1. Kiến thức trọng tâm
Vùng Đồng bằng sông Cửu Long gồm 13 tỉnh, thành phố ở cực nam đất nước, là vùng đồng bằng châu thổ lớn nhất cả nước, được bồi đắp bởi sông Mê Công. Địa hình bằng phẳng, hệ thống sông ngòi, kênh rạch chằng chịt, đất phù sa màu mỡ, khí hậu nóng ẩm quanh năm, ít chịu ảnh hưởng của bão. Đây là vùng sản xuất lương thực, thủy sản lớn nhất cả nước.
Kinh tế của vùng nổi bật với nông nghiệp: lúa gạo chiếm hơn một nửa sản lượng cả nước, cây ăn quả nhiệt đới như xoài, sầu riêng, chôm chôm; nuôi trồng thủy sản, nhất là cá tra, tôm. Công nghiệp chế biến lương thực, thủy sản phát triển; du lịch sông nước, miệt vườn, chợ nổi ngày càng thu hút khách. Vùng còn có vai trò quan trọng về an ninh lương thực và xuất khẩu gạo, thủy sản.
Tuy nhiên, vùng đối mặt nhiều thách thức lớn: biến đổi khí hậu gây xâm nhập mặn, sạt lở bờ sông, bờ biển; thiếu nước ngọt mùa khô; đất bị suy thoái; hạ tầng giao thông chưa đồng bộ; thu nhập người dân còn thấp so với mặt bằng chung. Cần phát triển nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao giá trị sản phẩm.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Vì sao Đồng bằng sông Cửu Long được gọi là "vựa lúa" của cả nước? Nêu một giải pháp ứng phó với xâm nhập mặn.
Lời giải: Vùng được gọi là "vựa lúa" vì có diện tích trồng lúa lớn nhất, đất phù sa màu mỡ, nước dồi dào, khí hậu nóng ẩm, sản xuất được nhiều vụ trong năm, chiếm hơn một nửa sản lượng lúa cả nước. Một giải pháp ứng phó xâm nhập mặn là chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi: trồng giống lúa chịu mặn, chuyển sang nuôi tôm – lúa kết hợp ở vùng ven biển.
3. Ghi nhớ
- Đồng bằng sông Cửu Long: đồng bằng lớn nhất, vựa lúa và thủy sản của cả nước.
- Thế mạnh: lúa gạo, cây ăn quả, thủy sản, du lịch sông nước.
- Thách thức: xâm nhập mặn, sạt lở, biến đổi khí hậu, hạ tầng chưa đồng bộ.