Bài tập — Bài 20: Thực hành: Tìm hiểu về tác động của biến đổi khí hậu đối với Đồng bằng sông Cửu Long

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 20: Thực hành: Tìm hiểu về tác động của biến đổi khí hậu đối với Đồng bằng sông Cửu Long? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Đồng bằng sông Cửu Long chịu tác động nặng của biến đổi khí hậu: xâm nhập mặn, hạn hán, sạt lở. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 20: Thực hành: Tìm hiểu về tác động của biến đổi khí hậu đối với Đồng bằng sông Cửu Long, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Tác động: giảm sản lượng nông nghiệp, suy giảm môi trường, ảnh hưởng đời sống.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 20: Thực hành: Tìm hiểu về tác động của biến đổi khí hậu đối với Đồng bằng sông Cửu Long, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Biến đổi khí hậu là sự thay đổi của khí hậu do hoạt động của con người và tự nhiên, biểu hiện ở nhiệt độ tăng, mưa thay đổi bất thường, nước biển dâng. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 20: Thực hành: Tìm hiểu về tác động của biến đổi khí hậu đối với Đồng bằng sông Cửu Long, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Tác động của biến đổi khí hậu đối với vùng thể hiện rõ ở nhiều mặt. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 20: Thực hành: Tìm hiểu về tác động của biến đổi khí hậu đối với Đồng bằng sông Cửu Long, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Ví dụ: Nêu hai tác động của xâm nhập mặn đến sản xuất nông nghiệp ở Đồng bằng sông Cửu Long và một giải pháp thích ứng.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 20: Thực hành: Tìm hiểu về tác động của biến đổi khí hậu đối với Đồng bằng sông Cửu Long để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải: Hai tác động: nước mặn làm lúa bị chết, năng suất giảm; cây ăn quả, rau màu bị héo úa, thiệt hại nặng. Một giải pháp thích ứng là chuyển sang trồng giống lúa chịu mặn hoặc mô hình tôm – lúa kết hợp, vừa tận dụng nước mặn nuôi tôm mùa khô, vừa trồng lúa mùa mưa.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Kể tên 3 mặt hàng xuất khẩu chủ lực của vùng Đông Nam Bộ.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Nêu xu hướng phát triển ngành dịch vụ ở vùng Đông Nam Bộ.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Phân tích các nhân tố thúc đẩy vùng Đông Nam Bộ trở thành vùng kinh tế phát triển nhất cả nước.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

• Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
• Giải thích chi tiết:
  • Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Đồng bằng sông Cửu Long chịu tác động nặng của biến đổi khí hậu: xâm nhập mặn, hạn hán, sạt lở."
  • Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Tác động: giảm sản lượng nông nghiệp, suy giảm môi trường, ảnh hưởng đời sống."
  • Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Biến đổi khí hậu là sự thay đổi của khí hậu do hoạt động của con người và tự nhiên, biểu hiện ở nhiệt độ tăng, mưa thay đổi bất thường, nước biển dâng."
  • Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Tác động của biến đổi khí hậu đối với vùng thể hiện rõ ở nhiều mặt."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

• Bài 1:
  • Nội dung cốt lõi cần trình bày: Biến đổi khí hậu là sự thay đổi của khí hậu do hoạt động của con người và tự nhiên, biểu hiện ở nhiệt độ tăng, mưa thay đổi bất thường, nước biển dâng. Đồng bằng sông Cửu Long là một trong những vùng chịu tác động nặng nề nhất của biến đổi khí hậu ở Việt Nam vì địa hình thấp, giáp biển, phụ thuộc lớn vào nguồn nước sông Mê Công.
  • Tổng kết ghi nhớ: Đồng bằng sông Cửu Long chịu tác động nặng của biến đổi khí hậu: xâm nhập mặn, hạn hán, sạt lở.; Tác động: giảm sản lượng nông nghiệp, suy giảm môi trường, ảnh hưởng đời sống.; Giải pháp: chuyển đổi sản xuất thích ứng, công trình ngăn mặn, trồng rừng ngập mặn.
• Bài 2:
  • Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Nêu hai tác động của xâm nhập mặn đến sản xuất nông nghiệp ở Đồng bằng sông Cửu Long và một giải pháp thích ứng.
  • Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
• Bài 3:
  • Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 20: Thực hành: Tìm hiểu về tác động của biến đổi khí hậu đối với Đồng bằng sông Cửu Long (Đồng bằng sông Cửu Long chịu tác động nặng của biến đổi khí hậu: xâm nhập mặn, hạn hán, sạt lở.; Tác động: giảm sản lượng nông nghiệp, suy giảm môi trường, ảnh hưởng đời sống.; Giải pháp: chuyển đổi sản xuất thích ứng, công trình ngăn mặn, trồng rừng ngập mặn.).
  • Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Hai tác động: nước mặn làm lúa bị chết, năng suất giảm; cây ăn quả, rau màu bị héo úa, thiệt hại nặng. Một giải pháp thích ứng là chuyển sang trồng giống lúa chịu mặn hoặc mô hình tôm – lúa kết hợp, vừa tận dụng nước mặn nuôi tôm mùa khô, vừa trồng lúa mùa mưa.
• Bài 4: Dầu thô, điện thoại và linh kiện, giày dép, đồ gỗ, nông sản chế biến (kể đúng 3 được tính điểm).
• Bài 5: Dịch vụ phát triển nhanh, đa dạng: tài chính, thương mại, logistics, du lịch, công nghệ thông tin; tỉ trọng ngày càng tăng; chuyển đổi số mạnh mẽ.
• Bài 6: Nhân tố: vị trí thuận lợi gần biển, gần ĐBSCL; tài nguyên dầu khí, đất đỏ bazan; dân cư đông, lao động có tay nghề; hạ tầng hiện đại; TP. Hồ Chí Minh đầu tàu; chính sách mở cửa, thu hút FDI; hội nhập quốc tế sâu.