non nên sớm chuyển sang giai đoạn ra hoa, kết quả; còn cây gieo hạt phải trải qua giai đoạn sinh trưởng từ cây non.
Bài 21. Kế hoạch gồm đủ 3 phần: chuẩn bị (giống, đất, hố, phân bón, dụng cụ); trồng (các bước trồng); chăm sóc 3 tháng đầu (tưới nước, che nắng, bón phân, phòng trừ sâu bệnh, theo dõi).
Bài 22. Ví dụ: cắt bỏ, tiêu hủy cành bị bệnh; vệ sinh vườn, không để cây rậm rạp; dùng thuốc bảo vệ thực vật khi cần thiết, đúng hướng dẫn; chọn giống khỏe, trồng đúng mật độ.
Bài 23. Thuận lợi: khí hậu, đất đai phù hợp; nhu cầu thị trường cao; được hỗ trợ kĩ thuật. Khó khăn: sâu bệnh, thời tiết thất thường; thị trường tiêu thụ bấp bênh; thiếu vốn, kĩ thuật. (Chấp nhận đáp án phù hợp thực tế địa phương.)
Bài 24. Kế hoạch 4 bước, ví dụ: học tốt các môn Khoa học tự nhiên, Công nghệ; tham gia trồng, chăm sóc cây ở nhà, ở trường; tìm hiểu các trường đào tạo nghề nông nghiệp; rèn luyện sức khỏe, kĩ năng làm việc nhóm.
Bài 25. Ví dụ: nhu cầu nhân lực chất lượng cao, có kĩ năng thực hành tăng; nhiều nghề mới xuất hiện (tự động hóa, nông nghiệp công nghệ cao); yêu cầu kĩ năng số, ngoại ngữ cao. Học sinh cần chuẩn bị sớm để có định hướng học tập đúng, không bị tụt hậu.
Bài 26. Đoạn văn trình bày rõ nghề mơ ước + kế hoạch cụ thể, diễn đạt mạch lạc.