Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 2: Xây dựng ngân sách cá nhân hợp lí? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Ngân sách cá nhân là kế hoạch thu chi trong một khoảng thời gian nhất định.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 2: Xây dựng ngân sách cá nhân hợp lí, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Chia tiền thành ba phần: chi thiết yếu, chi giải trí và tiết kiệm. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 2: Xây dựng ngân sách cá nhân hợp lí, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Ngân sách cá nhân là kế hoạch thu chi của bản thân trong một khoảng thời gian nhất định, thường là một tuần hoặc một tháng. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 2: Xây dựng ngân sách cá nhân hợp lí, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Để xây dựng ngân sách, trước hết cần xác định nguồn thu: tiền bố mẹ cho, tiền mừng tuổi, tiền thưởng hay tiền làm thêm phù hợp. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 2: Xây dựng ngân sách cá nhân hợp lí, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Tình huống: Mỗi tuần, bố mẹ cho Tuấn 150.000 đồng tiền ăn sáng và tiêu vặt. Trước đây, Tuấn thường tiêu hết sạch vào giữa tuần vì mua đồ ăn vặt và đồ chơi. Sau khi học về ngân sách, Tuấn lập kế hoạch: 90.000 đồng ăn sáng, 30.000 đồng mua sách truyện, 30.000 đồng tiết kiệm. Tuấn ghi chép chi tiêu vào sổ tay và cuối tuần kiểm tra lại. Sau ba tháng, Tuấn tiết kiệm được 360.000 đồng và dùng số tiền đó mua một cuốn sách mà mình yêu thích. Tuấn cảm thấy tự hào vì đã quản lý tiền của mình một cách hợp lí.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 2: Xây dựng ngân sách cá nhân hợp lí để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Thói quen lập ngân sách từ nhỏ sẽ giúp bạn trở thành người quản lý tài chính thông minh khi trưởng thành.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Em hãy thiết kế một phiếu khảo sát ngắn (5 câu hỏi) để khảo sát thực trạng giao tiếp của học sinh trên mạng xã hội.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Em hãy lập ngân sách cá nhân cho một tháng với 200.000 đồng tiền tiêu vặt (ghi rõ các khoản chi và khoản tiết kiệm, tổng cộng đúng 200.000 đồng).
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Tình huống: Bố mẹ em muốn tăng thu nhập cho gia đình bằng cách trồng thêm rau sạch để bán. Em có thể giúp gì? Nêu 3 việc cụ thể.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Ngân sách cá nhân là kế hoạch thu chi trong một khoảng thời gian nhất định."
- Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Chia tiền thành ba phần: chi thiết yếu, chi giải trí và tiết kiệm."
- Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Ngân sách cá nhân là kế hoạch thu chi của bản thân trong một khoảng thời gian nhất định, thường là một tuần hoặc một tháng."
- Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Để xây dựng ngân sách, trước hết cần xác định nguồn thu: tiền bố mẹ cho, tiền mừng tuổi, tiền thưởng hay tiền làm thêm phù hợp."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Ngân sách cá nhân là kế hoạch thu chi của bản thân trong một khoảng thời gian nhất định, thường là một tuần hoặc một tháng. Xây dựng ngân sách cá nhân hợp lí giúp học sinh sử dụng tiền đúng mục đích, tránh lãng phí và học cách tiết kiệm cho tương lai.
- Tổng kết ghi nhớ: Ngân sách cá nhân là kế hoạch thu chi trong một khoảng thời gian nhất định.; Chia tiền thành ba phần: chi thiết yếu, chi giải trí và tiết kiệm.; Ghi chép chi tiêu hằng ngày và điều chỉnh kịp thời khi chi vượt dự kiến.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Tình huống: Mỗi tuần, bố mẹ cho Tuấn 150.000 đồng tiền ăn sáng và tiêu vặt. Trước đây, Tuấn thường tiêu hết sạch vào giữa tuần vì mua đồ ăn vặt và đồ chơi. Sau khi học về ngân sách, Tuấn lập kế hoạch: 90.000 đồng ăn sáng, 30.000 đồng mua sách truyện, 30.000 đồng tiết kiệm. Tuấn ghi chép chi tiêu vào sổ tay và cuối tuần kiểm tra lại. Sau ba tháng, Tuấn tiết kiệm được 360.000 đồng và dùng số tiền đó mua một cuốn sách mà mình yêu thích. Tuấn cảm thấy tự hào vì đã quản lý tiền của mình một cách hợp lí.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 2: Xây dựng ngân sách cá nhân hợp lí (Ngân sách cá nhân là kế hoạch thu chi trong một khoảng thời gian nhất định.; Chia tiền thành ba phần: chi thiết yếu, chi giải trí và tiết kiệm.; Ghi chép chi tiêu hằng ngày và điều chỉnh kịp thời khi chi vượt dự kiến.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Thói quen lập ngân sách từ nhỏ sẽ giúp bạn trở thành người quản lý tài chính thông minh khi trưởng thành.
- Bài 4: Phiếu khảo sát có 5 câu hỏi rõ ràng, phù hợp, không xâm phạm riêng tư, có câu hỏi về biểu hiện và nguyên nhân.
- Bài 5: Ví dụ: ăn sáng 80.000 đồng, đồ dùng học tập 60.000 đồng, hoạt động ngoại khóa 20.000 đồng, tiết kiệm 40.000 đồng (tổng 200.000 đồng).
- Bài 6: Ví dụ: phụ giúp tưới rau, nhổ cỏ; giúp quảng bá rau sạch cho hàng xóm; ghi chép chi phí, thu nhập.