1. Kiến thức trọng tâm
Việt Nam có vùng biển rộng lớn với hơn 3.000 đảo, bờ biển dài, nguồn tài nguyên biển phong phú. Phát triển tổng hợp kinh tế biển là khai thác và sử dụng hợp lý nhiều ngành kinh tế biển cùng lúc: khai thác và nuôi trồng thủy sản, khai thác dầu khí, giao thông vận tải biển, du lịch biển đảo, làm muối, năng lượng biển. Phát triển tổng hợp giúp tận dụng thế mạnh biển, tạo việc làm, tăng thu nhập, gắn với bảo vệ chủ quyền biển đảo.
Tuy nhiên, khai thác biển quá mức gây nhiều hệ quả: nguồn lợi thủy sản suy giảm, ô nhiễm môi trường biển do dầu tràn, rác thải nhựa, nước thải công nghiệp; san hô, rừng ngập mặn bị phá hủy; biến đổi khí hậu làm nước biển dâng, xâm nhập mặn. Vì vậy, bảo vệ tài nguyên, môi trường biển đảo là yêu cầu cấp thiết: khai thác đúng quy định, cấm đánh bắt bằng chất nổ, xung điện; xử lý nước thải trước khi thải ra biển; giảm rác thải nhựa; trồng rừng ngập mặn; thành lập khu bảo tồn biển.
Phát triển kinh tế biển bền vững cần hài hòa giữa khai thác và bảo vệ, giữa lợi ích kinh tế và giữ gìn môi trường cho thế hệ sau, đồng thời khẳng định và bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Nêu hai lợi ích của việc phát triển tổng hợp kinh tế biển và một việc làm của học sinh góp phần bảo vệ môi trường biển.
Lời giải: Hai lợi ích: tận dụng nhiều nguồn tài nguyên biển cùng lúc, tạo nhiều việc làm và thu nhập cho người dân ven biển; giảm rủi ro khi một ngành gặp khó khăn vì các ngành hỗ trợ lẫn nhau. Một việc làm của học sinh: không xả rác xuống biển, tham gia dọn rác bãi biển, tuyên truyền bảo vệ môi trường biển cho bạn bè và người thân.
3. Ghi nhớ
- Kinh tế biển tổng hợp: thủy sản, dầu khí, vận tải, du lịch, làm muối, năng lượng biển.
- Nguy cơ: cạn kiệt tài nguyên, ô nhiễm biển, phá hủy hệ sinh thái.
- Bảo vệ biển: khai thác hợp lý, giảm rác thải, trồng rừng ngập mặn, bảo tồn biển.