1. Kiến thức trọng tâm
Vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ là vùng có diện tích lớn nhất cả nước, gồm 14 tỉnh, giáp Trung Quốc và Lào, có vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng, an ninh và giao lưu kinh tế với nước ngoài. Địa hình chủ yếu là đồi núi, có dãy Hoàng Liên Sơn với đỉnh Phan Xi Păng cao nhất Việt Nam, xen kẽ các cao nguyên, thung lũng và đồng bằng nhỏ.
Vùng có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, có mùa đông lạnh nhất cả nước, thuận lợi cho cây trồng ôn đới và cận nhiệt như chè, hồi, quế, cây ăn quả. Tài nguyên khoáng sản phong phú: than, sắt, đồng, thiếc, apatit. Tài nguyên rừng và thủy năng lớn với nhiều nhà máy thủy điện trên sông Đà, sông Lô, sông Gâm. Dân cư gồm nhiều dân tộc anh em như Kinh, Tày, Thái, Mông, Dao, sinh sống xen kẽ với nhiều nét văn hóa đặc sắc.
Kinh tế của vùng đang chuyển dịch: công nghiệp khai khoáng, thủy điện, chế biến nông lâm sản phát triển; cây công nghiệp, cây dược liệu, chăn nuôi gia súc mở rộng; du lịch sinh thái, văn hóa ngày càng thu hút khách. Tuy nhiên, vùng còn nhiều khó khăn: giao thông chưa thuận lợi, trình độ dân trí và thu nhập còn thấp, nguy cơ xói mòn đất và lũ quét.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Vì sao vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ có thế mạnh phát triển thủy điện? Nêu một khó khăn khi xây dựng thủy điện ở vùng này.
Lời giải: Vùng có thế mạnh thủy điện vì địa hình núi cao, sông suối nhiều, độ dốc lớn, lượng mưa dồi dào, tạo ra nguồn năng lượng nước lớn. Một khó khăn là xây dựng thủy điện có thể làm ngập đất canh tác, ảnh hưởng đến đời sống người dân, gây xói mòn và thay đổi môi trường sinh thái nếu không quy hoạch hợp lý.
3. Ghi nhớ
- Vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ có diện tích lớn nhất, địa hình đồi núi, vị trí chiến lược.
- Thế mạnh: khoáng sản, thủy năng, rừng, cây công nghiệp, cây dược liệu, du lịch.
- Cần phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường và nâng cao đời sống đồng bào dân tộc.